موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
چکیده: (928 مشاهده)
ارقام متداول لوبیا در ایران نسبت به نماتدهای مولد گره ریشه حساس هستند و جستجو در ژرمپلاسم لوبیا برای یافتن منابع مقاومت ضروری است. بهمنظور ارزیابی تفرق ژن(های) مقاومت لوبیا به نژاد یک نماتد مولد گره ریشه (Meloidogyne javanica) در
نسلهای P1، P2، F1، 1-F2، F2-2،BC1-R و BC1-S حاصل از تلاقی ارقام Blanco × Alabama #1، یک آزمایش گلخانهای در قالب طرح کاملا تصادفی در سالهای 1397 تا 1399 در موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال اجرا شد که طی آن شاخصهای گال و توده تخم پس از مایهزنی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بین ارزش فنوتیپی والدهای حساس (Blanco) و مقاوم (Alabama #1) و همچنین بین والد Blanco و نسل F1تفاوت معنیداری وجود داشت، اما بین والد Alabama #1 و نسل F1تفاوت معنیداری مشاهده نشد. میانگین ارزش فنوتیپی جمعیت F2 و تلاقیهای برگشتی، بیشتر از والد مقاوم و تقریبا برابر والد حساس و نشان دهنده گرایش غالبیت نسبی به سمت ارزش فنوتیپی والد حساس (Blanco) بود. تجزیه اطلاعات نسل F2 با نسبتهای مندلی نشان دهنده دو گروه فنوتیپی حساس و مقاوم با نسبت 3:1 بود که با نتایج تجزیه میانگین نسلها مطابقت داشت. نتایج ارزیابی اجزای واریانس نشان داد که واریانس اثر غالبیت شاخصهای گالزایی و توده تخم نسبت به اثرات افزایشی بیشتر بوده و ژنهای غالب عمدتا در والد Blanco با بیشترین شاخص گالزایی و توده تخم نسبت به والد Alabama #1 قرار داشتند. بر اساس نتایج این آزمایش، دستیابی به لاین مقاوم به نماتد در نسلهای اولیه لوبیا به دلیل عدم ثبات محتوای ژنتیکی امکانپذیر نبوده و این موضوع ضرورت گزینش در نسلهای پیشرفتهتر را نشان میدهد.
Sadeghi Azghan L, Naderpour M, Jamali S, Samizadeh Lahiji H, Naghavi M, Jazayeri Nooshabadi M R. Assessment of inheritance of resistance to root-knot nematode (Meloidogyne javanica) race 1 in common bean (Phaseolus vulgaris L.) using generations mean analysis. Iranian Journal of Crop Sciences. 2025; 27 (1) :76-92 URL: http://agrobreedjournal.ir/article-1-1409-fa.html
صادقی آذغان لیلا، نادرپور مسعود، جمالی سالار، سمیع زاده لاهیجی حبیب اله، نقوی محمدرضا، جزایری نوش آبادی محمدرضا. ارزیابی وراثتپذیری مقاومت به نژاد یک نماتد مولد گره ریشه (Meloidogyne javanica) در لوبیا (.Phaseolus vulgaris L) با استفاده از روش تجزیه میانگین نسلها. نشریه علوم زراعی ایران. 1404; 27 (1) :76-92