Iranian Society of Crops and Plant Breeding Sciences

fa ارزیابی عملکرد علوفه لاین‌های سورگوم ‌علوفه‌ای در شرایط آب و هوایی کرج Evaluation of forage yield of forage sorghum lines under Karaj conditions in Iran تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <p>در این پژوهش 15 لاین سورگوم علوفه&rlm;ای که از برنامههای اصلاح سورگوم در ایران تولید شده و همگی آنها لاین خالص و از آزمایش مقدماتی انتخاب شده بودند، به منظور ازریابی عملکرد در شرایط منطقه معتدل کرج مورد بررسی قرار گرفتند. این آزمایش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی، در چهار تکرار به مدت سه سال (88-1386) اجرا گردید. چهار صفت شامل عملکرد علوفه تر، علوفه خشک، ارتفاع بوته و تعداد پنجه در هر چین یادداشت&rlm;برداری گردید. از همه تیمارها دو چین علوفه برداشت شد. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد بین سال‌ها، لاین‌ها، چین‌ها و اثر متقابل سال × لاین، لاین × چین، سال× چین و سال × لاین × چین برای همه صفات مورد بررسی اختلاف معنی&rlm;داری وجود داشت. چون اثرات متقابل سال در لاین و همچنین در چین معنی‌دار بود، بنابراین داده‌های هر سال جداگانه مورد تجزیه واریانس مرکب قرار گرفتند. تعیین لاین‌های برتر بر اساس نتایج مقایسه میانگین هر سال انجام گرفت. در این آزمایش، چهار لاین KFS3 ، KFS1، KFS18 و KFS2 با عملکرد علوفه تر در یک فصل زراعی در مجموع دو چین با میانگین سه ساله 8/182، 4/172، 7/144 و 1/143 تن در هکتار و همچنین همین لاین‌ها به ترتیب با عملکرد علوفه خشک 8/33، 3/30، 1/29 و 4/26 تن در هکتار در شرایط آب و هوایی کرج بیشترین تولید محصول را بخود اختصاص دادند. البته لاین KFS17 با لاین KFS2 از نظر عملکرد علوفه خشک تولید برابر داشت. لاین KFS6 کمترین عملکرد علوفه تر و علوفه خشک ( به ترتیب 6/106 و 8/21 تن در هکتار در سال) را تولید کرد. بیشترین و کمترین میانگین سه ساله ارتفاع بوته به ترتیب از لاین‌های KFS3 و KFS10 با 8/195 و 9/138 سانتی متر بدست آمد. بیشترین و کمترین تعداد پنجه به ترتیب از لاین‌های KFS10 و KFS1 با 0/3 و 2/2 عدد به دست آمد. این لاین‌ها بعد از تکمیل آزمایشات به زراعی می‌تواند در اختیار بهره برداران قرار گیرد.</p> Fifteen forage sorghum lines developed in sorghum breeding program in Iran were evaluated for forage yield under Karaj condition in Iran in 2007-2009 growing seasons. The experimental design was randomized complete block design with four replications. Four traits including fresh fodder, dry matter, plant height and number of tillers were measured in each cutting. All treatments were harvested at two cuttings. Combined analysis of variance showed significant differences between growing seasons, sorghum lines, cuttings, growing season × lines, line × cutting, growing season × cutting and growing season × line × cutting interactions for all of traits. Since the growing season × lines and growing season × cutting interactions were significant, therefore, combined analysis of variance was performed for each growing season. KFS3, KFS1, KFS18 and KFS2 forage sorghum lines produced the highest fresh fodder with 182.8, 172.4, 144.7 and 143.1 t.ha-1 and dry matter with 33.8, 30.3, 29.1 and 26.4 t.ha-1, respectively. Dry matter production of KFS17 and KFS2 was similar. However, KFS6 produced the lowest fresh fodder and dry matter with 106.6 and 21.8 t.ha-1, respectively. The highest and lowest plant height was recorded forKFS3 and KFS10 with 195.8 and 138.9 centimeter, respectively. KFS10 and KFS1 forage sorghum lines produced the highest and lowest tiller number with 3.0 and 2.2 tillers.plant-1, respectively. ارتفاع بوته, چین برداری, لاین خالص, سورگوم و عملکرد علوفه. Cutting, Plant height, Pure line, Sorghum and Forage yield 181 190 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-9&slc_lang=fa&sid=1 Aziz Fouman عزیز فومن 100319475328460011056 100319475328460011056 Yes موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر Azim Khazaei عظیم خزائی 100319475328460011057 100319475328460011057 No موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر