fa تجزیه و تحلیل اثر متقابل اکوتیپ× مکان در اکوتیپهاییونجه مناطق سردسیری تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظور گزینش اکوتیپ‌های برتر یونجه مناطق سردسیری و تعیین پایداری عملکرد، آزمایشی طی سال‌های 87-1384 در13 ایستگاه تحقیقات کشاورزی با استفاده از 17 اکوتیپ یونجه در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار به اجرا درآمد.در این پژوهش از روش اَمی (AMMI) (تجزیه توأم اثرهای افزایشی جمع پذیر و اثرهای متقابل ضرب پذیر) برای تجزیه اثرهای متقابل اکوتیپ× مکان استفاده شد. بر اساس نتایج به دست آمده اثرهای متقابل اکوتیپ× مکان معنی دار بودند و بر اساس عملکرد علوفه خشک، دو مؤلفه اصلی اول 6/65 درصد و بر اساس ارتفاع گیاه دو مؤلفه اصلی اول 7/67 درصد از مجموع مربعات اثر متقابل اکوتیپ×مکان را تبیین کردند. با ترسیم مؤلفه اصلی اول در مقابل مؤلفه اصلی دوم و همچنین محاسبه مقدار پایداری AMMI (ASV) مشخص شد که بر اساس عملکرد علوفه خشک، اکوتیپ صدقیان، پایدارتر بوده و بر اساس میانگین عملکرد علوفه خشک، اکوتیپ‌های ملک کندی ومهاجران بالاترین عملکرد کل را داشتند. از نظر ارتفاع بوته نیز اکوتیپ قره آغاج پایدارترین اکوتیپ برای تمام مکان‌های مورد آزمایش و اکوتیپ گله‌‌بانی بیشترین میانگین ارتفاع بوته را داشت. اکوتیپ‌های با عملکرد بالاتر و پایدارتر برای هر منطقه به تفکیک مشخص گردیدند. به طور کلی اکوتیپ‌ مهاجران در مناطق تبریز، خوی، زنجان، سنندج، شهرکرد، گلپایگان و همدان بیشترین میانگین عملکرد علوفه خشک و اکوتیپ گله‌بانی در مناطق اصفهان، تبریز، خوی، کرج و مشهد بالاترین ارتفاع بوته را داشتند. To study the yield stability and to select superior cold-region alfalfa ecotypes, this study was conducted with 17 ecotypes at 13 research stations in 2005-2008 growing seasons. For each location, a randomized complete block design with three replications was used. For further analysis and undesrtanding an AMMI analysis (additive main effects and the multiplicative interaction effects) was employed. The ecotypelocation interaction was significant. Based on dry forage yield (65.6%) and plant height (67.7%) of the sum of squares of ecotype×location interaction were explained by the first two interaction principal components. Biplot of the two first principal components and AMMI stability value on 17 ecotypes and 13 locations showed that Sadaghian ecotype was the most stable ecotype and Malekandi and Mohajeran had the highest dry forage yield. For plant height, Gharehaghaj ecotype was the most stable and Galebani had the tallest plant height. Ecotypes with high and stable dry forage yield were identified in each location. ارتفاع بوته, پایداری عملکرد, تجزیه‌ AMMI, عملکرد علوفه و یونجه. Alfalfa, AMMI analysis, Forage yield, Forage yield stability and Plant height 181 195 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-46&slc_lang=fa&sid=1 Seyed mohammadali Mofidian سید محمد علی مفیدیان : alimofidian@yahoo.com 100319475328460011189 100319475328460011189 Yes مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر Ali Moghaddam علی مقدم 100319475328460011190 100319475328460011190 No مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر