|
ارزیابی پایداری عملکرد دانه اکوتیپ‌های سیاه‌دانه (.Nigella sativa L) با استفاده از آماره‌های ناپارامتری
|
حمید رضا فنایی    ، مانی معرفت زاده خامنه ، مجید رضا کیانی فریز ، محمدتقی فیض بخش ، مسعود رفیعی |
| مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران |
|
|
چکیده: (33 مشاهده) |
یکی از مباحث مهم در به‌نژادی گیاهان دارویی، برهمکنش ژنوتیپ × محیط است که روش‌های آماری متعددی برای برآورد آن و انتخاب ژنوتیپ‌های با عملکرد پایدار و پرمحصول معرفی شده است. در این آزمایش 36 اکوتیپ سیاه‌دانه، در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در چهار ایستگاه تحقیقاتی (کرج، مشهد، گرگان و لرستان) در دو سال زراعی 1402-1401 و 1403-1402 مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثر اکوتیپ و برهمکنش ژنوتیپ × محیط معنی‌دار بود. با توجه به نتایج آماره‌های ناپارامتری اکوتیپ‌های 17 (TN-59-248)، 2 (TN-59-5)، 20 (TN-59-252)، 10 (TN-59-133)، 15 (TN-59-223) و 22 (TN-59-255) به‌عنوان اکوتیپ‌های پایدار و اکوتیپ‌های 27 (TN-82-676)، 33 (TN-82-750) و 9 (TN-59-118) به‌عنوان اکوتیپ‌های ناپایدار شناسایی شدند. نتایج نشان داد که میانگین عملکرد دانه اکوتیپ‌های سیاه‌دانه 1228 کیلوگرم در هکتار) همبستگی مثبت و معنی‌داری با آماره TOP داشت. بر اساس نتایج تجزیه به مؤلفه‌های اصلی، آماره‌های ناپارامتری در سه گروه قرار گرفتند. بر اساس نتایج تجزیه خوشه‌ای نیز آماره‌های ناپارامتری در چهار گروه متمایز قرار گرفتند. بر اساس نتایج تجزیه خوشه‌ای، اکوتیپ‌های سیاه‌دانه در چهار گروه اصلی و اکوتیپ‌های برتر در یک گروه قرار گرفتند. بر اساس نتایج آماره‌های ناپارامتری، اکوتیپ‌های 10 (TN-59-133) و 17 (TN-59-225) به‌ترتیب با میانگین عملکرد دانه 1484 و 1461 کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد دانه را داشتند و به‌عنوان اکوتیپ‌های با عملکرد بالا و پایدار جهت استفاده در برنامه‌های به‌نژادی و معرفی به عنوان رقم مناسب برای کرج، مشهد، گرگان و لرستان و محیط‌های مشابه شناسایی شدند.
|
|
| واژه‌های کلیدی: برهمکنش اکوتیپ و محیط، تجزیه پایداری، تجزیه خوشه‌ای، تجزیه همبستگی و سیاه‌دانه |
|
|
متن کامل [PDF 845 kb]
(16 دریافت)
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1404/12/5 | پذیرش: 1405/7/5 | انتشار: 1404/9/10
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
