[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 22، شماره 4 - ( زمستان 1399 ) ::
جلد 22 شماره 4 صفحات 305-320 برگشت به فهرست نسخه ها
ارزیابی برهمکنش ژنوتیپ در محیط و پایداری عملکرد دانه ژنوتیپ‌های منتخب برنج (.Oryza sativa L) هوازی در شمال ایران
علی مومنی، ولی ارازی، مهدی رستمی، ناهید فتحی
موسسه تحقیقات برنج کشور- معاونت مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، آمل، ایران
چکیده:   (203 مشاهده)
دسترسی به آب کافی عامل محدود کننده عملکرد برنج و پایداری آن در شرایط فعلی کشور محسوب می‌شود. در برنامه تغییر الگوی کشت از شیوه غرقابی به هوازی (در بستر خشک و خاک غیراشباع)، شش ژنوتیپ برنج هوازی همراه با دو رقم شاهد طارم محلی و ندا، جهت ارزیابی پایداری عملکرد دانه در شرایط هوازی در قالب طرح آزمایشی بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار طی سه سال (1392 تا 1394) در استان‌های‌ مازندران و گلستان مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس ساده هر آزمایش نشان داد که بین ژنوتیپ‌های برنج برای کلیه صفات از جمله عملکرد دانه تفاوت‌ معنی‌داری وجود داشت. بر اساس نتایج تجزیه واریانس مرکب، برهمکنش سال در مکان و سال در مکان در ژنوتیپ بر عملکرد دانه ژنوتیپ‌های برنج معنی‌دار بود. تجزیه پایداری با روش‌های چندمتغیره AMMI وGGE بای‌پلات نشان داد که رقم هوازی Vandana با میانگین عملکرد دانه 2760 کیلوگرم در هکتار، در کلیه محیط‌ها پایداری بالاتر و نوسان عملکرد کمتری نسبت به سایر ژنوتیپ‌ها داشت. از ویژگی‌های بارز این رقم، زودرسی (روز تا 50 درصد گلدهی حدود 97 روز) و ارتفاع بوته کوتاه (8/98 سانتی‌متر) بود. دو ژنوتیپ  IR78908-193-B-3-B وIR80508-B-194-3-B  نیز به‌ترتیب با عملکرد 2270 و 2292 کیلوگرم در هکتار، در اغلب محیط‌ها دارای پایداری مطلوبی بوده و از لحاظ عملکرد دانه در رتبه دوم قرار گرفتند. بر اساس نتایج بدست آمده، می‌توان از این سه ژنوتیپ به‌ترتیب به عنوان ژنوتیپ‌های برتر جهت استفاده در برنامه اصلاحی و یا کشت در شرایط هوازی در استان‌های مازندران و گلستان، به ویژه در سال‌های کم‌آب و خشکسالی، استفاده کرد.
واژه‌های کلیدی: برنج، تجزیه AMMI، تجزیه بای‌پلات، پایداری عملکرد و شیوه کشت هوازی
متن کامل [PDF 1008 kb]   (72 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1398/10/8 | پذیرش: 1399/6/29 | انتشار: 1399/12/10
فهرست منابع
1. Akcura, M., Y. Kaya, S. Taner and R. Ayranci. 2006. Parametric stability analyses for grain yield of durum wheat. Plant Soil Environ. 52: 254-261. [DOI:10.17221/3438-PSE]
2. Allahgholipour, M., A. Mohaddesi, M. Nahvi, N. Sharafi, H. Shafiei-Sabet, M. Mohamadi, M. Yekta, A. Vafadar and M.M. Yousefi. 2015. Stabilty and adaptability of rice promising lines in Guilan. Rice Research Institute of Iran. (In Persian with English abstract).
3. Anandan, A. and R. Eswaran. 2006. Genotype by environment interactions of rice (Oryza sativa L.) hybrids in the east coast saline region of Tamil Nadu. In the Proceedings of 2nd International Rice Congress, October 9-13, New Delhi, India.
4. Balestre, M., V.B. dos Santos, A.A. Soares and M.S. Reis. 2010. Stability and adaptability of upland rice genotypes. Crop Breed. Appl. Biotech. 10: 357-363. [DOI:10.1590/S1984-70332010000400011]
5. Bouman, B.A.M., Y. Xiaoguang, W. Huaqi, W. Zhiming, Z. Junfang, W. Changgui and C. Bin. 2002. Proceedings of the 12th International Soil Conservation Organization Conference, 26-31 May, Beijing, China. Tsinghua University Press.
6. Cagampang, G.B., C.M. Perez and B.O. Juliano. 1973. A gel consistency test for early quality of rice. J. Sci. Food Agric. 24: 1589-1594. [DOI:10.1002/jsfa.2740241214]
7. Fairhurst, T.H. and A. Dobermann. 2002. Rice in the global food supply. In: Better crops for international. Special supplementary, 3-7. [Online]. Available at: http://www.ipni.net/ppiweb/bcropint.nsf/ $webindex/ 0E477FFC43BD62DA8525 6BDC00722F62/ $file/BCI-RICEp03.pdf.
8. Farshadfar, E. 1998. Application of Biometrical Genetics in Plant Breeding. (Second Ed.). Tagh Bostan publisher. Razi University Publications. Kermanshah, Iran. (In Persian).
9. Gauch, J.H.G. and R.W. Zobel. 1996. AMMI analysis of yield trials. In: M.S. Kang and H.G. Gauch (Eds.), Genotype-by-Environment Interaction, pp. 85-122, CRC Press, Boca Raton, FL., USA. [DOI:10.1201/9781420049374.ch4]
10. Geng, S., Y. Zhou, M. Zhang and K.S. Smallwood. 2001. A sustainable agro-ecological solution to water shortage in the North China Plain (Huabei Plain). J. Environ. Plan. Manage. 44: 345-355. [DOI:10.1080/09640560120046106]
11. Juliano, B.O. 1971. A Simplified assay for milled rice amylose. Cereal Sci. Today, 16: 334-338, 340, 360.
12. Kang, M. 1988. A rank-sum method for selecting high yielding, stable corn genotypes. Cereal Res. Commun. 16 (1/2): 113-115.
13. Koocheki, A.R., B. Sorkhilaleloo and M.R. Eslamzadeh Hesari. 2012. Yield stability of barley elite genotypes in cold regions of Iran using GGE biplot. Seed Seedling Breed. 28-1(4): 533-543. (In Persian with English abstract).
14. Little, R.R., G.B. Hilder and E.H. Dawson. 1958. Differential effect of dilute alkali on 25 varieties of milled white rice. Cereal Chem. 35: 111-129.
15. Mohammadi, M., P. Sharifi and R. Karimizadeh. 2015. Stability analysis of seed yield of safflower genotypes (Carthamus tinctorius L.). J. Crop Breed. 7(16): 104-114. (In Persian with English abstract).
16. Moore, K.J. and P.H. Dixon. 2015. Analysis of combined experiments revisited. Agron. J. 107: 763-771. [DOI:10.2134/agronj13.0485]
17. Mostafavi, K., S.S. Hosseini-Imeni and M. Firoozi. 2014. Stability analysis of grain yield in line as and cultivars of rice (Oryza sativa L.) using AMMI (Additive Main effects and Multiplicative Interaction) method. Iran. J. Field Crops Sci. 45(3): 445-452. (In Persian with English abstract).
18. Moumeni, A. 2014. Study on possibility of changing rice cultivation system from irrigation to aerobic condition in Mazandaran province. J. Crop Prod. 6(4): 215-228. (In Persian with English abstract).
19. Moumeni, A., A. Mohaddesi, M. Amo-oughli-Tabari, F. Tavassoli-Larijani and V. Khosravi. 2019. Stability analysis and genotype × environment interaction for grain yield of rice (Oryza sativa L.) promising breeding lines. Iran. J. Crop Sci. 20(4): 329-344. (In Persian with English abstract).
