fa تعیین مهم‌ترین صفات زراعی مؤثر بر عملکرد دانه لاین‌های خالص نوترکیب عدس (Lens culinaris Medik) تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <p dir="RTL"><strong>مطالعۀ صفات زراعی و ارتباط آنها با عملکرد دانه می‌تواند به شناخت راهکارهای مناسب برای انتخاب ارقام پرمحصول<br> کمک نماید. این تحقیق به منظور بررسی ارتباط بین صفات زراعی و عملکرد دانه عدس، 118 لاین خالص نوترکیب عدس<br> (حاصل از تلاقی </strong><strong><span dir="LTR">L3685</span></strong> <strong><span dir="LTR">&times;</span></strong><strong> قزوین) به همراه والدین آنها در قالب طرح آلفا لاتیس با دو تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه شهرکرد در دو سال‌ زراعی (92-1391 و 93-1392) انجام شد. به دلیل معنی‌دار نبودن اثر بلوک‌های ناقص درون هر تکرار، داده‌ها بصورت تجزیه مرکب در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. بر اساس نتایج آزمایش، لاین‌های 111، 82، 30 و 85 از لحاظ ویژگی‌های زراعی، فنولوژیک و عملکرد دانه به عنوان لاین‌های برتر شناسایی شدند. بررسی پارامترهای ژنتیکی نشان داد که صفات وزن غلاف در بوته، تعداد غلاف در بوته، عملکرد زیستی و عملکرد دانه بالاترین مقادیر مربوط به پیشرفت ژنتیکی، ضرایب تنوع ژنتیکی و فنوتیپی را داشته و بیشترین میزان وراثت‌پذیری در وزن غلاف در بوته (70/0=</strong><strong><span dir="LTR">h²</span></strong><strong>)، روز تا رسیدگی (67/0=</strong><strong><span dir="LTR"> h²</span></strong><strong>) و روز تا گلدهی (58/0=</strong><strong><span dir="LTR">h²</span></strong><strong>) وجود داشت. ضرایب همبستگی پیرسون نشان دهنده رابطه مثبت و معنی‌دار عملکرد دانه با عملکرد زیستی، عرض برگ، تعداد و وزن غلاف در بوته و همچنین همبستگی منفی و معنی‌دار با روز تا گلدهی و رسیدگی بود. نتایج رگرسیون گام به گام نیز نشان دهنده نقش تعیین کننده و مؤثر صفات مزبور (به غیر از وزن غلاف در بوته) بود. بر اساس نتایج تجزیه علیت مبتنی بر رگرسیون گام به گام، بیشترین اثر مستقیم بر عملکرد دانه مربوط به عملکرد زیستی و عرض برگ بود؛ درحالیکه تعداد غلاف در بوته از طریق عملکرد زیستی بیشترین اثر غیرمستقیم را بر عملکرد دانه داشت. در تجزیه خوشه‌ای بر اساس کلیه صفات مورد مطالعه، چهار گروه ایجاد شد و لاین‌های برتر در یک گروه قرار گرفتند. با توجه به نتایج بدست آمده در پژوهش حاضر، استفاده از صفات تعداد غلاف در بوته، عملکرد زیستی، عرض برگ، روز تا گلدهی و رسیدگی در انتخاب به منظور تولید عملکرد دانۀ بالا در عدس قابل توصیه به نظر می‌رسند.</strong></p> <p>Study of agronomic traits and their relationship with seed yield can identify appropriate ways led to high yielding varieties selection. This experiment was carried out to investigate the relationship between agronomic traits and seed yield of 118 recombinant inbred lines of lentil (derived from the cross L3685 &times; Qazvin) along with their parents using alpha lattice design with two replications in research farm of Shahrekord University, Shahrekord, Iran, in 2012-13 and 2013-14 growing seasons. Since the effect of incomplete blocks within each replication was not significant, combined analyisi of variance was performed as randomized complete block design. Results showed that effects of year, lines and line&times;year were significant for all traits except seed diameter. Lines 111, 82, 30 and 85, were superior for phenological characteristics and seed yield. Estimatied genetic parameters showed that the weight and number of pods per plant, biological yield and seed yield had the highest levels of genetic improvement, genetic and phenotypic coefficients of variation. High heritability was observed for weight of pods per plant (h²=0.70), days to maturity (h²=0.67) and days to flowering (h²=0.58). Pearson correlation coefficient showed positive and significant relationship between seed yield and biological yield, leaf width, number and weight of pods per plant as well as a significant negative relationship with days to flowering and maturity. Stepwise regression indicated the important role of these traits (except of weight of pods per plant) in yield detrmination. By performing path analysis based on stepwise regression, biological yield and leaf width had the most direct effect on seed yield, while the number of pods per plant through biological yield had the most indirect effect on seed yield. Cluster analysis based on all traits formed four groups and superior lines were grouped together. According to the results of this experiment, number of pods per plant, biological yield, leaf width, days to flowering and maturity can be recommended as selection criteria for developing of lentil cultivars with high seed yield.</p> تجزیه علیت, رگرسیون گام به گام, صفات زراعی, عدس و عملکرد دانه. Agronomic traits, Lentil, Path analysis, Seed yield and Stepwise regression. 161 177 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-513&slc_lang=fa&sid=1 Mohammadhossein Rahimi محمد حسن رحیمی moh124000@gmail.com 100319475328460010819 100319475328460010819 Yes دانشکده کشاورزی دانشگاه شهرکرد Sadollah Houshmand سعداله هوشمند moh124000@gmail.com 100319475328460010820 100319475328460010820 No دانشکده کشاورزی دانشگاه شهرکرد Mahmoud Khodambashi محمود خدامباشی moh124000@gmail.com 100319475328460010821 100319475328460010821 No دانشکده کشاورزی دانشگاه شهرکرد