fa تجزیه ژنتیکی صفات مختلف ذرت با استفاده از تجزیه تلاقی‌های دی‌آلل تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظور تعیین ماهیت عمل ژن در توارث صفات مختلف ذرت، 56 ژنوتیپ (28 دورگ و 28 تلاقی معکوس) حاصل از تلاقی‌های دای آلل هشت لاین خالص از نظر صفات کمی مهم در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج مورد بررسی قرار گرفتند. تجزیه دی‌آلل براساس روش هیمن نشان داد که اثر ژن در رابطه با صفات عملکرد دانه، تعداد دانه در ردیف بلال، عمق دانه، طول بلال، ارتفاع بوته، ارتفاع بلال، به صورت فوق غالبیت می‌باشد. در کنترل صفات تعداد ردیف دانه در بلال، تعداد برگ و روزهای تا ظهور گل تاجی غالبیت نسبی ژن‌ها حاکم بود، در حالیکه اثر ژن برای صفاتی چون وزن سیصد دانه و قطر بلال به صورت غالبیت کامل بود. استفاده از نمودار گرافیکی نشان داد که در تسریع شروع مراحل رشد زایشی و همچنین افزایش عملکرد دانه، تعداد ردیف دانه در بلال، تعداد دانه در ردیف بلال، عمق دانه، طول بلال، قطر بلال، تعداد برگ، ارتفاع بوته و ارتفاع بلال ژن‌های غالب و برای افزایش وزن سیصد دانه ژن‌های مغلوب نقش مؤثری دارند. In order to determining and identification of the nature of gene action in inheritance of different traits, 56 genotypes (crosses and reciprocals) developed from diallel crosses of eight maize inbred lines along with parents were evaluated for important quantitative traits using randomized compelet block design with three replications in the Experimental Field Station of Seed and Plant Improvement Institute, in 2005 cropping season. Diallel analysis revealed the presence of over-dominance gene action in controlling grain yield, kernel number per ear row, kernel depth, ear length, plant height. Genes with partial dominance action were revealed in controlling number of rows per ear, numer of leaves and days to tasseling, while genes controlling 300 kernel weight and ear diameter showed dominant effects. Graphic analysis showed that for early reproduction stage, and increasing the grain yield, member of rows per ear and kernel number per row, length and diameter of ear, leaf number, plant height, dominant genes ware involved, while, for 300 kernels weight, recessive genes were effective. ذرت, تلاقی دی‌آلل, اثر ژن, وراثت‌پذیری, غالبیت, فوق غالبیت. Maize, Diallel cross, Gene action, Heritability, Dominance, Over-dominance 343 356 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-263&slc_lang=fa&sid=1 Rajab Choukan رجب چوکان 100319475328460012510 100319475328460012510 Yes Hamid Abtahi حمید ابطحی 100319475328460012511 100319475328460012511 No Islam Majidi Hervan اسلام مجیدی هروان 100319475328460012512 100319475328460012512 No