fa پایداری عملکرد دانه در لاین های امید بخش گندم (Triticum aestivum L.) زمستانه و بینابین٭ تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظور مطالعه پایداری عملکرد دانه و اثر متقابل ژنوتیپ×محیط، 20 ژنوتیپ امید بخش گندم نان زمستانه و بینابین در سال های زراعی 81-80 13و 82-1381 از لحاظ صفت عملکرد دانه(YLD) در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار بررسی شدند. مناطق اجرای آزمایش شامل 10 مکان کرج، زنجان، اردبیل، اراک، میاندوآب، جلگه رخ ، مشهد ، همدان، اقلید و تبریز بودند. پس از تجزیه واریانس سـاده و مرکب، پارامتر های پایداری شامل واریانس محیطی ، ضریب تغییرات محیطی ، اکووالانس ریک ، واریانس پایدای شوکلا ، ضریب رگرسیون ، میانگین مربعات انحراف از خط رگرسیون ، ضریب تشخیص ، واریانس درون مکـانـی و روش گـزینـش همـزمـان بــــرای عملکرد و پـایـداری (YS) بـرای صفـت یـاد شــده محـاسبـه و ژنوتیپ ها با یکدیگر مقـایسه شـدند. بر اساس نتایج حاصله ژنوتیپ های C-80-14، C-80-19 و C-80-20 به عنوان ژنوتیپ های با عملکرد پایدار شناخته شدند. اما از نظر پارامتر گزینش همزمان برای عملکرد دانه و پایداری (YS) ژنوتیپ های C-80-4، C-80-6 و C-80-11 به عنـوان برتـرین ژنـوتیپ ها شناخته شدند. از بین این ژنوتیپ ها، C-80-4و C-80-6 در طرح های تحقیقی- تطبیقی و تحقیقی- ترویجی که در برخی از مناطق در اقلیم سرد به اجرا درآمد مورد ارزیابی های بیشتر قرار گرفتند که براساس نتایج حاصله در مقایسه با ارقام غالب و رایج آن مناطق عملکرد بیشتری تولید نمودند. To study genotype×environment interaction and stability of grain yield in bread wheat genotypes, 20 promising winter and facultative bread wheat lines were evaluated for grain yield (YLD) in 10 locations in 2001/02 and 2002/03 cropping seasons. Ten locations included Karaj, Zanjan, Ardebil, Arak, Miandoab, Jolgerokh, Mashhad, Hamedan, Eqlid and Tabriz. Experimental design in each environment was randomized complete block (RCB) with three replications. Stability parameters including environmental variance , environmental coefficient of variation , Wricke´s ecovalence , stability variance of Shukla (σ , regression coefficient , deviation from regression , coefficient of determination , intra-locational variance (MSy/l) and simultaneous selection for grain yield and stability (YS) were estimated. Results of stability analysis showed that based on the most methods, lines C-80-14, C-80-19 and C-80-20 were determined more stable than the otherse considering the majority of the statistic parameters. However, based on simultaneous selection for yield and stability method genotypes C-80-4, C-80-6 and C-80-11 were identified as the superiors. Among these genotypes, C-80-4 and C-80-6 were further evaluated in on- farm and verification trials in farmers´ fields in different regions of cold zone which based on the results they produced higher yield than the commercial cultivars of the regions. گندم, اثر متقابل ژنوتیپ × محیط, پارامترهای پایداری عملکرد دانه, واریانس Wheat, Genotype × environment interaction, Stability parameters, Variance 225 236 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-240&slc_lang=fa&sid=1 Arash Kebriyai آرش کبریائی 100319475328460012376 100319475328460012376 Yes Amir Yazdansepas امیر یزدان سپاس 100319475328460012377 100319475328460012377 No Sasan Keshavarz ساسان کشاورز 100319475328460012378 100319475328460012378 No Mohammadreza Bihamta محمدرضا بی همتا 100319475328460012379 100319475328460012379 No Tohid Najafi Mirak توحید نجفی میرک 100319475328460012380 100319475328460012380 No