[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 9، شماره 1 - ( بهار 1386 ) ::
جلد 9 شماره 1 صفحات 45-59 برگشت به فهرست نسخه ها
واکنش ژنوتیپهای گندم نان به تنش گرما در مراحل مختلف نمو
مهدی علیخانی ، جواد مظفری، فرخ درویش، یوسف ارشد
چکیده:   (3086 مشاهده)
تنش گرما در طول مراحل مختلف رشد و نمو، به ویژه مراحل نمو زایشی یکی از مهمترین عوامل محدودکننده عملکرد گندم (L. Triticum aestivum) در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری میباشد. در این تحقیق اثرات شوک گرمای C°35 و C°40 در مراحل برجستگی دوگانه مریستم انتهایی ساقه، گردهافشانی و پر شدن دانه بر اجزای عملکرد پنج ژنوتیپ انتخاب شده از جرمپلاسم گندم بانک ژن گیاهی ملی ایران در شرایط کنترل شده گلخانه و اتاقک رشد (جهت اعمال تنش) بررسی گردید. واکنش ژنوتیپهای مورد بررسی نسبت به تنش گرما در مراحل مختلف رشد و نمو متفاوت بود، به طوریکه همه ژنوتیپها به جز ژنوتیپ KC-4511 نسبت به دمای C° 1± 35 به مدت هفت ساعت در روز برای یک دوره پنج روزه در مرحله برجستگی دوگانه تحمل نشان دادند، در حالیکه شوک دمای C°40 در این مرحله باعث از بین رفتن تمامی ژنوتیپها شد. شوک گرمای C°40 در مرحله گردهافشانی باعث کاهش بسیار شدید تعداد دانه در ژنوتیپهای اترک، KC-4511 و KC-4512 و موجب عدم تشکیل دانه در ژنوتیپهای KC-7732 و KC-7168 گردید. شوک گرمای C°40 در مرحله پر شدن دانه موجب کاهش شدید وزن هر دانه و وزن سنبله در ژنوتیپهای گندم مورد بررسی شد، در حالیکه تأثیر معنیداری بر تعداد دانه در سنبله نداشت. وزن هر دانه در ژنوتیپهای KC-7732 و KC-7168، به ترتیب 38% و 61 % کاهش پیدا کرد. کاهش وزن سنبله نیز از 39% در ژنوتیپ KC-4511 تا 64% در ژنوتیپ KC-7168 متغیر بود. براساس نتایج این تحقیق دورههای کوتاه شوک گرما، که احتمال وقوع این نوع تنش نیز در مزارع گندم ایران نیز محتمل است، به طرز آشکاری باعث کاهش پتانسیل عملکرد گندم می شود. نتایج این تحقیق نشان داد که برای اصلاح تحمل به گرما در گندم لازم است علاوه بر ارزیابی و انتخاب در برابر تنش در مرحله پر شدن دانه، به تنوع ژنتیکی گندمهای ایرانی در واکنش به تنش گرما در مرحله گردهافشانی نیز توجه شود، زیرا معمولاً تنش گرما در ایران از این مرحله حساس آغاز میگردد.
واژه‌های کلیدی: تنش گرما، رشد و نمو گندم، اجزای عملکرد، تحمل به گرما، تنوع ژنتیکی
متن کامل [PDF 3137 kb]   (447 دریافت)    
نوع مطالعه: علمی - پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۳/۱۲/۹ | پذیرش: ۱۳۹۳/۱۲/۹ | انتشار: ۱۳۹۳/۱۲/۹
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Responses of bread wheat genotypes to heat stress at different developmental stages . 3. 2007; 9 (1) :45-59
URL: http://agrobreedjournal.ir/article-1-275-fa.html

علیخانی مهدی، مظفری جواد، درویش فرخ، ارشد یوسف. واکنش ژنوتیپهای گندم نان به تنش گرما در مراحل مختلف نمو . 1. 1386; 9 (1) :45-59

URL: http://agrobreedjournal.ir/article-1-275-fa.html



دوره 9، شماره 1 - ( بهار 1386 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله علوم زراعی ایران Iranian Journal of Crop Sciences
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3781