fa شناسایی QTLهای پیوسته با ارتفاع بوته و زمان رسیدگی در برنج تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research هدف از این تحقیق، شناسایی نشانگرهای ریزماهواره (SSR) و AFLP پیوسته با صفات ارتفاع بوته و زمان رسیدگی در یک جمعیت 188 فردی F2:3 حاصل از تلاقی ارقام برنج بینام و کادوس به منظور استفاده از آنها در برنامه‌های انتخاب به کمک نشانگر و هرمی نمودن ژن‌ها (QTL‌ها) برای کاهش ارتفاع بوته و زمان رسیدگی در نتاج حاصل بود که در سال 1388 در دانشکده کشاورزی دانشگاه گیلان اجرا شد. از بین نشانگرهای SSR و AFLPمورد استفاده در این تحقیق، تعداد 61 نشانگر SSR و 74 نشانگر AFLP، چندشکلی خوبی در بین والدین نشان دادند که برای تهیه نقشه پیوستگی جمعیت مورد استفاده قرار گرفتند. نقشه حاصل، 4/1786 سانتی‌مورگان از ژنوم برنج را پوشش داد و فاصله متوسط هر دو نشانگر مجاور از یکدیگر 06/14 سانتی‌مـورگان بود. با استفاده از روش مکان‌یابی فاصله‌ای مرکب، برای ارتفاع بوته، پنج QTL روی کروموزوم‌های 3، 7، 9، 10و 11 و برای روز تا رسیدگی کامل نیز دو QTL بر روی کروموزوم‌های 6 و 7 شناسایی شدند. این QTLها در مجموع به ترتیب 8/62 درصد و 9/23 درصد از تنوع فنوتیپی این دو صفت را پوشش دادند. از میان QTLهای شناسایی شده، qPH-3 (در فاصله بین نشانگرهای P36-M42-3_RM232) و qPH-10 (در فاصله بین نشانگرهای RM147_P77-M62-4) برای ارتفاع بوته و qMD-6 (در فاصله بین نشانگرهای RM314_P51-M74-4) برای روز تا رسیدگی کامل، به‌ترتیب با فاصله 5/5، 7/19 و 8/0 سانتی‌مورگان از نزدیک‌ترین نشانگر و 16/17، 47/15 و 71/15 درصد از تنوع فنوتیپی صفات مربوطه را کنترل کردند و به‌ عنوانQTL های موثر و نسبتاً بزرگ‌اثر ارتفاع بوته و زمان رسیدگی شناسایی شدند. نتایج این تحقیق نشان داد که می‌توان از سه QTL فوق برای هرمی‌کردن ژن‌ها یا از نشانگرهای پیوسته با آنها برای استفاده در برنامه‌های انتخاب به کمک نشانگر به منظور انتخاب لاین‌های پاکوتاه و زودرس در لاین‌های در حال تفرق برنج مورد مطالعه، استفاده نمود. The objective of this study was to determine the microsatellite (SSR) and AFLP markers linked to plant height and maturity time in the 188 F2:3 families derived from the cross between two Iranian rice cultivars, Binam and Kadous for using in marker assisted selection method and pyramiding of genes (QTLs) for decreasing of plant height and maturity time in progenies. Among SSR and AFLP markers that used in this research, 61 SSR and 74 AFLP markers had adequate polymorphism between the parents that were used to construct linkage map of the population. The average distance of adjacent markers was 14.06 cM and covers 1786.4 cM of the rice genome. Using the Composite interval mapping (CIM) method, 5 QTLs were mapped for plant height on the chromosomes 3, 7, 9, 10 and 11, and 2 QTLs for maturity time on the chromosomes 6 and 7. These QTLs totally controlled 62.82 % and 23.96 % of the phenotypic variance of 2 traits, respectively. Among these mapped QTLs, qPH-3 (between P36-M42-3_RM232) and qPH-10 (between RM147_P77-M62-4) for plant height and qMD-6 (between RM314_P51-M74-4) for maturity timewith distance from nearest markers, respectively equal 5.5, 19.7 and 0.8 cM, controlled 17.16 %, 15.47 % and 15.71 % of the phenotypic variance, respectively. These QTLs were identified as effective and relatively major QTLs for plant height and maturity times. Results showed that these three QTLs can be used for pyramiding of genes and their linkage markers can be used in marker assisted selection programs for selection of dwarf and early lines in these segregating populations. برنج, تجزیه QTL, نشانگر ریزماهواره و نقشه پیوستگی. Linkage map, Microsatellite marker, QTL analysis and Rice. 107 120 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-41&slc_lang=fa&sid=1 Meysam Sheykhpour Ahandani میثم شیخ‌پور آهندانی 100319475328460011205 100319475328460011205 No دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان Babak Rabiei بابک ربیعی rabiei@guilan.ac.ir 100319475328460011206 100319475328460011206 Yes دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان Reza Shirzadian Khoramabad رضا شیرزادیان خرم آباد 100319475328460011207 100319475328460011207 No دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان