fa بررسی تداخل جمعیت طبیعی علف‌های هرز در زراعت گندم در استان مازندران* تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research ربه منظور بررسی خسارت علف‌های هرز و تعیین مناسب‌ترین شاخص برای برآورد کاهش عملکرد گندم در شرایط زراعی، آزمایشی در سال78-1377 در قائم‌شهر انجام شد. به این منظور 27 نمونه به ابعاد 5*5 متر از سطح مزرعه انتخاب و در چندین مرحله در آن تراکم علف‌های هرز به تفکیک گونه‌ها شمارش و در پایان فصل رشد، وزن خشک هر گونه جداگانه اندازه‌گیری شد. جهت مقایسه ضریب خسارت گونه‌ها شاخص‌هایی چون تراکم، وزن خشک در واحد سطح، نسبت معادل گیاهی و متوسط وزن خشک تک بوته علف‌های هرز، اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که بیوماس علف‌های هرز نسبت به تعداد آن‌ها برآورد بهتری از کاهش عملکرد گندم به دست می‌دهد. در بررسی تابع عملکرد، به صورت رگرسیون چند متغیره دیده شد که اثر تداخلی علف‌های هرز در گندم را می‌توان به دو گروه بازدارنده و دارای اثر مثبت تقسیم کرد. در این میان سهم رقابت درون گونه‌ای گندم بیشتر از رقابت بین گونه‌ای بود. دو گونه شلمبیک (Rapistrum reugosum) و یولاف (Avena fatua) بیشترین سهم را در کاهش عملکرد گندم به خود اختصاص دادند. در حالی که گونه سیزاب (Veronica persica) و آرتمیزیا (Artemisia sp) از کمترین اثر در کاهش عملکرد گندم برخوردار بودند. در بررسی بعدی مشخص شد که اثر مثبت بعضی از علف های هرز به واسطه اثرات بازدارندگی آن‌ها بر گونه‌هایی است که شدت رقابت بالایی با گندم داشتند. To study the extent of yield loss that weeds may cause, and the most suitable index for estimating the reduction of wheat yield a survey has been conducted in Ghaemshahr in 1998-1999. For this purpose 27 plots in a farm with dimensions of 5×5 were indentified, and in different stages the density of weeds were counted and recorded. At the end of growing season, every single species in each plot was measured, seperately. For calculation and comparison of coefficient of damage in species, indices such as dry weight , plant equivalent ratio, and also average dry weight of a single weed plant was measured. The results shown that the ratio of weeds biomass to their number, provided a better index for estimating of wheet reduction in wheat yield. Yeild eguation was developed using multivariate regression, in which the effect of weeds in wheat crop is divided in two different groups the first inhibiting and the second as possitive effect. Intra specific competition of wheat plants was more than the inter specific competition.Two species (Rapistrum reugosum) and (Avena fatua) had the most effect on reducing wheat yield in this study. However Veronica persica and Artemisia sp. had the least effect on wheat yield reduction. In the next survey conducted, we found the positive effect of some species of weeds in inhibiting of those species with the of high competitive ability in wheat crop. علف هرز, تداخل, گندم, رگرسیون چند متغیره Weeds, Interference, Yield loss, Intra-specific competition, Inter-specific competition 0 0 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-351&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Salehian حمید صالحیان 100319475328460011525 100319475328460011525 Yes Hamid Rahimian حمید رحیمیان 100319475328460011526 100319475328460011526 No Islam Majidi Hervan اسلام مجیدی هروان 100319475328460011527 100319475328460011527 No Ali Ghanbari علی قنبری 100319475328460011528 100319475328460011528 No