fa اثر تنش خشکی در مراحل مختلف رشد بر عملکرد دانه و اجزای عملکرد کلزا (رقم طلایه) تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research تحقیق حاضر به منظور بررسی تأثیر تنش خشکی در مراحل مختلف رشد بر عملکرد و اجزای عملکرد کلزا رقم طلایه در سال زراعی 88-1387 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز در باجگاه، در قالب طرح بلوک‌های تصادفی، اجرا شد. تیمارهای آزمایشی عبارت بودند از شاهد (آبیاری کامل)، تنش آبی در مرحله رشد رویشی مجدد در بهار، تنش آبی در مرحله گلدهی و تشکیل خورجین، تنش آبی در مرحله رسیدگی دانه و تیمار دیم با آبیاری تکمیلی در اول رشد (مرحله کاشت و جوانه‌زنی). نتایج نشان داد که تیمارهای دیم و تنش در مرحله رسیدگی دانه با عملکردهای 750 و 3050 کیلوگرم در هکتار به ترتیب بیشترین و کمترین اثر را بر کاهش عملکرد محصول کلزا داشتند. تنش در مرحله گلدهی و تشکیل خورجین کمترین اثر را بر وزن خشک داشت. تغییرات شاخص برداشت در تیمارهای آبیاری نیز نشان دهنده‌ حساسیت این شاخص به آب قابل دسترس گیاه بود. شاخص برداشت تیمار تنش در مرحله گلدهی (41 درصد) بعد از تیمار دیم (31 درصد) کمترین مقدار را داشت، در حالی که تیمار تنش آبی در مرحله‌ رشد رویشی مجدد دارای بیشترین مقدار شاخص برداشت (51 درصد) بود . ارزیابی ضریب حساسیت محصول به تنش کم آبی در مراحل مختلف رشد نشان داد که گیاه کلزا در بین دو مرحله رشد رویشی مجدد و شروع گلدهی، بیشترین حساسیت را به تنش آبی داشت. نتایج این آزمایش نشان داد که با استفاده از ضرایب حساسیت محاسبه شده و مدل تولید محصول، می‌توان تخمین مناسبی را برای عملکرد محصول کلزا در منطقه‌ی اجرای آزمایش ارائه داد. This experiment was conducted to assess the effect of drought stress on yield and yield components of canola (cv. Talayeh) during 2008-2009 growing season, in Bajgah Research Station, College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, Iran. The experimental design was randomized complete block design and treatments included full irrigation during the growing period, water stress in the spring re-growth stage, water stress in the flowering and silique formation stage, water stress in the grain filling stage and rainfed with the supplemental irrigation at the beginning of the season (sowing and germination stage). Results indicated that rainfed treatment and irrigation in flowering and grain formation stage were highly and least affected with grain yield of 750 and 2980 kg.ha-1, respectively. Water stress in flowering and silique formation stages had the least effect on plant dry weight. The highest harvest index was obtained in water stress in spring re-growth stage (51%) while the lowest harvest index (41% and 31%) was obtained in flowering and rainfed conditions, respectively. Calculated crop sensitivity coefficients showed that rapeseed is more sensitive to water stress in the period between the spring re-growth and the beginning of flowering stages. It is concluded that using the calculated crop sensitivity coefficients, an appropriate estimation of rapeseed yield could be achieved for being used in crop yield models under similar conditions. تنش خشکی, کلزا, ضریب حساسیت گیاهی و مدل‌های گیاهی. Crop models, Crop sensitivity coefficient, Drought stress and Rapeseed 320 332 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-56&slc_lang=fa&sid=1 Tooraj Honar تورج هنر toorajhonar@yahoo.com 100319475328460011257 100319475328460011257 Yes دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز، Ali Sabet Sarvestani علی ثابت سروستانی 100319475328460011258 100319475328460011258 No دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز Shideh Shams شیده شمس 100319475328460011259 100319475328460011259 No دانشگاه فردوسی مشهد Alireza Sepaskhah علیرضا سیاسخواه 100319475328460011260 100319475328460011260 No دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز Aliakbar Kamgar Haghighi علی اکبر کامگار حقیقی 100319475328460011261 100319475328460011261 No دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز