:: دوره 25، شماره 3 - ( پاییز 1402 ) ::
جلد 25 شماره 3 صفحات 232-207 برگشت به فهرست نسخه ها
نقش مطالعات ژنومیکس کارکردی در شناسایی پاسخ‌های مولکولی گیاهان زراعی به تنش‌های غیرزیستی
رضا درویش زاده ، حامد بروشان
دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
چکیده:   (628 مشاهده)
گیاهان در طول دوره رشد در معرض عوامل تنش­زای غیرزیستی متعددی قرار می­گیرند. با توجه به نقش محوری گیاهان زراعی در تولید غذا، علوفه، روغن و سوخت­های زیستی، ارزیابی پاسخ­های آنها به تنش­های محیطی حائز اهمیت زیادی است. گیاهان در طول تکامل دارای سامانه‌های مولکولی پیچیده­ای برای پاسخ و سازگاری با شرایط تنش­زای محیطی از جمله خشکی، شوری، سرما و گرما شده‌اند. پاسخ به تنش­های غیرزیستی در گونه­ها و حتی در ارقام مختلف یک گونه به مقدار قابل توجهی متفاوت است. شناسایی پاسخ­های گیاه به تنش­های غیرزیستی، باعث تحول زیادی در دوران پسا­ژنوم شده است. تجزیه‌های فیزیولوژیکی و مولکولی به شناسایی بهتر
 پاسخ­های گیاهی کمک کرده و در این رابطه توالی­یابی ژنوم گیاه آرابیدوبسیس نقش مهمی داشته است. فنوتایپینگ کمی گیاهان با استفاده از فناوری تصویر­برداری و ترکیب آن با فناوری اطلاعات، درک پاسخ­های پیچیده گیاهان را تسهیل کرده است. مطالعه سازوکارهای تنظیمی جدید از جمله استفاده از مولکول­های
RNA کوچک، مدولاسیون کروماتین و اصلاح DNA ژنومی، محققان را قادر به تشخیص سامانه‌های مولکولی پیچیده­گیاهی در پاسخ به تنش­های غیرزیستی نموده است. محققان دریافته­اند که گیاهان دارای انواع حسگر­ها و سامانه‌های پیام‌رسانی برای پاسخ­ به تغییرات و تنش­های محیطی هستند. الگو­های مولکولی این پیام­ها، برای القای صحیح رویداد­های مولکولی پایین­دست انتقال می­یابند. دریافت اطلاعات مورد نیاز در ارتباط با عملکرد DNA در سطوح ژنی، رونویسی RNA و فراورده‌های پروتئینی، نیازمند بهره­برداری از روش‌های متنوع ژنومیکس کارکردی مانند توالی­یابی نسل بعد و ویرایش ژنومی با تعداد داده بالا می­باشد. این داده­ها که همان اطلاعات ضروری برای کلیه ژن­ها از جمله فراورده‌های ژنی و عملکرد آن­ها، سطوح رونویسی، سیس­المنت­های تنظیمی و الگو­های پیرایش متناوب هستند، در اثر دسترسی به توالی کامل ژنوم حاصل می‌شوند. با پیشرفت در روش‌های ژنومیکس کارکردی، می‌توان بسیاری از ژن‌های مرتبط با تحمل تنش را شناسایی کرده و از آنها برای بهبود تحمل گیاهان زراعی به تنش‌های محیطی استفاده کرد. در این مقاله، مطالعات مرتبط با ژنومیکس کارکردی برای شناسایی سامانه‌های پیچیده­ پاسخ در گیاهان که باعث سازگاری به تنش‌های غیرزیستی می‌شوند، مرور شده است.

 
واژه‌های کلیدی: آرابیدوبسیس، انتقال پیام، پاسخ هورمونی، تنش‌های غیرزیستی و تنظیم رونویسی
متن کامل [PDF 1150 kb]   (176 دریافت)    
نوع مطالعه: مروری | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1402/3/15 | پذیرش: 1402/11/15 | انتشار: 1402/12/10


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 25، شماره 3 - ( پاییز 1402 ) برگشت به فهرست نسخه ها