[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 23، شماره 3 - ( پاییز 1400 ) ::
جلد 23 شماره 3 صفحات 264-253 برگشت به فهرست نسخه ها
ارزیابی برهمکنش ژنوتیپ در محیط برای عملکرد دانه لاین‌های امیدبخش نخود سفید (Cicer arietinum L)
یداله فرایدی، همایون کانونی، علی احسان نصرتی، مریم حاجی حسنی، حمیدرضا پورعلی بابا، شهزاد همایی نژاد، وحید شیرعلی زاده
دانشیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران
چکیده:   (87 مشاهده)
یکی از پیچیده­ترین موضوعات در اصلاح نباتات، برهمکنش ژنوتیپ در محیط است. با هدف ارزیابی پایداری عملکرد ژنوتیپ‌های امیدبخش نخود سفید، آزمایشی روی 16 لاین و دو رقم نخود در چهار ایستگاه تحقیقاتی مراغه، کردستان، ارومیه و همدان طی دو سال (1397 و 1398) در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با چهار تکرار به­صورت دیم بهاره اجرا شد. تجزیه واریانس مرکب داده­ها، برای ارزیابی برهمکنش ژنوتیپ در محیط و تجزیه­ اثرات اصلی جمع‌پذیر و اثرات متقابل ضرب‌پذیر (AMMI) انجام شد. نتایج تجزیه مرکب نشان داد که از کل تغییرات، 6/35 درصد توسط مکان و 1/36 درصد توسط برهمکنش سال در مکان قابل توجیه بود. عامل سال فقط 06/13 درصد از مجموع مربعات کل را تبیین کرد. بر اساس نتایج تجزیه AMMI، عملکرد دانه نخود توسط ژنوتیپ (10/7 درصد)، محیط (8/84 درصد) و برهمکنش این دو (04/8 درصد)، تحت تأثیر قرار گرفت. معنی­دار بودن برهمکنش ژنوتیپ در محیط نشان داد که هم عملکرد و هم رتبه­بندی ژنوتیپ­ها تحت تأثیر برهمکنش ژنوتیپ در محیط بود. مجموع مربعات ژنوتیپ در محیط وجود برهمکنش متقاطع بین ژنوتیپ و محیط را نشان داد. بر اساس نتایج تجزیه AMMI مجموع مربعات ژنوتیپ در محیط به دو مؤلفه اصلی تقسیم شد. این دو مؤلفه اصلی (IPC2 و IPC1) معنی­دار و بطور تجمعی 9/82 درصد از تغییرات کل را توجیه کردند و بنابراین برای تبیین الگوهای پیچیده برهمکنش ژنوتیپ و محیط کفایت می­کنند. رتبه­بندی ژنوتیپ­ها بر اساس ارزش پایداری امی (ASV) انجام و ژنوتیپ 3 به عنوان پایدارترین ژنوتیپ شناخته شد. بر اساس نتایج مدل AMMI1، ژنوتیپ 5 به عنوان پایدارترین و پرمحصول­ترین ژنوتیپ شناخته شد. بر اساس نتایج بای­پلات AMMI2، ژنوتیپ 11 به عنوان ژنوتیپ با پایداری و سازگاری عمومی بالا شناخته شد. از بین محیط­های آزمایشی، بیشترین و کمترین عملکرد دانه به ترتیب در محیط­های E5 و E4  (کردستان سال دوم و ارومیه سال اول) به­دست آمد. بر اساس نتایج این تحقیق، ژنوتیپ‌های 5 و 3 به‌ترتیب با عملکرد 4/941 و 1/911 کیلوگرم در هکتار به­عنوان لاین­های پرمحصول و پایدار در کلیه محیط­های آزمایشی شناخته شدند.
واژه‌های کلیدی: آزمایش‌های ناحیه‌ای، پایداری عملکرد، تجزیه AMMI، ژنوتیپ، محیط و نخود
متن کامل [PDF 594 kb]   (36 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1399/11/19 | پذیرش: 1400/1/17 | انتشار: 1400/9/10
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Farayedi Y, Kanouni H, Nosrati A, HajiHasani M, PourAli baba H, HomaeiNejad S et al . Analysis of genotype × environment interaction for seed yield of promising Kabuli type chickpea (Cicer arietinum L.) promising lines. علوم زراعی. 2021; 23 (3) :253-264
URL: http://agrobreedjournal.ir/article-1-1175-fa.html

فرایدی یداله، کانونی همایون، نصرتی علی احسان، حاجی حسنی مریم، پورعلی بابا حمیدرضا، همایی نژاد شهزاد و همکاران.. ارزیابی برهمکنش ژنوتیپ در محیط برای عملکرد دانه لاین‌های امیدبخش نخود سفید (Cicer arietinum L). نشریه علوم زراعی ایران. 1400; 23 (3) :264-253

URL: http://agrobreedjournal.ir/article-1-1175-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 23، شماره 3 - ( پاییز 1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها
نشریه علوم زراعی ایران Iranian Journal of Crop Sciences
Persian site map - English site map - Created in 0.04 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4372