fa ارزیابی ترکیب پذیری لاینهای ذرت استخراجی از ژرم‌پلاسم سیمیت در تلاقی با لاین‌های مناطق معتدله تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <p>به منظور ارزیابی ترکیب پذیری لاینهای ذرت استخراجی از ژرم‌پلاسم سیمیت در تلاقی با لاین‌های مناطق معتدله، تعداد 28 ترکیب حاصل از تلاقی چهار لاین معتدله (MO17, K18, K166B, A679) ذرت به عنوان تستر با هفت لاین استخراجی از ژرم‌پلاسم ذرت سیمیت در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در سال 1391 در هفت منطقه (کرج، شیراز، دزفول، جیرفت، مغان، گرگان و کرمانشاه) مورد بررسی قرار گرفتند. در سال 1392، علاوه بر 28 ترکیب سال قبل، 24 ترکیب جدید (جمعاً 52 ترکیب) نیز ارزیابی شدند. مقایسه میانگین هیبریدها نشان داد که دو هیبرید شماره 28 و 10 به ترتیب با میانگین 160/10، 867/9، 822/9 و 774/9 تن در هکتار پرمحصول‌&zwj;‌تر از سایر هیبریدها بودند. هیبرید شماره 28 حاصل از تلاقی XT03 &times; K166B می‌باشد. در تجزیه مرکب لاین در تستر، اثر ساده لاین و تستر غیرمعنی‌دار، ولی اثرمتقابل لاین در تستر معنی‌دار بود. اثر ترکیب پذیری عمومی تسترها معنی‌دار بود، ولی لاین‌ها ترکیب‌پذیری عمومی معنی‌داری نشان ندادند. نتایج نشان داد که امکان بهره‌برداری از منابع سیمیت (گرم و مرطوب و نیمه‌گرم و مرطوب) بویژه از منابعی که در شرایط مشابه ایران توسط سیمیت تولید می‌شوند (مانند برنامه سیمیت در چین) در افزایش تنوع ژرم‌پلاسم مورد استفاده در برنامه به‌نژادی اقلیم معتدله وجود دارد. نتایج این آزمایش نشان داد که انجام تلاقی با لاین‌های معتدله قبل از شروع خودگشنی و گزینش، تأثیری در موفقیت لاین‌های استخراجی ندارد. استفاده از تعداد بیشتری از منابع گرم و مرطوب و نیمه‌گرم و مرطوب همراه با تعداد بیشتر تستر معتدله از هر گروه، در تسهیل و تسریع موفقیت ضرورت دارد.</p> Twenty eight crosses of four temperate maize testers (MO17, K18, K166B and A679) with seven lines originated from CIMMYT germplasm were evaluated using a randomized complete block design with three replications, at seven locations (Karaj, Shiraz, Dezful, Jiroft, Moghan, Gorgan and Kermanshah), Iran, in 2012. In 2013, number of lines were increased to 13, and 52 crosses were obtained with the same testers as in 2012. Hybrids No. 28 (XT02 &times;K166B) ,10 and No. 23 had 10.160, 9.867 and 9.822 t.ha-1 grain yield, respectively, that revealed to be of high yield potential hybrids. Combined analysis of Line &times;Tester showed no significant differences between lines and testers, but significant line &times; tester interaction effect was observed. Significant general combining ability (GCA) effects were obtained for the four testers, but none of the lines showed significant GCA. Results showed the possibility of germplasm enhancement in temperate maize program, using CIMMYT germplasm (tropical and subtropical), especially those sources produced under similar conditions as Iran (such as CIMMYT program in China). This experiment revealed that crossing these germplasm with temperate maize germplasm prior to selfing, has no significant effect on derived lines. Using more sources, as well as testers, from each group is necessary to facilitate the success in development of adapted maize germplasm. ذرت, سیمیت, عملکرد دانه, لاین × تستر و هیبرید. CIMMYT, Grain yield, Hybrid, Maize and Tester ×Line 334 345 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-7&slc_lang=fa&sid=1 Rajab Choukan رجب چوکان r_choukan@yahoo.com 100319475328460010992 100319475328460010992 Yes - استاد مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و ب Afshar Estakhr افشار استخر 100319475328460010993 100319475328460010993 No مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس Aziz Afarinesh عزیز آفرینش 100319475328460010994 100319475328460010994 No مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد دزفول Gholamreza Afsharmanesh غلامرضا افشارمنش 100319475328460010995 100319475328460010995 No مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی جیرفت و کهنوج Mohammadreza Shiri محمدرضا شیری 100319475328460010996 100319475328460010996 No مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل Afshin Mosavat افشین مساوات 100319475328460010997 100319475328460010997 No مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان Sharareh Fareghei شراره فارغی 100319475328460010998 100319475328460010998 No مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه