fa اثر محلول‌پاشی اسید سالیسیلیک بر ویژگی‌های بیوشیمیایی و عملکرد دانه جو (Hordeum vulgare L.) رقم نصرت در شرایط تنش شوری تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <p dir="RTL"><strong>اگرچه نقش اسید سالیسیلیک‌ بر تحمل شوری گیاهان به&shy;خوبی نشان داده شده است، لیکن برای درک بهتر<br> سازوکار‌های فیزیولوژیک آن به پژوهش‌های بیشتری نیاز است. در این پژوهش اثر محلول‌پاشی غلظت&shy;های اسید سالیسیلیک‌<br> (صفر، 5/0، 0/1، 5/1 و 0/2 میلی‌مولار) بر ویژگی&shy;های بیوشیمیایی و عملکرد دانه جو رقم نصرت در شرایط غیرشور و شور<br> (به‌ترتیب 2 و 12 دسی‌زیمنس برمتر) در مرکز ملی تحقیقات شوری در استان یزد در سال‌های زراعی 92-1391 و 93-1392 مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تنش شوری باعث افزایش محتوای پروتئین&shy;های محلول، پرولین آزاد، مالون دی‌آلدئید و نشت یونی به&shy;ترتیب به&shy;میزان 1/22، 7/147، 2/87 و 9/102 درصد شد، درحالی&shy;که شاخص پایداری غشا و غلظت کلروفیل&shy;های </strong><strong><span dir="LTR">a</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="LTR">b</span></strong><strong> را به&shy;ترتیب به&shy;میزان 2/33، 4/31 و 3/59 درصد کاهش داد. تنش شوری همچنین باعث کاهش معنی&shy;دار عملکرد دانه به میزان 2/34 و 9/40 درصد (به&shy;ترتیب در سال&shy;های اول و دوم آزمایش) شد. محلول‌پاشی اسید سالیسیلیک باعث تعدیل اثر منفی تنش شوری گردیده و افت عملکرد دانه در اثر تنش شوری از 1/42 درصد در تیمار بدون محلول&shy;پاشی به 3/27 درصد در تیمار 5/1 میلی&shy;مولار در سال اول و از 7/43 درصد در تیمار بدون محلول&shy;پاشی به 8/33 درصد در تیمار 0/1 میلی&shy;مولار در سال دوم کاهش یافت. محلول‌پاشی اسید سالیسیلیک باعث افزایش پروتئین&shy;های محلول، پرولین آزاد، غلظت کلروفیل&shy;های </strong><strong><span dir="LTR">a</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="LTR">b</span></strong><strong> و کاروتنوئیدها و همچنین شاخص پایداری غشا گردید و از سوی دیگر میزان مالون دی‌آلدهید و نشت یونی را کاهش داد. نتایج نشان داد که<br> اسید سالیسیلیک‌ در شرایط غیرشور و شور به&shy;ترتیب تا غلظت&shy;های 0/2 و 5/1 میلی&shy;مولار اثر بهتری بر گیاه جو داشتند. نتایج کلی این آزمایش نشان داد که محلول‌پاشی اسید سالیسیلیک با بهبود ویژگی‌های بیوشیمیایی گیاه جو، باعث بهبود تحمل گیاه به شوری و کاهش اثر منفی تنش شوری و افزایش عملکرد دانه آن می‌شود. </strong></p> <p>Although role of salicylic acid (SA) in enhancement of salinity tolerance of plants has been well shown, more researches are needed for better understanding of its physiological mechanisms. In this experiment, the effect of different SA concentrations (0, 0.5, 1.0, 1.5 and 2.0 mM) was examined on biochemical attributes and grain yield of barley cv. Nosrat under non-saline and saline conditions (2 and 12 dS.m^-1, respectively) during 2012-13 and 2013-14 growing seasons at the National Salinity Research Center, Yazd, Iran. Salt stress enhanced soluble proteins content, free proline, malondialdehyde and electrolyte leakage by 22.1%, 147.7%, 87.2% and 102.9%, respectively. However, membrane stability index as well as concentrations of chlorophyll <em>a</em> and <em>b</em> reduced by 33.2%, 31.4% and 59.3%, respectively. Salt stress also decreased grain yield by 34.2% and 40.9% in the first and second year, respectively. Salicylic acid reduced the negative effect of salt stress on grain yield, therefore, SA foliar application decreased the rate of grain yield reduction under saline condition from 42.1 in no-SA to 27.3% in 1.5 mM in the first year and from 43.7% in no-SA to 33.8% in 1.0 mM in the second year. This mitigation could be related to biochemical attributes, as SA at different concentration levels enhanced soluble proteins content, free proline, concentration of chlorophyll <em>a</em> and <em>b</em> and carotenoids as well as membrane stability index, and reduced malondialdehyde and electrolyte leakage. It can be concluded that SA had better effect up to 2.0 and 1.0 mM under non-saline and saline conditions, respectively. In Genral, SA with reducing negative impact of salt stress on biochemical attributes could improve salinity tolerance and increase grain yield of barely cv. Nosrat.</p> تنش شوری, پروتئین‌های محلول, پرولین, جو, کلروفیل و مالون دی‌آلدئید. Barley, Chlorophyll, Malondialdehyde, Proline, Salt stress and Soluble proteins. 232 244 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-518&slc_lang=fa&sid=1 Hadi Pirasteh-Anosheh هادی پیرسته انوشه h.pirasteh.a@gmail.com 100319475328460010807 100319475328460010807 Yes مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران Yahya Emam یحیی امام 100319475328460010808 100319475328460010808 No دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز Mohammadjavad Rousta محمد جواد روستا 100319475328460010809 100319475328460010809 No بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران Seyyedeh Elaheh Hashemi سیده الهه هاشمی 100319475328460010810 100319475328460010810 No دانشکده کشاورزی دانشگاه شیرا