|
پایش تغییرات الگوی کشت با استفاده از تصاویر ماهوارهای سنتینل-2 و سامانه اطلاعات جغرافیایی: مطالعه موردی دشت ورامین
|
جعفر کامبوزیا   ، آزاده قنبرزاده قصبه ، فاطمه سادات آقامیر |
| پژوهشکده علوم محیطی دانشگاه شهید بهشتی |
|
|
چکیده: (41 مشاهده) |
این پژوهش با هدف ارزیابی تغییرات الگوی کشت در دشت ورامین واقع در جنوب شرق استان تهران اجرا شد. در این تحقیق از تصاویر ماهوارهای سنتینل-۲ و شاخص تفاضل نرمال شده پوشش گیاهی (NDVI) بهعنوان یکی از شاخصهای پرکاربرد سنجش سبزینگی و سلامت پوشش گیاهی در یک دوره زمانی شش ساله (1395 تا 1401) و طبقهبندی نظارت شده با الگوریتم ماشینبردار پشتیبان استفاده شده و روند و سرعت تغییر کاربری کشاورزی مورد ارزیابی قرار گرفت. در این روش، با استفاده از نمونههای آموزشی برداشت شده (ROI) مدل (SVM) آموزش داده و سپس بر کل دادههای سالانه اعمال شد تا هر پیکسل به گروه مربوط (باغ، زراعت دیم، زراعت فاریاب و شالیزار) تخصیص داده شود. نتایج نشان داد که بهدنبال خشکسالی شدید سال 1396، سطح اراضی فاریاب بهشدت کاهش یافته و از حدود ۴۷ درصد از کل اراضی (6506/8هکتار) در سال 1395، به کمتر از هشت درصد (208/6هکتار) در سال 1397 رسید و بسیاری از کشاورزان منطقه به احداث باغات پسته روی آوردند. این موضوع باعث افزایش سهم باغات از حدود ۱۶ درصد (2210/8هکتار) در سال 1395 به بیش از ۴۸ درصد (1281/1هکتار) در سال 1397 شد. این روند تا سال 1399 ادامه داشت، اما وقوع سرمای شدید و یخبندان در زمستان 1399، باعث نابودی بخش قابلتوجهی از باغات جدیدالاحداث و افت سهم باغات تا حدود ۱۷ درصد (658/1هکتار) در سال 1401 شد. با از بین رفتن باغات پسته، سطح زیر زراعت دیم در سالهای پایانی مجددا افزایش یافت. نتایج نشان داد که دقت کلی طبقهبندی برای کل سالها بیش از ۸۰ درصد بوده و سال 1397 با ضریب کاپای 0/77 دقیقترین نتیجه را داشت. نتایج این پژوهش ضمن ارائه تصویری از پویایی فضایی-زمانی تبدیل اراضی دیم منطقه به باغ، نشان دهنده ضرورت برنامهریزی سازگار با تغییرات اقلیمی است و میتواند به مدیران و برنامهریزان در جهت توسعه کشاورزی پایدار و افزایش تابآوری معیشتی در منطقه محل اجرای آزمایش کمک کند.
|
|
| واژههای کلیدی: الگوی کشت، تغییرات اقلیمی، تصاویر ماهوارهای، زراعت دیم و سنجش از دور |
|
|
متن کامل [PDF 820 kb]
(26 دریافت)
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1404/5/2 | پذیرش: 1404/7/22 | انتشار: 1405/1/10
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
