fa اثر تنش شوری بر رشد و توزیع یون‌های ویژه بافت در ارقام گندم (Triticum aestivum L.) تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">شوری از تنش&shy;های غیر زیستی مهمی است که فیزیولوژی گیاهان را تحت تأثیر قرار داده و رشد و عملکرد گیاهان زراعی را کاهش می&shy;دهد. در این پژوهش اثر تنش شوری (شاهد: بدون تنش و 150 میلی‌مولار کلرید سدیم) بر ویژگی&shy;های فیزیولوژیک و الگوی توزیع یون‌ها در ریشه و پهنک برگ چهار رقم گندم: روشن، بم، قدس و اترک و ارتباط آن با تحمل شوری در مرحله رویشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با سه تکرار در سال 93-1392 در دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که غلظت یون سدیم در ریشه‌ها در مقایسه با پهنک برگ بیشتر بود. تنش شوری باعث کاهش معنی‌دار هدایت روزنه‌ای (42 درصد)، محتوای آب نسبی برگ (10 درصد)، سرعت رشد نسبی (24 درصد)، سطح برگ (33 درصد) و طول ریشه (37 درصد) در مقایسه با تیمار شاهد شد. ارقام متحمل به شوری روشن، بم و نیز رقم اترک در تیمار شوری، هدایت روزنه‌ای، محتوای آب نسبی برگ، سرعت رشد نسبی، سطح برگ و طول ریشه بالاتری نسبت به رقم حساس قدس داشتند. همبستگی معنی‌داری بین ویژگی&shy;های فیزیولوژیک و توزیع یون‌ها در ریشه و پهنک برگ ارقام گندم مشاهده شد. ارقام روشن و بم مقدار سدیم بیشتری را در ریشه‌ها (در مقایسه با برگ&shy;ها) و نیز مقدار پتاسیم بیشتری را در برگ&shy;ها (در مقایسه با ریشه‌ها) انباشته کردند. به نظر می‌رسد که الگوی توزیع یونی در ریشه و اندام هوایی گیاه در تحمل شوری ارقام گندم نقش داشته و انباشت ترجیحی یون سدیم در ریشه‌ها (در مقایسه با اندام هوایی) یک سازوکار تحمل است که باعث ادامه جذب اسمزی آب به داخل ریشه‌ها شده و انتقال یون سدیم به اندام هوایی را محدود می‌سازد. </span></span></strong> Salinity is one of the major abiotic stresses that affects physiological functions of plants and significantly reduces crop growth and yield. In this greenhouse experiment, effect of salt stress (Control and 150 mM NaCl) on some physiological traits and ions distribution in roots and leaf 3 blade of four wheat cultivars; Roshan, Bam, Qods and Atrak, and its association with salt tolerance in seedling stage, was studied in a factorial experiment using completely randomized design with three replications during 2014-2015 in College of Agriculture, Shahid Chamran University of Ahvaz, Iran. Results showed that sodium concentration in the roots remains higher than that of the leaf 3 blade. Salt stress significantly decreased stomatal conductance (42%), relative water content (10%), relative growth rate (24%), leaf area (33%), and root length (37%) when compared with the control. Salt-tolerant cultivars, Roshan, Bam and Atrak showed higher stomatal conductance, relative water content, relative growth rate, leaf area and root length in salt treatments when compared to <em>cv.</em> Qods which is salt sensitive. A significant correlation was found between physiological traits and ion distribution in root and leaf blade. Salt-tolerant cultivars sequestered higher sodium concentration in root and higher potassium in leaves. It implies that this ion distribution in root and leaves contributed to the salt tolerance in tolerant cultivars. This preferential sodium accumulation and maintenance in roots relative to shoots can be interpreted as a mechanism of salt tolerance which facilitates osmotic water uptake into the roots and restricts the transportation of sodium to shoots. انباشت یون, تحمل شوری, گندم, محتوای آب نسبی و هدایت روزنه‌ای. Ion accumulation, Relative water content, Salt tolerance, Stomatal conductance and Wheat 302 318 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-523&slc_lang=fa&sid=1 Shokooh Fakhri شکوه فخری 100319475328460010791 100319475328460010791 No Afrasiab Rahnama افراسیاب راهنما 100319475328460010792 100319475328460010792 Yes Mousa Meskarbashi موسی مسکرباشی 100319475328460010793 100319475328460010793 No