fa اثر محلول‌پاشی ترکیبات شیمیایی تسریع کننده رسیدگی بر عملکرد، کیفیت و رسیدگی تکنولوژیک نیشکر (Saccharum officinarum L.) تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research رسیدگی تکنولوژیک نیشکر در درجه حرارت و تابش پایین صورت می‏گیرد. در خوزستان این موضوع در آذر ماه و مصادف با شروع بارش‏های زمستان است که عملیات برداشت را مختل می‏نماید، بنابراین جهت برداشت زودهنگام از روش شیمیایی تسریع در رسیدگی استفاده می‏شود. به منظور بررسی اثر تسریع کننده‏های شیمیایی رسیدگی‏ بر عملکرد و رسیدگی نیشکر، آزمایشی در شرکت توسعه نیشکر استان خوزستان در سال‏های زراعی93-1392 و 94-1393 در واریته CP57-614 به‏صورت طرح بلوک‏های کامل تصادفی با چهار تکرار اجرا گردید. در این آزمایش سه نوع تسریع کننده شیمیایی رسیدگی شامل هورمون اترل، علف‌کش گلایفوزیت و تنظیم‏کننده رشد فیتوماس‏ام و از هر کدام چهار سطح (5/0، 1، 5/1 و 2 لیتر در هکتار) همراه با شاهد (بدون محلول‏پاشی) مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که مقادیر مختلف گلایفوزیت باعث کاهش ارتفاع ساقه، درصد قند اینورت و عملکرد نی و افزایش درصد بریکس، پل، شکر قابل استحصال و الیاف ساقه نسبت به شاهد شد، اما میزان افزایش عملکرد کیفی بیش از کاهش عملکرد کمّی بود. محلول پاشی هورمون اترل نیز بدون کاهش در عملکرد کمّی صفات ذکر شده، باعث افزایش درصد پل و شکر قابل استحصال گردید. تنظیم کننده رشد فیتوماس نیز بدون افزایش عملکرد کمّی، منجر به کاهش میزان قند محصول شد. بیشترین و کمترین مقدار شکر قابل استحصال به‏ترتیب از تیمارهای 5/1 لیتر گلایفوزیت (43/12 درصد) و 5/1 لیتر فیتوماس (38/10 درصد) حاصل شد و در تیمار شاهد معادل 07/11 درصد بود. بر اساس نتایج بدست آمده، محلول‏پاشی یک لیتر گلایفوزیت، به‏دلیل کاهش هشت درصدی عملکرد نی و افزایش 6/10 درصدی شکرقابل استحصال و افزایش شاخص برداشت نسبت به شاهد و محلول‏پاشی 5/1 لیتر اترل به دلیل افزایش 6/5 درصدی پل، بهترین تیمارهای این آزمایش شناخته شدند. This study was performed at Khuzestan Sugarcane Development Company during 2013- 2014 on CP54-614 variety to evaluate the effect of chemical ripeners on yield and technological ripening at harvest time of sugarcane. A randomized complete block design with four replications was used where three chemical ripeners and untreated control were randomly distributed in plots. The chemical ripeners were Ethrel hormone, Glyphosate herbicide and Fitomas M growth regulator that four doses (0.5, 1, 1.5 and 2 l.ha-1) for each. Results showed that different doses of glyphosate caused reduction of stalk height, invert sugar %) and cane yield and increased brix, pol, recoverable sugar and fiber as compared to control. However, increase (%) in quality yield was more than decrease (%) in cane yield. Therefore, ethrel without decreasing cane yield led to increasing in pol and recoverable sugar in higher doses. On the other hand, Fitomas without increasing cane yield when compared to control led to decrease in pol (%). In conclusion, one liter of glyphosate, decreased cane yield (8%) and increased recoverable sugar (10.6%) and harvest index, and 1.5 liter of ethrel that increased pol (5.6%) were identified as suitable treatments. اترل, بریکس, پل, قند اینورت, فیتوماس‌ام و نیشکر Brix, Ethrel, Fitomas M, Invert sugar, Poland Sugarcane. 63 73 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-478&slc_lang=fa&sid=1 Aziz Karmollachaab عریز کرملاچعب azizchaab@gmail.com 100319475328460010645 100319475328460010645 Yes Abdolmahdi Bakhshandeh عبدالمهدی بخشنده 100319475328460010646 100319475328460010646 No Mohammadreza MoradiTlavat محمدرضا مرادی تلاوت 100319475328460010647 100319475328460010647 No Foad Moradi فواد مرادی 100319475328460010648 100319475328460010648 No Mahmoud Shomeili محمود شمیلی 100319475328460010649 100319475328460010649 No