fa اثر تراکم بوته بر شاخص‌های رشد و عملکرد اکوتیپ‌های حنا (Lowsonia inermis L.) در منطقه شهداد تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">به منظور ارزیابی اثر تراکم بوته بر شاخص&shy;های رشد، فتوسنتز و عملکرد خشک برگ سه اکوتیپ حنا (</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.3pt;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Lowsonia</span></span></span></em></strong> <strong><em><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.3pt;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">inermis</span></span></span></em></strong> <strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.3pt;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">L.</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">)، آزمایشی به صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی در سه تکرار در بخش شهداد شهرستان کرمان در<br> سال 95-1394 اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل سه اکوتیپ حنا (بم، شهداد و رودبار) به عنوان فاکتور اول و چهار تراکم بوته (100، 50، 33 و 25 بوته در مترمربع به‌ترتیب معادل 5، 10، 15 و 29 سانتیمتر فاصله کاشت روی ردیف با فواصل ردیف ثابت 20 سانتیمتر) به عنوان فاکتور دوم بودند. صفات گیاهی اندازه‌گیری شده شامل تعدادی از شاخص&shy;های رشد، فتوسنتز خالص، میزان تعرق و هدایت روزنه&shy;ای بودند. نتایج نشان داد که اکوتیپ&shy;های حنای مورد ارزیابی در کلیه شاخص&shy;های اندازه&shy;گیری شده، به جز شاخص سطح برگ، نسبت سطح برگ و دوام سطح برگ، تفاوت معنی&shy;داری با یکدیگر داشتند و بیشترین مقادیر صفات، مربوط به اکوتیپ شهداد بود. بین تیمارهای تراکم بوته نیز از لحاظ کلیه صفات اندازه&shy;گیری شده، به جز سطح مخصوص برگ، اختلاف معنی&shy;داری وجود داشت. اثر متقابل اکوتیپ و تراکم بوته فقط برای صفات دوام سطح برگ، دوام وزن خشک و میزان تعرق معنی&shy;دار بود. بالاترین عملکرد برگ خشک (عملکرد اقتصادی گیاه) از اکوتیپ&shy;های شهداد (2/508 گرم در متر مربع)، رودبار<br> (4/506 گرم در متر مربع)&nbsp; و تراکم 100 بوته در مترمربع (6/738 گرم در متر مربع)&nbsp; بدست آمد. با توجه به حصول حداکثر عملکرد برگ خشک در حداکثر تراکم بوته می&shy;توان نتیجه گرفت که تراکم 100 بوته در متر مربع، مناسب‌ترین تراکم کاشت برای گیاه حنا در سال اول کاشت می‌باشد.</span></span></strong> To investigate the effect of plant density on growth indices and photosynthesis of three henna (<em>Lowsonia</em> <em>inermis</em> L.) ecotypes a factorial experiment using randomized complete block design with three replications was carried out in the Shahdad region in Kerman province of Iran in 2015-2016. Three henna ecotypes (Bam, Shahdad and Roodbar) and four plant densities (100, 50, 33 and 25 plant.m^-2 equivalent to on row spacing of 5, 10, 15 and 20 cm, respectively) were evaluated as the first and second experimenatl factors, respectively. Growth indices, net photosynthesis, transpiration rate and stomatal conductance were measured and analyzed. The results showed that ecotypes were significantly different for all measured traits except leaf area index (LAI), leaf area ratio (LAR) and leaf area duration (LAD). The highest averages of the measured traits belonged to Shahdad ecotype. A significant difference was observed between the levels of plant densities for all measured traits except for specific leaf area (SLA). The ecotype and plant density interaction had significant effect on leaf area duration (LAD), biomass duration (BMD) and transpiration rate. Consequently, the highest leaf dry yield (economically valuable part of the plant) was obtained from the Shahdad (508.2 g.m^-2) and Roodbar (506.4 g.m^-2) ecotypes and plant density of 100 plant.m^-2 (738.6 g.m^-2). It can be concluded that 100 plant.m^-2 is the most suitable plant density for henna in the first year of planting. تجزیه و تحلیل رشد, حنا, شاخص سطح برگ, فتوسنتز و فواصل ردیف کاشت Growth analysis, Henna, Leaf area index, Photosynthesis, Row spacing 334 346 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-525&slc_lang=fa&sid=1 Amin Pasandi Pour امین پسندی پور 100319475328460010786 100319475328460010786 No Hassan Farahbakhsh حسن فرح بخش 100319475328460010787 100319475328460010787 Yes