fa بررسی تأثیر تاریخ کاشت بر عملکرد و اجزای عملکرد دانه و روغن چهار ژنوتیپ کلزا در گنبد تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظور بررسی اثر تاریخ کاشت بر عملکرد دانه و روغن، اجزای عملکرد و درصد روغن چهار ژنوتیپ کلزای بهاره، آزمایشی به صورت اسپلیت پلات در قالب بلوک‌های کامل تصادفی، در چهار تکرار و به مدت دو سال زراعی در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گنبد اجرا شد. چهار تاریخ کاشت (15 آبان، 30 آبان، 15 آذر و 30 آذر) در کرت‌های اصلی و چهار ژنوتیپ (هایولا 401، اس-3، کوانتوم و آپشن 500) در کرت‌های فرعی قرار گرفتند. وجود دماهای خنک‌تر در سال اول آزمایش نسبت به سال دوم، باعث افزایش معنی‌دار طول دوره رویش، تعداد غلاف در بوته و وزن هزار دانه گردید، اما به دلیل کاهش تعداد ساعات آفتابی و در نتیجه کاهش تعداد دانه در غلاف،‌ اثر سال بر عملکرد دانه از نظر آماری معنی‌دار نبود. نتایج تجزیه مرکب نشان داد که بین دو تاریخ کاشت 15 و 30 آبان اختلاف آماری معنی‌داری از نظر عملکرد دانه وجود ندارد. عملکرد دانه در تاریخ‌های کشت اول، دوم، سوم و چهارم به ترتیب 3417، 3431، 2945 و 2358 کیلوگرم در هکتار بود. هیبرید هایولا 401 با تولید تعداد غلاف بیشتر در بوته و وزن هزار دانه بالاتر توانست عملکرد دانه بیشتری تولید کند. میانگین عملکرد دانه در ژنوتیپ‌های هایولا 401، اس 3، کوانتوم و آپشن500 به ترتیب 3457، 2863، 2763 و 3068 کیلوگرم در هکتار بود. وجود تنش گرمایی در موقع رسیدگی فیزیولوژیک دانه سبب کاهش معنی‌دار درصد روغن سال اول نسبت به سال دوم آزمایش و تاریخ کاشت چهارم نسبت به سه تاریخ کاشت زودتر گردید. با توجه به نتایج دو ساله آزمایش هیبرید هایولا 401 و ژنوتیپ آپشن500 جهت کشت در نیمه دوم آبان ماه در منطقه توصیه می‌گردند. In order to study the effects of sowing date on grain and oil yield, and yield components of four canola genotypes, an experiment was conducted at Agricultural Research Station of Gonbad during 2002–2004 cropping seasons. The experimental design was a split plot arranged in a RCBD with 4 replications. Four sowing dates (Nov. 5, Nov. 20, Dec. 5 and Dec. 20) were assigned to main plots and four genotypes (Hyola 401, S-3, Quantum and Option 500) were randomized to subplots. The number of days from emergence to physiological maturity, the number of pod per plant and 1000-grain weight in first year of study were significantly greator than those in second year, because of cooler temperature in the first year. However the effect of year on grain yield was not significant. The combined analysis of variance showed that there wasn’t any significant difference between the grain yield of two first sowing dates. The grain yield of first, second, third and fourth sowing date were 3417, 3431, 2945 and 2358 kg/ha, respectively. Hyola 401 Hybrid had the highest grain yield, due to the greatest number of pod per plant and 1000-grain weight. The mean grain yield of Hyola 401, S-3, Quantum and Option 500 genotypes were 3457,2863, 2763 and 3068 kg/ha, respectively. The oil percent in the first year of study was greater than second year. The oil content in fourth date sowing was also greater than the others, which could be associated with the heat stress at physiological maturity. Hyola 401 hybrid and Option 500 genotypes are recommend for sowing in Nov. 5-20. کلزا, تاریخ کاشت, ژنوتیپ, عملکرد دانه و درصد روغن. Canola, Sowing date, Genotype, Grain yield, Oil percent 189 201 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-294&slc_lang=fa&sid=1 Aboulfazl Faraji ابوالفضل فرجی 100319475328460012418 100319475328460012418 Yes