fa اثر میزان بذر، تاریخ کاشت و روش کاشت بر صفات مورفولوژیکی و عملکرد علوفه شبدر ایرانی تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظور بررسی اثر تاریخ‌های کاشت و مقدار بذر بر عملکرد علوفه و صفات مورفولوژیک شبدر ایرانی و مقایسه این عوامل در کشت‌های مکانیزه و سنتی، این پژوهش طی سال‌های 82 – 1380 به اجرا در آمد. آزمایش به صورت کرت‌های دو بار خرد شده و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار و 27 تیمار در مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر اجرا شد. روش کاشت به عنوان عامل اصلی (A) در سه سطح کشت خطی، کشت خطی در کرت، کشت کرتی و تاریخ کاشت به عنوان عامل فرعی (B) در سه سطح 15 شهریور، 31 شهریور، 15 مهر و مقدار بذر به عنوان عامل فرعی فرعی (C) در سه سطح 10 کیلوگرم، 15 کیلوگرم و 20 کیلوگرم در هکتار مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که در سال‌های آزمایش و چین‌های مختلف و مجموع سه چین علوفه بین روش‌های کاشت، تاریخ‌های کاشت و مقدار بذر و اثرات متقابل بین آن‌ها از نظر عملکرد علوفه خشک و صفات مورفولوژیک تفاوت معنی‌داری وجود دارد. کشت کرتی با میانگین 42/13 تن، تاریخ کاشت 15 شهریور با 02/12 تن و مقدار بذر 15 کیلوگرم در هکتار با 11/10 تن و ترکیب کشت کرتی× تاریخ کاشت 15 شهریور × میزان بذر 10 کیلوگرم در هکتار با 68/16 تن در هکتار بیشترین عملکرد علوفه خشک را داشتند . نتایج تجزیه مرکب نشان داد که اثر سال بر روی عملکرد علوفه خشک اثر معنی‌دار دارد. نتایج نهایی این پژوهش نشان داد که در منطقه کرج برای تولید علوفه در شبدر ایرانی، کشت کرتی، تاریخ کاشت 15 شهریور و میزان بذر 15 –10 کیلوگرم در هکتار قابل توصیه است. In order to study effects of planting date and seed rate on forage yield and morphological traits of persian clover, a field experiment was conducted to compare there factors in traditional and mechanized farming systems in 2002- 2003 cropping seasons. The experiment was carried out using split split plot in a compelet randomized block design (CRBD) with 27 treatment and three replications in SPII field experiment station, Karaj, Iran. Three planting methods (a1, a2 and a3), three planting dates (b1, b2 and b3) and three seed rates (c1, c2 and c3) were assigned as main plots, sub plots and sub sub plots. The results indicated that the biological yield and morphological traits were significantly different over years, and different cuts. The traditional farming system with 13.42 t/ha, 5 september planting date with 12.02 t/h and 15 kg/ha seed rate with 10.11 t/ha had the highest biological yield. The interaction of the traditional farming system 5 Sep. Planting date 10 kg/ha seed rate with 16.68 t/ha of biological yield was the best combination. The combined analysis of variance showed that there was a significant effect of year on biological yield. It can be concluded that the traditional farming system, 5 Sep. and 10-15 Kg/ha seed rate is recommended for forage production. شبدر ایرانی, تاریخ کاشت, روش کاشت, میزان بذر, عملکرد علوفه, صفات مورفولوژیکی Persian clover, Planting date, Planting method, Seed rate, Forage yield and Morhplogical traits 241 252 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-298&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Zamanian محمد زمانیان 100319475328460012433 100319475328460012433 Yes Hormoz Asadi هرمز اسدی 100319475328460012434 100319475328460012434 No