fa نقش برخی متابولیت‌ها در ساز و کار تنظیم اسمزی در یونجه یکساله برگ بریده [Medicago laciniata (L.) Mill]در تنش خشکی تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظور بررسی نقش برخی متابولیت‌ها از جمله پرولین، قندها و پروتئین‌های محلول، املاح معدنی در ساز و کار تنظیم اسمزی و بررسی روند تغییرات روابط آبی درشرایط تنش خشکی در یونجه یکساله برگ بریده ] Medicago laciniata (L.) Mill [، آزمایشی گلخانه‌ای به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار انجام گردید. دو ژنوتیپ حساس و متحمل به خشکی یونجه یکساله در سطوح مختلف تنش خشکی شامل 1/0- ، 2/0- و 1- مگا پاسکال به ترتیب سطح تنش خشکی کم، متوسط و شدید و شرایط طبیعی (ظرفیت مزرعه = 03/0- مگا پاسکال) مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج حاصل از این بررسی نشان داد که افزایش تنش خشکی، میزان رطوبت نسبی (RWC) بافت‌ها را کاهش داده و این کاهش در ژنوتیپ حساس بیشتر بود. کاهش پتانسیل اسمزی (ψs)در ژنوتیپ متحمل نسبت به حساس با افزایش شدت تنش، نشان از افزایش تجمع متابولیت‌های آلی مانند قندهای محلول، پرولین و املاح معدنی مانند پتاسیم است. در این تحقیق تنظیم اسمزی عمدتاً از طریق افزایش میزان قند محلول و یون پتاسیم به عنوان ساز و کاری مؤثر در ایجاد مقاومت به خشکی در این دو ژنوتیپ نقش داشته است، به طوری که میزان آن در ژنوتیپ متحمل در شدیدترین میزان تنش (1- مگا پاسکال) تقریباً دو برابر ژنوتیپ حساس بوده است. In order to study the role of some metabolites as proline, soluble sugar, soluble proteins and inorganic solutes on osmotic adjustment mechanism and variation of water relationship in cutleaf medic [Medicago laciniata (L.) Mill] under drought stress, a greenhouse experiment was conducted in 2004, at the Agricultural Biotechnology Research Institute, Karaj, Iran- using a factorial arrangement in RCBD with three replications. Two genotypes of cutleaf medic, sensitive and tolerant to drought stress was treated in four levels of water stress including: -0.1, -0.2, and -1 MPa as low, medium and high stress levels, respectively and normal condition (FC = -0.03 MPa). Results indicated that high stress decreased RWC of sensitive genotype. Increases in organic metabolites accumulation as Proline, soluble sugar and inorganic solutes as potassium were associated with a decrease in osmotic potential in tolerant genotype as compared to sensitive genotypes. This study revealed that osmotic adjustment, through increasing slouble sugar and potassium ion was considered as an important mechanism for drought tolerance in annual cutleaf medic, as in tolerant genotype, it was almost twice in comparison with sensitive genotype. : یونجه یکساله برگ بریده, تنش خشکی, تنظیم اسمزی, پرولین, قندهای محلول, پروتئین محلول Annual cutleaf medic, Drought stress, Osmotic adjustment, Proline, Soluble sugar, Soluble proteins, Water relation 90 105 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-273&slc_lang=fa&sid=1 Majid Ghorbani Javid مجید قربانی جاوید 100319475328460012546 100319475328460012546 Yes Foad Moradi فواد مرادی 100319475328460012547 100319475328460012547 No Gholam Abbas Akbari غلامعباس اکبری 100319475328460012548 100319475328460012548 No Iraj Allahdadi ایرج الله دادی 100319475328460012549 100319475328460012549 No