fa ارزیابی تحمل به خشکی در لاین‌های ذرت دانه‌ای با استفاده از شاخص‌های تحمل به تنش خشکی تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research شناسایی لاین‌های متحمل به خشکی در تولید ارقام هیبرید ذرت که در شرایط محدودیت آب بتوانند عملکرد قابل قبولی تولید کنند از اهمیت خاصی برخوردار است. به این منظور20 لاین ذرت در سه شرایط آبیاری کامل، تنش درمرحله رویشی و تنش درمرحله زایشی در سه آزمایش جداگانه در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در سال 1384 در مزرعه مؤسسه تحقیقات، اصلاح و بذر و نهال مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج بررسی با استفاده از شاخص‌های مختلف تحمل به خشکی نشان داد که بر اساس شاخص‌های SSI و TOLلاین K3651/1 به عنوان متحمل‌ترین لاین در شرایط تنش درمرحله زایشی و لاین K3615/1 به عنوان متحمل‌ترین لاین در شرایط تنش درمرحله رویشی شناخته شدند. این دو شاخص ژنوتیپ‌هایی با عملکرد پایین در شرایط عادی و عملکرد بالا در محیط تنش را تعیین می‌کنند. شاخص‌های MP، STI، GMP و HarM که مقادیر بالای آن‌ها نشان‌دهنده تحمل به تنش در ژنوتیپ‌های مورد بررسی است، لاین‌های K3615/2 (به ترتیب با عملکرد 77/4، 7/2 و 43/2 تن در هکتار) و K19/1 (به ترتیب با عملکرد 20/4، 83/2 و 51/2 تن در هکتار) را به عنوان لاین‌های با عملکرد بالا در هر سه شرایط بهینه، تنش در مراحل رویشی و زایشی تعیین کردند. بابررسی همه شاخص‌ها و با توجه به اینکه بهترین لاین‌ها، لاین‌هایی با عملکرد بالا در شرایط بهینه و حداقل کاهش عملکرد در شرایط تنش است، می‌توان لاین‌های K3615/2 ( به ترتیب با عملکرد 77/4 ، 70/2 و 43/2 تن در هکتار)، K3640/6 (به ترتیب با عملکرد 40/4 ،93/2، 20/2 تن در هکتار) و K19/1 (به ترتیب با عملکرد 20/4، 51/2 و 83/2 تن در هکتار) را به عنوان مناسب‌ترین لاین‌ها به ترتیب در شرایط بهینه، تنش درمراحل رویشی و زایشی در تولید ارقام هیبرید متحمل به تنش خشکی معرفی کرد. To study drought tolerance in inbred lines is an important task in development of maize hybrids with acceptable yield in moisture limited conditions. Twenty maize inbred lines were evaluated in three moisture conditions, normal irrigation, moisture stress in vegetative and reproductive stages, in three separate experiments, using randomized compelet block design with three replications, in experimental field of Seed and Plant Improvement Institute, Karaj, Iran in 2005 cropping season. Results using TOL and SSI indexes revealed that K3651/1 and K3615/1, as tolerant inbred lines under stress conditions in reprodutive and vegetative stages respectively. These two indexes identify genotypes with low yield under normal and high yield under stress conditions. The higher value of MP, STI, GMP and Harm indexes indicate the tolerance of genotypes under consideration. K3615/2 (with 4.770, 2.700 and 2.430 t/ha) and k19/1 (with 4.200, 2.830 and 2.510 t/ha) under normal, stress conditions in vegetative and reproductive revealed as the high yielding lines underthree moisture conditions. ذرت, تنش خشکی, شاخص‌های تحمل به تنش خشکی. Maize, Drought stress, tolerance indices, inbred line 79 89 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-286&slc_lang=fa&sid=1 Rajab Choukan رجب چوکان 100319475328460012495 100319475328460012495 Yes Tofigh Taherkhani توفیق طاهرخانی 100319475328460012496 100319475328460012496 No Mohammadreza Ghannadha محمدرضا قنادها 100319475328460012497 100319475328460012497 No Manochehr Khodarahmi منوچهر خدارحمی 100319475328460012498 100319475328460012498 No