[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 22، شماره 1 - ( بهار 1399 ) ::
جلد 22 شماره 1 صفحات 15-31 برگشت به فهرست نسخه ها
ارزیابی برهمکنش ژنوتیپ در محیط در آزمایش‌های ناحیه‌ای عملکرد ژنوتیپ‌های گندم دوروم (.Triticum turgidum var. durum L)
رضا محمدی، بهزاد صادق زاده، ملک مسعود احمدی
موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، معاونت سرارود، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران
چکیده:   (51 مشاهده)
هدف از این تحقیق ارزیابی برهمکنش ژنوتیپ در محیط بر عملکرد دانه 20 ژنوتیپ گندم دوروم جهت تعیین سازگاری و پایداری عملکرد ژنوتیپ‌های مورد بررسی با استفاده از روش­های آماری چند متغیره (GGE بای‌پلات) و تک متغیره پایداری بود. ژنوتیپ‌های گندم دوروم طی سه سال زراعی (97-1394) در ایستگاه­‌های تحقیقات دیم سرارود (کرمانشاه)، مراغه و شیروان (خراسان شمالی) در شرایط دیم و آبیاری تکمیلی (سرارود و مراغه) مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس مرکب داده‌ها نشان داد که بین ژنوتیپ‌ها، محیط‌ها و برهمکنش آنها از نظر عملکرد دانه تفاوت معنی‌داری وجود داشت. سهم اثر اصلی برای محیط، ژنوتیپ و برهمکنش ژنوتیپ در محیط به ترتیب 9/81، 1/2  و2/5 درصد از مجموع مربعات کل بود. بزرگی اثر محیط نشان دهنده متفاوت بودن محیط‌ها بود که باعث معنی‌دار شدن برهمکنش ژنوتیپ در محیط و ایجاد تغییر در عملکرد دانه ژنوتیپ‌های گندم شد. بر اساس نتایج تجزیه GGE بای­پلات، محیط‌های مورد آزمایش به چند گروه‌ که امکان سازگاری خصوصی را برای ژنوتیپ‌ها  داشتند، گروه‌بندی شدند. میانگین عملکرد دانه ژنوتیپ‌ها 2649 کیلوگرم در هکتار و در شرایط دیم و آبیاری تکمیلی به ترتیب 2212 و 3303 کیلوگرم در هکتار بود و بیشترین میانگین عملکرد دانه در شرایط دیم مربوط به ژنوتیپ‌ G15 (2622 کیلوگرم در هکتار) و در شرایط آبیاری تکمیلی مربوط به ژنوتیپ G3 (3744 کیلوگرم در هکتار) بود. بر اساس مدل GGE بای‌پلات،
لاین­های
G14،  G15، G8، G16 و G11 بعنوان ژنوتیپ­های مطلوب با میانگین عملکرد دانه بالاتر و پایداری عملکرد بیشتر، شناسایی شدند. بر اساس آماره­های پایداری، لاین G14 بعنوان ژنوتیپ پایدار شناخته شد. نتایج نشان داد که محیط مراغه با توجه به دارا بودن ویژگی­های قدرت تمایز و نمایندگی بهتر برای ارزیابی ژرم پلاسم­های زمستانه گندم دوروم، مناسب­تر بود. بنابراین وجود لاین­های با عملکرد و پایداری عملکرد بیشتر و سازگار به شرایط دیم در مناطق سرد، نشان­دهنده بهبود ژنتیکی در برنامه‌های به­نژادی گندم دوروم در مناطق معتدل و سرد دیم کشور می‌باشد.

 
واژه‌های کلیدی: برهمکنش ژنوتیپ در محیط، پایداری عملکرد، سازگاری، گندم دوروم و GGE بای‌پلات.
متن کامل [PDF 916 kb]   (20 دریافت)    
نوع مطالعه: علمی - پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۷/۱۲/۷ | پذیرش: ۱۳۹۹/۲/۳۰ | انتشار: ۱۳۹۹/۲/۳۰
فهرست منابع
1. Able, J., and S. Atienza. 2014. Durum wheat for the future: Challenges, research, and prospects in the 21st century. Crop Pasture Sci. 65: 1-124. [DOI:10.1071/CPv65n1_FO]
2. Balalić, I., M. Zorić, G. Branković, S. Terzić and J. Crnobarac. 2012. Interpretation of hybrid× sowing date interaction for oil content and oil yield in sunflower. Field Crops Res. 137: 70-77. [DOI:10.1016/j.fcr.2012.08.005]
3. Dimitrios, B., G. Christos, R. Jesus and B. Eva. 2008. Separation of cotton cultivar testing sites based on representativeness and discriminating ability using GGE Biplots. Agron. J. 100: 1230-1236. [DOI:10.2134/agronj2007.0363]
4. Eberhart, S. A. and W. A. Russell. 1966. Stability parameters for comparing varieties. Crop Sci. 6: 36-40. [DOI:10.2135/cropsci1966.0011183X000600010011x]
5. Fan, X. M., M. S. Kang, H. Chen, Y. Zhang, J. Tan and C. Xu. 2007. Yield stability of maize hybrids evaluated in multi-environment trials in Yunnan, China. Agron. J. 99: 220-228. [DOI:10.2134/agronj2006.0144]
6. Finlay, K. W. and G. N. Wilkinson. 1963. The analysis of adaptation in a plant breeding program. Aust. J. Agric. Res. 14: 742-754. [DOI:10.1071/AR9630742]
7. Francis, T. R. and L. W. Kannenberg. 1978. Yield stability studied in short-season maize. I. A descriptive method for grouping genotypes. Can. J. Plant Sci. 58: 1029-1034. [DOI:10.4141/cjps78-157]
8. Gabriel, K. R. 1971. The biplot graphic display of matrices with application to principal component analysis. Biometrika 58: 453-467. [DOI:10.1093/biomet/58.3.453]
9. Gauch, H. G. and R. W. Zobel. 1997. Identifying mega-environments and targeting genotypes. Crop Sci. 37: 311-326. [DOI:10.2135/cropsci1997.0011183X003700020002x]
10. Lin, C. S. and M. R. Binns. 1988. A method for analyzing cultivar x location x year experiments: a new stability parameter. Theor. Appl. Genet. 76: 425-430. [DOI:10.1007/BF00265344]
11. Nachit, M. M., M. Baum, E. Poreciddu, P. Monneveux and E. Picard. 1998. SEWANA (South Europe, West Asia and North Africa) Durum Research Network. Proceeding of the SEWANA Durum Network Workshop, 20-23 March 1995. ICARDA, Aleppo, Syria.
12. Moslemi, M., M. Roustaii and V. Rashidi. 2012. Evaluation of grain yield and yield components in bread wheat genotypes under different moisture regimes. Seed Plant Improv. J. 28(4): 611-630. (In Persian with English abstract).
13. Nassar, R. and M. Huhn. 1987. Studies on estimation of phenotypic stability: Tests of significance for nonparametric measures of phenotypic stability. Biometrics 43: 45-53. [DOI:10.2307/2531947]
14. Perkins, J. M. and J. L. Jinks. 1968. Environment and genotype-environmental components of variability. Heredity 23: 339-3256. [DOI:10.1038/hdy.1968.48]
15. Plaisted, R. L. and L. C. Peterson. 1959. A technique for evaluating the ability of selections to yield consistently in different locations or seasons. Am. Pot. J. 36: 381-385. [DOI:10.1007/BF02852735]
16. Pinthus, J. M. 1973. Estimate of genotype value: a proposed method. Euphytica, 22: 121-123. [DOI:10.1007/BF00021563]
17. R Core Team. 2016. R: A language and environment for statistical computing. R Foundation for Statistical Computing, Vienna, Austria.
18. Rakshit, S., K. N. Ganapathy, S. S. Gomashe, A. Rathore, R. B. Ghorade, M. V. Nagesh-Kumar, K. Ganesmurthy, S. K. Jain, M. Y. Kamtar, J. S. Sachan, S. S. Ambekar, B. R. Ranwa, D. G. Kanawade, M. Balusamy, D. Kadam, A. Sarkar, V. A. Tonapi and J. V. Patil. 2012. GGE biplot analysis to evaluate genotype, environment and their interactions in sorghum multi-location data. Euphytica, 85: 465-479. [DOI:10.1007/s10681-012-0648-6]
19. Sharma, R. C., A. I. Morgounov, H. J. Braun, B. Akin, M. Keser, D. Bedoshvili, A. Bagci, C. Martius and M. van Ginkel. 2010. Identifying high yielding stable winter wheat genotypes for irrigated environments in Central and West Asia. Euphytica, 171: 53-64. [DOI:10.1007/s10681-009-9992-6]
20. Robins, J. G., B. L. Waldron, K. P. Vogel, J. D. Berdahl, M. R. Haferkamp, K. B. Jensen, T. A. Jones, R. Mitchell and B. K. Kindiger. 2007. Characterization of testing locations for developing cool-season grass species. Crop Sci. 47: 1004-1012. [DOI:10.2135/cropsci2006.09.0619]
21. Rose, I. V. L. W., M. K. Das and C. M. Taliaferro. 2008. A comparison of dry matter yield stability assessment methods for small numbers of genotypes of Bermuda grass. Euphytica, 164: 19-25. [DOI:10.1007/s10681-007-9620-2]
22. Shafii, B., K. A. Mahler, W. J. Price and D.L. Auld. 1992. Genotype- environment interaction effects on winter rapeseed yield and oil content. Crop Sci. 32: 922-927. [DOI:10.2135/cropsci1992.0011183X003200040017x]
23. Shukla, G. K. 1972. Some statistical aspects of partitioning genotype-environmental components of variability. Heredity 29: 237-245. [DOI:10.1038/hdy.1972.87]
24. Wricke, G. 1962. Uber eine methode zur refassung der okologischen streubretite in feldversuchen, Flazenzuecht 47: 92-96.
25. Yan, W., L. A. Hunt, Q. Sheng and Z. Szlavnics. 2000. Genotype evaluation and mega-environment investigation based on the GGE biplot. Crop Sci. 40: 597-605. [DOI:10.2135/cropsci2000.403597x]
26. Yan, W. and M. S. Kang. 2003. GGE Biplot Analysis: A Graphical Tool for Breeders, Geneticists and Agronomists. CRC Press, Boca Raton, FL. [DOI:10.1201/9781420040371]
27. Yates, F. and W. G. Cochran. 1938. The analysis of groups of experiments. J Agric. Sci. 28: 556-580. [DOI:10.1017/S0021859600050978]
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Mohammadi R, Sadeghzadeh B, Ahmadi M M. Evaluation of genotype × environment interaction in durum wheat (Triticum turgidum var. durum L.) regional yield trials. علوم زراعی. 2020; 22 (1) :15-31
URL: http://agrobreedjournal.ir/article-1-964-fa.html

محمدی رضا، صادق زاده بهزاد، احمدی ملک مسعود. ارزیابی برهمکنش ژنوتیپ در محیط در آزمایش‌های ناحیه‌ای عملکرد ژنوتیپ‌های گندم دوروم (.Triticum turgidum var. durum L). مجله علوم زراعی ایران. 1399; 22 (1) :15-31

URL: http://agrobreedjournal.ir/article-1-964-fa.html



دوره 22، شماره 1 - ( بهار 1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله علوم زراعی ایران Iranian Journal of Crop Sciences
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 4106