fa ارزیابی خصوصیات کیفی دانه چهار رقم گندم نان (Triticum aestivum L.) در استان‌های تولید کننده گندم کشور تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">گندم نان اصلی&rlm;ترین محصول زراعی است که به دلیل تنوع ارقام و اثر متقابل آن&rlm;ها با محیطی که در آن کشت می&rlm;شوند، از تنوع کیفیت بالایی برخوردار است. در بسیاری از نقاط جهان، آب و هوا، وضعیت زمین زراعی و مدیریت زراعی نقش تعیین کننده&rlm;ای در کیفیت ارقام گندم دارند. با توجه به عدم وجود آمار و اطلاعات در خصوص وضعیت کیفی ارقام مختلف گندم در مزارع کشاورزان، در این تحقیق خصوصیات کیفی و نانوایی شامل؛ وزن هزار دانه، میزان پروتئین و گلوتن مرطوب و ارتفاع رسوب </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SDS</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> در دانه چهار رقم گندم [چمران، پیشگام&nbsp; (آبی) و سرداری و آذر 2 (دیم)] که بیشترین سطح زیر کشت را در کشور دارند، طی سال&rlm;های زراعی93-1392 و 94-1393 مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که گندم دیم آذر2 در استان&rlm;هایی که طی دو سال زراعی کشت شده بود، با میانگین 46/11 درصد پروتئین، 3/26 درصد گلوتن مرطوب و 2/55 میلی&rlm;لیتر ارتفاع رسوب </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SDS</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">، از کیفیت بالاتری نسبت به رقم سرداری برخوردار بود. بین خصوصیات کیفی دو رقم گندم آبی چمران و پیشگام در استان&rlm;های مختلف کشور تفاوتی مشاهده نشد. نتایج نشان داد که ارقام گندم کشت شده در استان&rlm;های کردستان، همدان و کهگیلویه و بویراحمد از کیفیت پایین&rlm;تری از لحاظ صفات کیفی مورد مطالعه برخوردار بودند. به نظر می&shy;رسد پایین بودن کیفیت دانه در استان&shy;های مذکور به دلیل وجود درصد بالای مزارع دیم&nbsp; در این مناطق می&shy;باشد که دچار کمبود عناصر غذایی موجود در خاک بیشتری هستند. </span></span></strong> Bread wheat is known as the staple food crop and its quality properties are variable because of diffrences among cultivars, climatic conditions and farming systems. Due to the lack of adequate information about the quality of different bread wheat cultivars in the farmers&rsquo; fields, in this research quality and bakery properties (thousand grain weight, protein content, wet gluten and SDS) of grain samples of four different cultivars of bread wheat (irrigated and rainfed), collected from the farmers&rsquo; fields during two growing seasons 2013-14 and 2014-15, which grown on large areas in the country were evaluated. The results showed cv. Azar 2 had better quality than cv. Sardari cultivar by 11.46% protein, 26.3 wet gluten and 55.2 ml SDS in two growing seasons. On the other hand, the quality characteristics of Chamran and Pishgam irrigated bread wheat cultivars were notsignificantly different in different provinces. Also the lowest quality of wheat was observed in Kurdistan, Hamadan and Kohgiluyeh and Boyerahmad. This may be due to nutrient shortage in the soil of those provinces that are largely under rainfed production of wheat.&nbsp; ارقام زراعی, پروتئین, کیفیت, گلوتن مرطوب و گندم دیم Cultivars, Protein content, Quality, Rainfed bread wheat and Wet gluten. 102 115 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-535&slc_lang=fa&sid=1 eyyed Shahriyar Jasemi سید شهریار جاسمی 100319475328460010735 100319475328460010735 Yes عضو هیات علمی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Fariba Naghipour فریبا نقی پور 100319475328460010736 100319475328460010736 No عضو هیات علمی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Sara Sanjani سارا سنجانی 100319475328460010737 100319475328460010737 No عضو هیات علمی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Esmaeil Esfandyaripour اسماعیل اسفندیاری پور 100319475328460010738 100319475328460010738 No مجری طرح گندم، معاونت زراعت وزارت جهاد کشاورزی Hengameh Khorsandi هنگامه خرسندی 100319475328460010739 100319475328460010739 No کارشناس دفتر مجری طرح گندم، معاونت زراعت وزارت جهاد کشاورزی Goodarz Najafian گودرز نجفیان 100319475328460010740 100319475328460010740 No استاد مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی