[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 17، شماره 1 - ( بهار 1394 ) ::
جلد 17 شماره 1 صفحات 1-17 برگشت به فهرست نسخه ها
اثر تنش گرما در دوره پر شدن دانه بر فتوسنتز و عملکرد دانه ژنوتیپ‌های گندم نان (Triticum aestivum L.)
مهرو مجتبایی زمانی ، مجید نبی پور، موسی مسکر باشی
چکیده:   (2275 مشاهده)
به منظور بررسی اثر تنش گرما طی دوره پر شدن دانه بر فتوسنتز، تبادلات گازی و مؤلفه‌های فلورسانس کلروفیل ژنوتیپ‌های گندم نان، دو آزمایش در سال زراعی 90-1389 در مزرعه و فیتوترون دانشگاه شهید چمران اهواز اجرا شد. در آزمایش اول، ده ژنوتیپ گندم نان بهاره میان‌رس در دو تاریخ کاشت؛ مناسب (22 آبان ماه) و تاخیری (اول دی ماه) در مزرعه بصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های‌ کامل تصادفی با سه تکرار کشت شدند. در آزمایش دوم، همان ژنوتیپ‌ها در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در گلدان کشت شدند. ده روز بعد از گرده‎افشانی هر ژنوتیپ،گلدان‌ها به دو فیتوترون مجزای بدون تنش [16/25 درجه سانتی‌گراد (حداقل/حداکثر)) و تنش گرما (25/37 درجه سانتی‌گراد (حداقل/حداکثر)] منتقل شدند و تا زمان رسیدگی در همین شرایط نگه داشته شدند. نتایج نشان داد که در تاریخ کاشت تاخیری، سرعت فتوسنتر خالص برگ پرچم در ژنوتیپ‌های گندم مورد بررسی از 11 تا 5/29 درصد کاهش یافت. کاهش در فتوسنتز همراه با کاهش در هدایت مزوفیلی و افزایش هدایت روزنه‌ای بود و فقط در دو ژنوتیپ فلات و S-78-11 که تاخیر در کاشت منجر به کاهش هدایت روزنه‌ای آنها شد، بسته شدن روزنه‌ها عامل تعیین‌کننده‌ای در کاهش فتوسنتز بود. در سایر ژنوتیپ‌ها عوامل غیر‌ روزنه‌ای در کاهش فتوسنتز نقش داشتند. در شرایط تنش گرمای ملایم در مزرعه در اثر تاخیر در کاشت، کاهش در عملکرد کوانتومی فتوسیستم دو و حداکثر عملکرد کوانتومی فتوسیستم دو در شرایط سازگار شده به روشنایی (ΦPSII و F'v/F'm) همراه با افزایش در خاموشی غیر فتوشیمیایی الکترون برانگیخته (NPQ) بود و بدلیل افزایش حفاظت نوری، حداکثر عملکرد کوانتومی فتوسیستم دو در شرایط سازگار شده به تاریکی (Fv/Fm) با وجود کاهش معنی‌دار، در محدوده طبیعی باقی ماند. در شرایط تنش گرمای شدید اعمال شده در فیتوترون در مؤلفه‌های ΦPSII،F'v/F'm و Fv/Fm کاهش قابل توجهی مشاهده شد و NPQ نیز به طور غیر معنی‌داری کاهش یافت. در واقع، در شرایط تنش گرمای شدید، حساسیت زنجیره انتقال الکترون و مؤلفه Fv/Fm در ژنوتیپ‌های حساس افزایش یافت. با توجه به عدم وجود همبستگی بین عملکرد دانه و مؤلفه‌های فلورسانس کلروفیل در هر دو آزمایش و رتبه‌بندی متفاوت ژنوتیپ‌ها در محیط‌های مختلف آزمایشی، به نظر می‌رسد که این شاخص‌ها به تنهایی معیار مناسبی برای گزینش ارقام متحمل به گرما نباشند.
واژه‌های کلیدی: تنش گرمای انتهای فصل، فتوسنتز، فلورسانس کلروفیل و گندم
متن کامل [PDF 284 kb]   (1074 دریافت)    
نوع مطالعه: علمی - پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۴/۲/۳۰ | پذیرش: ۱۳۹۴/۲/۳۰ | انتشار: ۱۳۹۴/۲/۳۰
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Effect of heat stress during grain filling on photosynthesis and grain yield of bread wheat (Triticum aestivum L.) genotypes . 3. 2015; 17 (1) :1-17
URL: http://agrobreedjournal.ir/article-1-502-fa.html

مجتبایی زمانی مهرو، نبی پور مجید، مسکر باشی موسی. اثر تنش گرما در دوره پر شدن دانه بر فتوسنتز و عملکرد دانه ژنوتیپ‌های گندم نان (Triticum aestivum L.). 1. 1394; 17 (1) :1-17

URL: http://agrobreedjournal.ir/article-1-502-fa.html



دوره 17، شماره 1 - ( بهار 1394 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله علوم زراعی ایران Iranian Journal of Crop Sciences
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3742