fa اثر استفاده از باکتری‌های افزاینده رشد گیاه (PGPR) بر فنولوژی دورگ‌های دیررس ذرت (Zea mays L.) تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research این آزمایش به منظور بررسی تأثیر کاربرد باکتری های افزاینده رشد گیاه ازتوباکتر کروئوکوکوم، آزوسپیریلوم لیپوفروم، آزوسپیریلوم برازیلنس و سودوموناس فلورسنس بر فنولوژی و عملکرد دانه دورگ های ساده دیررس ذرت 700 ، 704 ویک دورگ امیدبخش (B73×K18) به مدت دو سال به اجرا گذاشته شد. تیمارهای آزمایش شامل تلقیح بذرهای این دورگ ها با تک تک باکتری‌ها و تلقیح توأم با مایه تلقیح تلفیق دو به دو و سه جنس باکتری و عدم تلقیح باکتریایی به عنوان تیمار شاهد بودند. ویژگی‌های گیاهی مورد ارزیابی شامل تاریخ ظهورگیاهچه، برگ چهارم، هشتم، دوازدهم، گل تاجی،دانه های گرده، کاکل، اتمام گرده افشانی، خشک شدن کاکل‌ها و رسیدگی فیزیولوژیک دانه و همچنین طول دوره های رشد رویشی، گرده افشانی، کاکل دهی، تطابق گل دهی و پرشدن دانه محاسبه شده بر پایه روز- درجههای رشد و عملکرد دانه در هکتار بودند. نتایج بدست آمده نشان داد که استفاده از باکتری‌های افزاینده رشد گیاه مورد بررسی، فنولوژی دورگ های ذرت را تحت تأثیر قرار داد، به طوری که ظهور برگ‌ها، گل تاجی، دانه های گرده و کاکل تسریع شده و طول دوره گرده افشانی، کاکل دهی، تطابق گل دهی و پرشدن دانه، افزایش یافتند. محاسبه ضرایب همبستگی نشان داد که واحدهای گرمایی مورد نیاز دوره های نموی با رویدادهای فنولوژیک بررسی شده همبستگی مثبت داشتند. همچنین مشخص گردید که تلقیح بذر دورگ ها با تلفیقی از هر سه باکتری، بیشترین تأثیر مثبت را بر فنولوژی دورگ های ذرت داشته و تلقیح بذر با دو باکتری ازتوباکتر کروئوکوکوم و سودوموناس فلورسنس و تک تک این باکتری ها در مرتبه های بعدی قرار داشتند. ترتیب دورگ های ذرت بررسی شده نیز از نظر پاسخ فنولوژیک به استفاده از باکتری های افزاینده رشد گیاه به صورت704 ، B73×K18 و700 بود. بیشترین عملکرد دانه از دورگ700 که بذرهای آن با مایه تلقیح باکتری‌های هر سه جنس تلقیح شده بود، بدست آمد. To study the effect of application of plant growth promoting rhizobacteria (PGPR) including Azotobacter chroococcum ,Azospirillum lipoferum, Azospirillum brasilense and Pseudomonas fluorescens on phenology and grain yield of late maturity maize (Zea mays L.) hybrids (KSC700, KSC704 and a promising single cross, B73×K18), a field experiment was conducted in two successive cropping seasons. Exprimental treatments including seeds of maize hybrids inoculated with single (one by one bacteria) and co-inoculated by two and three bacterial combined inoculants and no inoculation as control. Duration from planting to seedling ,fourth, eighth and tvelveth leaf, tassel,ing pollen and silk emergence, pollen shedding termination, silk desiccation and grain physiologic maturity as well as vegetative growth period, pollination, silking, coincidence of flowering and grain filling periods were detrmined using Growing Degree Days (GDDs). Grain yield per hectare was also determined. Results revealed that PGPRs affected phenology of maize hybrids as leaf, tassel, pollen and silk emergence was accelerated and duration of pollination, silking ,coincidence of flowering and grain filling period was prolonged. Corrolation coefficients analysis revealed that GDD for developmental periods and phonological events were positively correlated. It was also revealed that application of inoculantion with combination of all bacteria inoculats had the highest promoting effect on phenology of maize hybrids,. Co-inoculation of seeds by Azotobacter chroococcum and Pseudomonas fluorescens and inoculation of seed by each of them had also high promoting effect, respectively. Maize hybrids had differed in their phonological response to application of PGPR and KSC704 responded more vigorously than other hybrids, followed by B73×K18 and KSC700, respectively . The highest grain yield obtained from KSC700 co-inoculated with all bacteria. باکتری‌های افزاینده رشد گیاه, روز- درجه رشد, ذرت و فنولوژی. Growing Degree Day, Grain yield, Maize, Phenology and Plant Growth Promoting, Rhizobacteria 249 270 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-184&slc_lang=fa&sid=1 Aidin Hamidi آیدین حمیدی 100319475328460012002 100319475328460012002 Yes Rajab Chaokan رجب چوکان 100319475328460012003 100319475328460012003 No Ahmad Asgharzadeh احمد اصغرزاده 100319475328460012004 100319475328460012004 No Majid Dehghanshoar مجید دهقان شعار 100319475328460012005 100319475328460012005 No Amir Ghalavand امیر قلاوند 100319475328460012006 100319475328460012006 No Mohammadjafar Malakouti محمدجعفر ملکوتی 100319475328460012007 100319475328460012007 No