|
ارزیابی عملکرد دانه و کیفیت روغن ارقام کلزا (.Brassica napus L) در کاشت پاییزه و زمستانه در شرایط تنش خشکی انتهای فصل
|
امیر حسین شیرانی راد    ، نادیا صفوی فرد |
| موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران |
|
|
چکیده: (31 مشاهده) |
کاشت پاییزه و زمستانه ارقام بهاره کلزا در مناطق خشک و نیمه‌خشک یکی از راهکارهای توسعه پایدار کلزا در شرایط تغییرات اقلیمی میباشد. در این رابطه، آزمایشی بهصورت کرتهای خرد شده فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار به مدت دو سال زراعی (1400 تا 1402) در مزرعه تحقیقاتی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر در کرج اجرا شد. فصل کاشت در دو سطح پاییزه (30 مهر) و زمستانه (30 بهمن)، آبیاری در دو سطح بدون تنش (آبیاری کامل؛ شاهد) و قطع آبیاری از مرحله خورجیندهی به بعد (تنش خشکی) بهصورت فاکتوریل در کرتهای اصلی و چهار رقم کلزای بهاره (دلگان، صفار، آسا و آرام) در کرتهای فرعی قرار داده شدند. نتایج نشان داد که در فصل کشت پاییزه در تیمار بدون تنش، رقم دلگان با 4115 کیلوگرم در هکتار و در شرایط تنش خشکی انتهای فصل، ارقام دلگان و آرام (به‌ترتیب با 3512 و 3520 کیلوگرم در هکتار)، بالاترین عملکرد دانه را داشتند. در فصل کشت زمستانه در تیمار بدون تنش ارقام دلگان و آسا (به ترتیب با 2568 و 2529 کیلوگرم در هکتار) و در شرایط تنش خشکی انتهای فصل رقم صفار با 1972 کیلوگرم در هکتار، بیشترین عملکرد دانه را داشتند. نتایج نشان داد که مصرف آب در کشت زمستانه ارقام کلزا به‌دلیل استفاده از بارش‌های زمستانه، 35 تا 40 درصد نسبت به کشت پاییزه کمتر بود. در کشت زمستانه کیفیت اسیدهای چرب ثبات بیشتری داشته و محتوای اسید اروسیک و گلوکوزینولات کمتر بود. در تیمار بدون تنش، رقم دلگان با بالاترین عملکرد روغن (979 کیلوگرم در هکتار،، محتوای اسید اولئیک 9/59 درصد، محتوای اسید اروسیک 373/0 درصد و محتوای گلوکوزینولات 3/19 میکرومول در گرم کنجاله) و در شرایط تنش خشکی انتهای فصل، رقم صفار با بالاترین عملکرد روغن (728 کیلوگرم در هکتار، محتوای اسید اولئیک 2/57 درصد، محتوای اسید اروسیک 635/0 درصد و محتوای گلوکوزینولات 1/26 میکرومول در گرم کنجاله) مناسب‌ترین ارقام کلزای بهاره برای کاشت زمستانه شناخته شدند.
|
|
| واژه‌های کلیدی: اسید اولئیک، تنش خشکی، فصل کاشت، کلزای بهاره و گلوکوزینولات |
|
|
متن کامل [PDF 565 kb]
(16 دریافت)
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1404/11/29 | پذیرش: 1405/6/5 | انتشار: 1404/9/10
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
