fa بررسی تنوع ژنتیکی در بین اکوتیپ‌های یونجه (Medicago sativa) مناطق سردسیر ایران با استفاده از صفات مورفولوژیکی تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research این تحقیق بر روی 21 اکوتیپ یونجه جمع‌آوری شده از مناطق سردسیری کشور در طی سال‌های80-1377، در ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی نیشابور اجراء شد. تنوع موجود در بین صفات مورفولوژیکی اکوتیپ‌ها با استفاده از روش‌های چند متغیره مطالعه گردید. تجزیه به عامل‌ها،22 متغیر مورد بررسی را به شش عامل مشترک (با واریانس 45/80 درصد) کاهش داد. عامل‌ها زیر عنوان عامل طول دوره رویشی (13/20 درصد)، اجزاء عملکرد علوفه (64/16 درصد)، عملکرد و اجزاء عملکرد دانه (26/14 درصد)، کیفیت علوفه (13 درصد)، طول دوره زایشی (24/9 درصد)، و عامل مربوط به باروری (18/7 درصد) نامگذاری شدند. تجزیه خوشه‌ای به روش واریانس مینیمم وارد (WARD)‏، اکوتیپ‌ها را در چهار گروه قرار داد. اکوتیپ‌های گروه دوم به علت داشتن مقادیر بالای ارتفاع بوته، وزن خشک ساقه، سرعت رشد مجدد و عملکرد علوفه تر و خشک ارزشمند هستند و می‌توان از آن‌ها برای انتقال صفات مذکور در برنامه‌های به‌نژادی استفاده کرد. ضمن اینکه از گروه سوم (اکوتیپ شماره 9) نیز می‌توان، برای افزایش کیفیت علوفه (نسبت برگ به ساقه)، بهره گرفت. همچنین از اکوتیپ‌های گروه چهارم که مربوط به استان چهارمحال و بختیاری هستند، برای افزایش طول گل‌آذین و عملکرد دانه می‌توان استفاده کرد. Genetic diversity of 21 alfalfa (Medicago sativa) ecotypes collected from cold regions were investigated during1998-2001 at Neyshabour Agricultural and Natural Resources Research Station. The multivariate techniques were used for study the genetic variation among morphological traits. Factor analysis with Varimax rotation was performed on 23 variables and reduced them down to six common factors with 80.45% variance which were : vegetative factor (20.13%), forage yield components(16.64%), grain yield and it’s components (14.26%), forage quality(13%), reproductive length (9.24%), and reproductive factor (7.18%). Cluster analysis using WARD method classified the 21 ecotypes into four cluster. Ecotypes of second cluster for having high plant height, stem dry weight, re-growth rate, fresh and dry matter yield , were highly valuable for transferring their traits through hybridization programs. Also in cluster three, ecotypes No.9 is suitable for improving forage quality(Leaf/Stem ratio) and in cluster four (ecotypes from Chaharmahal-and- Bakhteyari), for improving inflorescent length and grain yield. اکوتیپ, یونجه, تنوع ژنتیکی, تجزیه به عامل‌ها, تجزیه خوشه‌ای. Alfalfa, Ecotypes, Genetic variation, factor analysis, Cluster analysis (WARD method). 121 137 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-275&slc_lang=fa&sid=1 Mahmoud Basafa محمود باصفا 100319475328460012556 100319475328460012556 Yes Majid Taherian مجید طاهریان 100319475328460012557 100319475328460012557 No