fa بررسی فراوانی آللی و چندشکلی نشانگرهای آیزوزایم در برنج‌های ایرانی تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research آیزوزایم‏ها از نشانگر‏های مهم و مفید برای مطالعه ساختار ژنتیک و بهنژادی برنج می‏باشند. میزان چندشکلی، یکی از ویژگی‌های مهم هر نشانگر می‎باشد که ارزش و اهمیت نسبی آن را بیان می‏نماید. از سوی دیگر، فراوانی‏های آللی نشان‌دهنده ساختار ژنتیک جوامع هستند. بنابراین، پژوهش حاضر به منظور بررسی ساختار ژنتیک و تعیین اهمیت نسبی مکان‏های ژنی آیزوزایم در برنج‏های ایرانی انجام گرفت. در این مطالعه تعداد 120 نمونه از برنج‌های موجود در بانک ژن ایران انتخاب شدند. در هر نمونه، عصاره آنزیمی از چهار تا شش گیاهچه جوان (پلومول + کلئوپتیل) شش تا هشت روزه تهیه‌گردید. جداسازی و رنگ‌آمیزی آیـزوزایم‏ها بــا اندکی تغییـرات در روش گلازمن و همکاران (Glaszman et al., 1988) انجام گرفت. نتایج نشان داد که فراوانی آللی برنج‏های ایرانی در اکثر مکان‏های ژنی آیزوزایم با متوسط برنج‏های آسیایی (گزارش شده توسط گلازمن) تفاوت معنی‌داری دارد. هم‌چنین در هر مکان ژنی، یک یا دو آلل دارای فراوانی غالب بودند. پنج مکان ژنی Amp3 ، Pgi2 ، Est2 ، Amp1 و Amp2 به ترتیب با 60، 3/55، 8/54، 51 و 48 درصد دارای تنوع (چندشکلی) بیشتری بودند. در سه مکان Amp4 ، Est5 و Est9 تنوعی مشاهده نشد و بنابراین استفاده از آن‏ها به عنوان نشانگر برای گیاه برنج توصیه نمی‏شود. تنوع ژنی برنج‏های ایران و آسیا در مکان‏های ژنی Cat1 ، Pgi2 ، Amp2 ، Amp3 ، Amp4 و Est5 تا حد زیادی با هم مطابقت داشت، اما تنوع ژنی Pgi1 ، Est9 ، Est1 و Amp1 در برنج‏های ایران و آسیا اختلاف فاحش داشت. شاخص تنوع ژنوتیپی در برنج‌های ایرانی معادل 46/3 بود که در مقایسه با برنج‌های سایر کشورهای آسیایی مقدار فراوانی می‌باشد. مجموع نتایج این پژوهش نشان داد که برنج‏های ایران دارای ساختار ژنتیک خاص هستند و تنوع ژنتیک آن‌ها نیز بسیار زیاد است. این امر می‌تواند به دلیل تکامل مستقل این گیاه زراعی در زیست‌بوم نسبتاً منحصر به فرد ایران باشد که تفاوت‌های قابل ملاحظه‌ای با زیست‌بوم اصلی این گیاه در آسیای جنوب‌شرقی، هند و چین دارد. Isozymes are useful and important markers for studying genetic structure and breeding of rice. The level of polymorphism is an important character of each marker that represents its validation and relative importance. Allelic frequencies represent genetic structure of populations. Therefore, this investigation was conducted for evaluation of genetic structure and identifying of relative importance of isozyme loci in Iranian landraces of rice. One hundred twenty rice accessions were selected from National Plant Gene Bank of Iran (NPGBI). In each sample, enzyme extract was extracted from 4-6 seedlings. Separation and visualization of isozymes was carried out using Glaszman et al. (1988) protocol, with some minor modifications. In most isozymic loci, allelic frequencies of Iranian landraces had significant differences with average of other Asian rices. Also in each locus, one or two alleles were frequent. Five loci including Amp3, Pgi2, Est2, Amp1 and Amp2 with 60, 55.3, 54.8, 51 and 48 percent were more polymorphic, respectively. Three loci, Amp4, Est5 and Est9 were monomorphic and they are not useful markers for rice. Genetic diversity of Iranian landraces and Asian rices on Cat1, Pgi2, Amp3, Amp4 and Est5 loci have not significant diffrences, however, Pgi1, Est9, Est1 and Amp1 were reverse. Genotypic diversity index was 3.46, which is high in comparison with other Asian rices. These results showed a very high genetic variability and special genetic structure in Iranian landraces of rice. These can be due mainly to independent evolution of Iranian land races in unique ecological region of Iran which differes with the ecological conditions in the origin of rice in Southeast of Asia, India and China. آیزوزایم, برنج , الکتروفورز ژل نشاسته, نشانگر, چندشکلی (پلی‌مورفیسم), تنوع آللی Isozymes, Rice, Starch gel electrophoresis, Marker, Polymorphism, Allelic diversity. 0 0 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-334&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Mir Drikvand محمد میردریکوند 100319475328460011886 100319475328460011886 Yes Ghorban Ali Nematzadeh قربانعلی نعمت زاده 100319475328460011887 100319475328460011887 No Ali Aalamy علی اعلمی 100319475328460011888 100319475328460011888 No Behzad Ghareyazie بهزاد قره یاضی 100319475328460011889 100319475328460011889 No