|
ارزیابی ژنوتیپ‌های گندم نان (.Triticum aestivum L) و گندم دوروم (.Triticum turgidum L) در شرایط تنش خشکی انتهای فصل با استفاده از شاخص‌های تحمل خشکی
|
سارا سنجانی    ، محمد مهدی نخجوانی مقدم ، توحید نجفی میرک ، فریبا نقی پور ، امیر محمد عابدی |
| موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال وبذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران |
|
|
چکیده: (30 مشاهده) |
گندم یکی از مهمترین گیاهان غلاتی و تامین کننده بخش عمدهای از نیاز غذایی انسان‌های جهان است که پایداری تولید آن تحت تاثیر عوامل محیطی بویژه تنش خشکی قرار میگیرد. این آزمایش به‌منظور بررسی تحمل به تنش خشکی انتهای فصل در هفت ژنوتیپ گندم نان (لاین M-99-9، ارقام محلوجی، افروز، امین، فرین، آراز و تکتاز) و سه ژنوتیپ گندم دوروم (لاینهای D-400-14، D-400-18 و رقم ماهان) در دو سال زراعی 03-1402 و 04-1403 در مزرعه آزمایشی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر در کرج انجام شد. آزمایش در شرایط بدون تنش (آبیاری کامل) و تنش خشکی انتهای فصل (قطع آبیاری از مرحله گرده‌افشانی تا انتهای مرحله رسیدگی) در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان‌دهنده تفاوت معنی‌دار بین ژنوتیپ‌های گندم و برهمکنش سال و ژنوتیپ بود. به‌منظور شناسایی ژنوتیپ‌های متحمل برخی از شاخص‌های تحمل و حساسیت به خشکی بر اساس عملکرد دانه محاسبه شدند. نتایج نشان داد که همبستگی مثبت و معنی‌داری بین شاخص‌های شاخص تحمل به تنش (STI)، میانگین هندسی بهره‌وری (GMP)، میانگین بهره‌وری (MP) و میانگین هارمونیک (HM) با عملکرد دانه در شرایط بدون تنش و تنش خشکی وجود داشت. بر اساس نتایج بدست آمده از غربال ژنوتیپ‌های ارزیابی شده با استفاده از شاخص‌های گزینشی MGIDI، FAI-BLUP و Smith-Hazel، ارقام گندم نان افروز و فرین علاوه بر دارا بودن بیشترین مقدار عملکرد دانه، به‌عنوان ژنوتیپ‌های متحمل به تنش خشکی شناخته شدند که برای استفاده در برنامه‌های به‌نژادی قابل استفاده هستند.
|
|
| واژه‌های کلیدی: گندم نان، گندم دوروم، تغییرات اقلیمی، قطع آبیاری و عملکرد دانه |
|
|
متن کامل [PDF 1005 kb]
(17 دریافت)
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1404/8/21 | پذیرش: 1405/3/29 | انتشار: 1404/9/10
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