20. Nie, L., S. Peng, M. Chen, F. Shah, J. Huang, K. Cui and J. Xiang. 2012. Aerobic rice for water-saving agriculture. A review. Agron. Sustain. Dev. 32: 411-418. [DOI:10.1007/s13593-011-0055-8]
21. Peng, S., J. Huang , J.E. Sheehy, R.C. Laza, R.M. Visperas, X. Zhong, G.S. Centeno, G.S. Khush and K.G. Cassman. 2004. Rice yields decline with higher night temperature from global warming. Proceed. Nat. Acad. Sci. 101(27): 9971-9975. [DOI:10.1073/pnas.0403720101]
22. Sabouri, A., R. Afshari, T. Raiesi, H. Babaei-Raouf, E. Nasiri, M. Esfahani, A. Kafi Ghasemi and A. Kumar. 2018. Superior adaptation of aerobic rice under drought stress in Iran and validation test of linked SSR markers to major QTLs by MLM analysis across two years. Mol. Biol. Reports. 45(5): 1037-1053. [DOI:10.1007/s11033-018-4253-1]
23. Sandhu, N., R.B. Yadaw, B. Chaudhary, H. Prasai, K. Iftekharuddaula, C. Venkateshwarlu, A. Annamalai, P. Xangsayasane, K.R. Battan, M. Ram, M.T.S. Cruz, P. Pablico, P.C. Maturan, K.A. Raman, M. Catolos and A. Kumar. 2019. Evaluating the performance of rice genotypes for improving yield and adaptability under direct seeded aerobic cultivation conditions. Front. Plant Sci. 10:159. 1-15. [DOI:10.3389/fpls.2019.00159]
24. SAS Institute. 2013. The SAS System for Windows. Release 9.4, SAS Inst., Cary, NC. USA.
25. Scheiermeier, Q. 2008. A long dry summer. Nature, 452: 270-273. [DOI:10.1038/452270a]
26. Stanley, O., P.B. Samante, T. Wilson, M.M. Anna and J. Medley. 2005. Targeting cultivars onto rice growing environments using AMMI and SREG GGE biplot analyses. Crop Sci. 45: 2414-2424. [DOI:10.2135/cropsci2004.0627]
27. Tarakanovas, P., and V. Ruzgas. 2006. Additive main effect and multiplicative interaction analysis of grain yield of wheat varieties in Lithuania. Agric. Res. 4: 91-98.
28. Templeton, D. and R. Bayot. 2011. Aerobic rice - responding to water scarcity: An impact assessment of the 'developing a system of temperate and tropical aerobic rice (STAR) in Asia' project. CGIAR Challenge Program on Water and Food. Available at: www.waterandfood.org.
29. Yan, W. and M.S. Kang. 2003. GGE biplot analysis: A graphical tool for breeders, geneticists and agronomists. CRC Press, Boca Raton, FL., USA. [DOI:10.1201/9781420040371]
30. Yan, W., L.A. Hunt, Q. Sheng and Z. Szlavnics. 2000. Cultivar evaluation and mega-environment investigation based on the GGE biplot. Crop Sci. 40: 597-605. [DOI:10.2135/cropsci2000.403597x]
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Moumeni A, Arazi V, Rostami M, Fathi N. Assessment of genotype × environment interaction and grain yield stability of selected aerobic rice (Oryza sativa L.) genotypes in northern region of Iran. علوم زراعی. 2021; 22 (4) :305-320
URL: http://agrobreedjournal.ir/article-1-1065-fa.html

مومنی علی، ارازی ولی، رستمی مهدی، فتحی ناهید. ارزیابی برهمکنش ژنوتیپ در محیط و پایداری عملکرد دانه ژنوتیپ‌های منتخب برنج (.Oryza sativa L) هوازی در شمال ایران. نشریه علوم زراعی ایران. 1399; 22 (4) :305-320

URL: http://agrobreedjournal.ir/article-1-1065-fa.html



دوره 22، شماره 4 - ( زمستان 1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها
نشریه علوم زراعی ایران Iranian Journal of Crop Sciences
Persian site map - English site map - Created in 0.04 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4299