fa بررسی برخی صفات مورفولوژیک و عملکرد کاه و دانه ارقام ارزن معمولی (Panicum miliaceum L.) تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظور مقایسه و ارزیابی عملکرد دانه وکاه و صفات مرفولوژیکی مختلف ده رقم ارزن معمولی و همبستگی صفات مورفولوژیک با عملکرد دانه،آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار، به مدت سه سال(82 -1380)، در سه منطقه کرج، گرگان و صفی‏آباد دزفول اجرا شد. صفات مورفولوژیک و کمی مورد بررسی شامل تعداد پنجه در بوته، تعداد برگ در بوته، تعداد ساقه در بوته، تعداد روزهای تا گلدهی، طول خوشه، تعداد دانه درخوشه و وزن هزار دانه بود. تجزیه واریانس مرکب صفات مورفولوژیک و کمی در هشت محیط نشان داد که ارقام از نظر عملکرد دانه، تفاوت معنی‌دار داشتند. در بررسی همبستگی عملکرد با صفات نیز مشخص شد که در مناطق اجرای تحقیق عملکرد کاه با هیچ یک از صفات، همبستگی معنی‌داری نداشتند. درمقابل ضریب همبستگی، عملکرد دانه در کرج با وزن هزار دانه (**733/0r =) و طول خوشه (*638/0r =)، در گرگان با تعداد برگ (*685/0r =) و تعداد پنجه (*687/0r =)، و در دزفول با روزهای تا گلدهی (*703/0r =)، طول خوشه (**858/0r =)، تعداد بذر در خوشه (*685/0r =)، وزن هزار دانه (*635/0r =) و عملکرد کاه (**780/0r =) معنی‌داری است. میانگین صفات، روز تا گلدهی، تعداد برگ در بوته و تعداد پنجه در بوته در سه منطقه به ترتیب با ضرایب همبستگی782/0، 677/0 و 657/0 با میانگین عملکرد دانه در این مناطق همبستگی مثبت و معنی‌داری نشان داد. This experiment was conducted to study straw and grain yield and morphological traits in 10 common millet by using a RCB design with three replications in Karaj, Dezful and Gorgan in three consecutive growing seasons (2000-2003). Data were recorded on traits such as tiller no.plant-1, leaf no.plant-1, stem diametere, days to 50% flowering, panicle length, seed number per panicle, 1000- grain weight. The grain and straw yields of each variety was also determined by harvesting a 5 m2 area of two center rows in each plot, and the weights were then adjusted to 14% of moisture. Results indicated that there were significant differences for all traits among varieties at 0.01 probability level, except for, days to 50% flowering and straw yield. Mean comparisons showed that var. 2 with 9.2 leaves, var. 9 with the stem diameter of 8.54 mm, var. 1 with panicle length of 35.7 cm, var. 9 with 1111 grain per panicle, var. 9 with 1000- grain weight of 5.16 g, and var. 3 with the grain yield of 1.859 t/ha had the highest values among the other varieties. Meanwhile, the results showed that there were significant and positive correlation between straw yield and number of grain per panicle (0.695*) but there were significant and positive correlation between grain yields and tiller number per plant (0.657*), leaf number per plant(0.677*) ,days to 50% flowering(0.782*) and straw yield (0.782*). ارزن معمولی, عملکرد دانه, صفات مورفولوژیک, روز تا گلدهی, خوشه, وزن هزار دانه Common millet, Grain yield, Morphological traits, Days to flowering, Panicle, 1000 grain weight 282 295 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-243&slc_lang=fa&sid=1 Ardalan Mehrani اردلان مهرانی 100319475328460012368 100319475328460012368 Yes Afshin Mosavat سیدافشین مساوات 100319475328460012369 100319475328460012369 No Ahmadali Shooshi احمدعلی شوشی 100319475328460012370 100319475328460012370 No