fa بررسی اثر بقایای گیاهی و کود شیمیایی بر جذب نیتروژن، عملکرد گندم و مواد آلی خاک در شرایط اهواز* تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research کشاورزی پایدار به کیفیت و مواد آلی خاک توجه دارد و بقایای گیاهی یکی از منابع مهم مواد آلی خاک به شمار می‌رود. نیتروژن یکی از عناصر مهم در تولید گندم است. در این آزمایش اثر مقادیر مختلف کاه گندم و سطوح کود نیتروژن بر عملکرد دانه، جذب نیتروژن و مواد آلی خاک بررسی گردید. آزمایش در دو سال 1381 و 1382 در شرایط آب و هوایی اهواز انجام شد. تیمارهای آزمایش درکرت‌های خرد شده و طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار قرار داشتند. عامل اصلی شامل هشت تیمار: a1=کاه گندم + کلزا به عنوان کود سبز،a2 = یک سوم کاه گندم + جو به عنوان کود سبز، a3=کاه گندم، a4= یک سوم کاه گندم، a5=کاه گندم + جو به عنوان کود سبز، a6=سوزاندن بقایای گندم، a7= یک سوم کاه گندم +کلزا به عنوان کود سبز، a8= بدون بقایای گندم بود. عامل فرعی کود شیمیایی به صورت b1 =کود برای حداکثر تولید، b2 = تولید متوسط و b3 = حداقل کود بودند. نتایج تجزیه مرکب داده‌ها در دو سال آزمایش نشان داد که بقایای گیاهی بر مواد آلی خاک اثر معنی‌داری داشته است؛ بیشترین مقدار آن 798/0 در صد متعلق به تیمار a1 و کمترین آن با 632/0 در صد در تیمار a6 بود. اختلاف مقدار نیتروژن خاک قبل از کود سرک در تیمارها و اثرات متقابل آن‌ها در هر سال معنی‌دار نبود. مقایسه میانگین‌ها در اثر متقابل دو عامل نشان داد که تیمارهای a1b1 ، a3b2، a4b1، a4b2، a6b2، a7b1 و a7b2 به ترتیب با میانگین دو ساله عملکرد دانه 215/5 ، 868/4 ، 138/5، 06/5 ، 895/4 ، 719/5 و 011/5 کیلوگرم در هکتار در گروه اول قرار گرفتند. Crop residues are vital organic resources and their extensive use in management for sustainable agriculture is widely recommended. Nitrogen is an important element for wheat production. This study examined the effects of different wheat straw and nitrogen fertilizer levels on yield, N uptake and soil organic matter. The experiment was conducted in two years under Ahvaz climatic conditions. Treatments were laid out in a split plot, randomized complete block design with four replications. Main plot treatments were growing a plant (as green manure) with all wheat straw (a1, a5), growing a plant (as green manure) with previous crop residual after removing of percentage straw from the field (a2, a7), mixed the whole straw with soil (a3), mixed wheat crop residues after taking out straw from the field (a4), burning the plant residue after harvested as traditional farming system (a6), and removing the whole residual of previous crop (a8). These preplanting operations were combined with three levels of chemical fertilizers i.e. b1 for high grain yield potential, b2 for medium, and b3 for commonly harvested grain yield. Combined analysis of variance of two years showed that the effect of plant residue on soil organic matter was significant. Residue burned with 0.632 percent the lowest and the highest was 0.798 for a1. Main effect and interaction of treatments were not significant on soil nitrogen before top dressing on every year. Grain yields of different combination on combined analysis of variance was not significant. The higher yields were obtained from following combinations: a1b1، a3b2، a4b1، a4b2 ، a6b2 ،a7b1 and a7b2 with 5.215, 4.868, 5.138, 5.06, 4.895, 5.719 and 5.011 kg/ ha yield respectively. گندم, بقایای گیاهی, سوزاندن بقایا, مواد آلی, کود شیمیائی. Wheat grain yield, Plant residue, Straw burning, Organic matter, Fertilizer 0 0 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-328&slc_lang=fa&sid=1 Mousa Mesgarbashee موسی مسکرباشی 100319475328460011974 100319475328460011974 Yes Abdolmehadi Bakhshandeh عبدالمهدی بخشنده 100319475328460011975 100319475328460011975 No Majid Nabipour مجید نبی پور 100319475328460011976 100319475328460011976 No Ali Kashani علی کاشانی 100319475328460011977 100319475328460011977 No