fa اثر تنش گرمای ناشی از تغییر تاریخ کاشت بر عملکرد دانه ارقام کلزا در شرایط شمال خوزستان تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <p>به منظور بررسی تاثیر تنش گرمای ناشی از تاریخ کاشت بر عملکرد ارقام کلزا آزمایشی بصورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار به مدت دو سال زراعی (91-1389) در مرکز تحقیقات کشاورزی صفی آباد به اجرا گذاشته شد. کرت‌های اصلی شامل تاریخ کاشت در سه سطح (10 آبان، 25 آبان و 10 آذر) و کرت‌های فرعی نیز شامل ارقام Hyola60، Hyola308، Hyola330، Hyola401، Hyola420، RGS003 و Option500 بودند. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثر متقابل تاریخ کاشت و رقم بر طول دوره گلدهی، طول دوره رشد، تعداد شاخه‌های فرعی، تعداد خورجین در بوته، عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک معنی‌دار بود. اثر متقابل سال&times; تاریخ کاشت و سال &times; رقم بر میزان روغن دانه نیز معنی‌دار بود. بیشترین تعداد خورجین در بوته (219) در تاریخ کاشت اول به رقم Hyola420 اختصاص یافت. کمترین تعداد خورجین در بوته (124) نیز در تاریخ کاشت سوم و رقم Hyola330 مشاهده گردید. حداکثر عملکرد دانه (4316 کیلوگرم در هکتار) در تاریخ کاشت اول (10 آبان ماه) به رقم Hyola420 و حداقل عملکرد دانه (2022 کیلوگرم در هکتار) در تاریخ کاشت سوم (10 آذر ماه) به رقم Option500 اختصاص یافت. با توجه به نتایج آزمایش، به منظور دستیابی به عملکرد دانه مطلوب و گریز از تنش گرمای انتهای فصل، تاریخ کاشت اوایل آبان ماه و رقم Hyola420 برای شرایط مشابه آزمایش حاضر قابل توصیه می&rlm;باشد.</p> To study the effects of heat stress due to changing sowing date on grain yield of rapeseed cultivars, an experiment was carried out in Safiabad Agricultural Research Center, Dezful, Iran, in2010-11 and 2011-12 as split plot arrangement in randomized complete block design with three replications. Main plots were consisted of three sowing dates (1st November, 16th November and 1st December) and sub-plots included 7 canola cultivars (Hyola60, Hyola308, Hyola330, Hyola401, Hyola420, RGS003 and Option500). Combined analysis showed that sowing date&times;cultivar interaction effect was significant on flowering duration, growth duration, number of branch plant-1, number of silique.plant-1, grain yield and biological yield. The interaction effects of year&times;sowing date and year&times;cultivar were significant on oil content. The highest silique.plant-1(219.51( belonged to Hyola420 in the 1st sowing date. The lowest silique.plant-1 (124.34) belonged to the last sowing date (1st Dec) in Hyola330. The highest grain yield (4316 kg.ha-1) obtained in 1st sowing date (1st Nov) for Hyola420 and the lowest grain yield (2022 kg.ha-1) belonged to the last sowing date (1st Dec) for Option500 cultivar. It is concluded that sowing date in early November and Hyola420 would be suitable for producing optimum grain yield and avoiding heat stress. تنش گرما, خورجین در بوته, روغن دانه, کلزا و گلدهی. Flowering, Heat stress, Oil content, Rapeseed and Silique.plant-1 62 76 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-26&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Ahmad KalantarAhmadi سید احمد کلانتر احمدی kalantar.ahmadi@gmail.com 100319475328460011064 100319475328460011064 Yes مرکز تحقیقات کشاورزی صفی آباد Ali Ebadi علی عبادی 100319475328460011065 100319475328460011065 No دانشگاه محقق اردبیلی Seyyed Atalollah Siadat سید عطااله سیادت 100319475328460011066 100319475328460011066 No کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان Hourieh Tavakoli Hasanaklou حوریه توکلی حسنکلو 100319475328460011067 100319475328460011067 No دانشگاه محقق اردبیلی