fa اثر تاریخ کاشت ومیزان بذر بر عملکرد واجزای عملکرد دانه دو رقم کلزا(Brassica napus L.) در شرایط منطقه سیستان تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research به منظوربررسی اثر تاریخ کاشت ومیزان بذر برعملکرد واجزای عملکرد دو رقم کلزا در شرایط آب و هوایی منطقه سیستان آزمایشی بصورت اسپلیت فاکتوریل بر پایه بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار طی سال های 1385-1383 اجرا شد. تاریخ کاشت به عنوان عامل اصلی درچهار سطح(15 مهر، 30 مهر ماه، 15 آبان و 30 آبان ماه)و عامل فرعی شامل رقم و میزان بذر به صورت فاکتوریل بود. رقم در دو سطح ( RGS003 و Hyola401) و میزان بذر در سه سطح ( 6، 8 و 10 کیلوگرم در هکتار) بود. هر کرت فرعی دارای 6 خط 6 متری با فواصل خطوط ثابت 20 سانتی متر بود. کاشت با دست در تاریخ های مورد نظر و بصورت هیرم کاری انجام گرفت. نتایج آزمایش حاکی از اثرمعنی دار تاریخ کاشت بر عملکرد و اجزاء عملکرد دانه شامل، تعداد خورجین در بوته، تعداد دانه در خورجین، وزن هزار دانه و سایر صفات اندازه گیری شده بود. با تاخیر در کاشت عملکرد دانه روند کاهشی داشت، به طوری که بیشترین عملکردانه با میانگین 3943 کیلوگرم در هکتار در تاریخ کاشت دوم (30 مهر) وکمترین عملکرد دانه در تاریخ کاشت چهارم (30آبان) با میانگین 1830کیلوگرم در هکتار بدست آمد. بطوریکه میانگین عملکرد دانه به ازاء هر هفته تاخیر در کاشت 4/3 درصد کاهش یافت. اثر رقم بجز بر تعداد دانه در خورجین، درصد روغن و ارتفاع بوته بر سایر صفات اندازه گیری شده معنی دار نبود. رقم RGS003 با میانگین 3249 کیلوگرم نسبت به هیبرید Hyola401 با میانگین 3062 کیلوگرم در هکتار برتری نشان داد. اثر میزان بذر نیز بجز بر وزن هزار دانه، ارتفاع بوته و تعداد بوته درمترمربع بر سایر اجزای عملکرد دانه و صفات اندازه گیری شده، معنی دار نشد. با این وجود بیشترین عملکرد دانه با میانگین 3282 کیلوگرم در هکتار در میزان بذر بالا یعنی 10کیلوگرم در هکتار بدست آمد. اثرمتقابل تاریخ کاشت × رقم بر تعداد خورجین در بوته، اثرمتقابل میزان بذر × رقم بر ارتفاع و اثر متقابل تاریخ کاشت × میزان بذر × رقم بر وزن هزاردانه معنی دار و بر سایر اجزای عملکرد دانه و صفات اندازه گیری شده معنی دار نبودند. نتایج حاصله از این آزمایش نشان دادکه تاریخ کاشت 30 مهر برای ارقام RGS003 وHyola401 با میزان بذر 10کیلوگرم در هکتار برای شرایط منطقه سیستان قابل توصیه می باشد. In order to study the effect of sowing date and seeding rate on grain yield and yield components two rapeseed (Brassica napus L.) cultivars, a field experiment was carried out using a split plot factorial arrengements with three replications at the Zahak Agricultural Experimental Station, Zabol, Iran in two cropping seasons (2004-2006). Sowing dates were assigned to main plots at four levels (5 October, 20 October, 5 November and 20 November). Combination of two spring rapeseed cultivars (Hyloa401 and RGS003) with three seeding rates (6, 8 and 10 Kg/ha) were randomized in sub-plots. Results showed that sowing date had significant effect on grain yield and yield components (number of silique in plant, number of seed in silique, 1000 grain weight) and other studied traits.With delay in sowing date grain yield decreased 3.4 percent per week.The highest grain yield with mean of 3943 Kg/ha obtained in second sowing date (25 October ) and the lowest grain yield with mean of 1830 kg/ha in fourth sowing date (15 November).The effect of cultivar, except number of seed in silique, plant height and oil content, was not significant on the other components and traits. RGS003 cultivar with mean of 3249 Kg/ha performed better than Hyola401 with mean of 3062 Kg/ha. The effect of seeding rate, except on 1000 grain weight and plant height, was not significant on the other components and traits. Nevertheless, the highest grain yield with mean of 3282 Kg/ha was obtained from seeding rate of 10 Kg/ha. Interaction of sowing date × cultivar on number of silique in plant, interaction of seeding rate × cultivar on plant height and interaction of sowing date × seeding rate × cultivar on 1000 grain weight, were significant. It is concluded that sowing date of 20 October for RGS003 and Hyloa401 cultivars and seeding rate of 10 Kg/ha can be recommended for conditions of Sistan region . کلزا, تاریخ کاشت, میزان بذر, عملکرد دانه و اجزای عملکرد . Canola, Sowing date, Seeding rate, Grain yield, Yield components 15 30 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-223&slc_lang=fa&sid=1 Hamidreza Fanaei حمیدرضا فنایی 100319475328460012326 100319475328460012326 Yes Mohammad Galavi محمد گلوی 100319475328460012327 100319475328460012327 No Ahmad Ghanbari Bonjar احمد قنبری بنجار 100319475328460012328 100319475328460012328 No Mahmoud Solouki محمود سلوکی 100319475328460012329 100319475328460012329 No Mohammadreza Naruoie-Rad محمدرضا ناروئی راد 100319475328460012330 100319475328460012330 No