fa اثر دوره‌های کوتاه و طولانی مدت سرماسازگاری بر خصوصیات بیوشیمیایی دو رقم بهاره و زمستانه گندم نان (Triricum aestivum L.) تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research این آزمایش بمنظور مقایسه اثر دوره‌های کوتاه و طولانی مدت خوسرمایی بر خصوصیات بیوشیمیایی دو رقم گندم بهاره و زمستانه در قالب یک طرح کاملا تصادفی با 3 تکرار در گلخانه گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه تهران در سال 1388 انجام گرفت. در این آزمایش میزان برخی آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانت، قندهای احیا، محتوای کلروفیل و کاروتنوئیدها در دو رقم زمستانه (نوراستار) و بهاره (کوهدشت) گندم هنگامی که گیاهچه‌ها در دمای 3 درجه سانتی‌گراد بمدت صفر، 3، 6، 12و 24 ساعت و 2 هفته تیمار شدند، اندازه‌گیری گردید. نتایج بررسی LT50 نشان داد که تنها رقم زمستانه نوراستار پس از دو هفته خوسرمایی توانست سرمای 12- درجه سانتی‌گراد را تحمل کند. در بیشتر موارد فعالیت آنزیم‌ها در مراحل اولیه سرما افزایش یافته، ولی پس از دو هفته خوسرمایی این روند کاهش یافت. افزایش میزان آنزیم‌ها در مراحل اولیه سرما نشان دهنده سمیت‌زدایی سریع گونه‌های فعال اکسیژن در کوتاه مدت است. با توجه به اینکه کلروفیل‌ها منبع تولید گونه‌های فعال اکسیژن هستند، کاهش محتوای کلروفیل در رقم نوراستار نشان می‌دهد که کاهش آن در طول خوسرمایی می‌تواند در تحمل به یخ‌زدگی دخیل ‌باشد. نتایج کلی این تحقیق نشان داد که هر دوی تیمارهای کوتاه و طولانی مدت خوسرمایی دارای اهمیت بوده و برخی از متابولیت‌ها در کوتاه مدت و برخی دیگر در طولانی مدت تاثیر گذار هستند. To evaluate the effect of short and long term cold acclimation on biochemical characteristics of spring and winter wheat (Triricum aestivum L.) cultivars, an experiment was conducted in completely randomized design with three replications in greenhouses of the University of Tehran in 2009. The quantity of some antioxidant enzymes, reducing sugars, chlorophyll and carotenoids contents in two wheat winter (Norstar) and spring (Koohdasht) cultivars were measured and recorded, when seedling were acclimated at 3°C for 0, 3, 6, 12, 24 hours and two weeks. Results of LT50 showed that only Norstar winter cultivar was able to tolerate -12°C after two weeks of cold acclimation. In most cases the activities of enzymes were increased during the short term and then decreased after long term of cold acclimation. The increase of enzymes in the initial phases of cold acclimation represented that reactive oxygen species were rapidly detoxified during the short term cold acclimation. Since chlorophylls are the source of production of reactive oxygen species, the decrease in chlorophyll content in Norstar showed that this attribute, during cold acclimation, can be involved in freezing tolerance. In conclusion, results of this experiment indicated that both short-and long-term cold acclimation are important, however some metabolites are effective during the short term while others are effective during long term. آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانت, کلروفیل, کاروتنوئیدها, گندم و LT50. Antioxidant enzymes, Chlorophyll content, Carotenoids and LT50 and Wheat 108 120 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-69&slc_lang=fa&sid=1 Arghavan Alisoltani ارغوان علی سلطانی a_alisoltani@ut.ac.ir 100319475328460011322 100319475328460011322 Yes پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران Houshang Alizadeh هوشنگ علیزاده 100319475328460011323 100319475328460011323 No پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران Sirous Mahfoozi سیروس محفوظی 100319475328460011324 100319475328460011324 No موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر Farangis Khayalparast فرنگیس خیالپرست 100319475328460011325 100319475328460011325 No پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران