fa شبیه‌سازی اثر هم‌زمان تنش‌های شوری و خشکی بر عملکرد دانه برنج رقم هاشمی تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <p>در این آزمایش اثر هم‌زمان تنش‌های شوری و خشکی و حد آستانه تحمل این تنش‌ها برای برنج رقم هاشمی در سال 1389 در موسسه تحقیقات برنج کشور (رشت) مورد بررسی قرار گرفت و بهترین مدل برآورد کاهش جذب آب در شرایط وقوع هم‌زمان تنش‌های شوری و خشکی تعیین گردید. تیمارهای آزمایشی شامل آبیاری در سه سطح غرقاب دائم با ارتفاع 3 سانتی‌متر، دورهای آبیاری 4 و 8 روز و شوری در پنج سطح (1، 2، 3، 4 و 5 دسی‌زیمنس بر متر) بودند که در قالب فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار اعمال شدند. نتایج نشان داد که برای گیاه برنج رقم هاشمی، حد آستانه کاهش عملکرد در اثر تنش خشکی، 80 درصد رطوبت اشباع خاک است. برای حد آستانه تنش شوری نیز، هدایت الکتریکی عصاره اشباع خاک 83/2 دسی‌زیمنس بر متر بود که نشان دهنده حساسیت این رقم به شوری است. بهترین مدل در پیش‌بینی تابع کاهش جذب آب در شرایط تنش‌های شوری و کم آبیاری، مدل همایی و فدس بود. در این مدل با تفاضل فشار اسمزی آستانه کاهش عملکرد از مقدار مکش آب در نقطه پژمردگی دائم، اثر توام خشکی و شوری کم‌تر از مجموع و یا حاصلضرب هر یک از این تنش‌ها فرض شده است. به نظر می‌رسد در شرایطی که تنش‌های خشکی و شوری متوازن نیستند نیز پاسخ مدل به واقعیت نزدیک‌ و توانایی پیش‌بینی مقادیر پایین عملکرد نسبی وجود داشته باشد.</p> Simultaneous effect of salinity and drought stresses and their critical limits imposed on cv. Hashemi (most common rice cultivar in Guilan province) was investigated. Also the best model to estimate the reduction of plant&#39;s water absorption due to simultaneous interaction of salinity and water stresses was identified. Experimental treatments consisted of three levels of irrigation continuous flood irrigation (3 cm water height) and two intermittent irrigation (4 and 8 days intervals) and five levels of salinity by using irrigation water with electric conductivity of 1, 2, 3, 4 and 5 dS.m-1applied in factorial based randomized block design with four replications. Results indicated that for rice plant yield loss threshold due to drought stress occurred at soil moisture about 80% of saturation. Salinity threshold for this cultivar was at soil extraction of 2.83 dS.m-1 which implies it&rsquo;s sensitivity to salinity. Among the evaluated models, the best model for predicting the reduction of plant&#39;s water absorption due to simultaneous effect of salinity and water stresses is Homaee and Feddes for rice. In this model, by subtraction of yield reduction threshold osmotic pressure from the soil water pressure in permanent wilting point, simultaneous effect of salinity and water stresses assumed to be less than total or product of these stresses. It is concluded that under conditions when drought and salinity stresses are not balance, predictions by this model are closer to observation and the prediction of relative low grain yield is possible. برنج, تنش خشکی, تنش شوری و مدل‌های کاهش جذب آب. Drought stress, Salinity stress, Rice and Water uptake models 320 336 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-29&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Salahshour Dalivand فاطمه سلحشور دلیوند ph_salahshoor@yahoo.com 100319475328460011100 100319475328460011100 Yes دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز Aliashraf Sadradini علی اشرف صدرالدینی 100319475328460011101 100319475328460011101 No دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز Amirhossein Nazemi امیرحسین ناظمی 100319475328460011102 100319475328460011102 No گروه مهندسی آب دانشگاه تبریز Naser Davatgar ناصر دواتگر 100319475328460011103 100319475328460011103 No موسسه تحقیقات برنج Mohammadreza Neyshabouri محمدرضا نیشابوری 100319475328460011104 100319475328460011104 No دانشگاه تبریز