fa ارزیابی پایداری عملکرد دانه و گزینش دو مرحله‌ای ژنوتیپ‌های متحمل به تنش خشکی جو تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research در این آزمایش20 لاین پیشرفته جو و دو رقم شاهد (سرارود 1 و جو محلی) در سه شرایط دیم، یک بار آبیاری (در زمان کاشت) و دو بار آبیاری (در زمان کاشت و در اوایل گلدهی) در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در ایستگاه سرارود کرمانشاه به مدت سه سال زراعی (84-1381) ارزیابی شدند. بررسی ژنوتیپ ها از لحاظ واکنش به تنش خشکی با استفاده از میانگین عملکرد در شرایط دیم و دو بار آبیاری و محاسبه شاخص‌های حساسیت/تحمل به تنش خشکی صورت گرفت. واکنش ژنوتیپ‌ها به تنش بر اساس رتبه دهی به ژنوتیپ‌ها برای دو دسته شاخص های تحمل تنش و شاخص‌های حساسیت به تنش (که در آن مجموع رتبه هر ژنوتیپ برای تمام شاخص‌ها محاسبه شد) صورت گرفت. ژنوتیپ‌هایی که بیشترین مقدار شاخص تحمل به تنش را داشتند، در مرحله اول مشخص و سپس آنهایی که دارای کمترین رتبه حساسیت به تنش خشکی بودند، گزینش شدند. با استفاده از داده های سه نوع آزمایش، ارزیابی پایداری ژنوتیپ ها به روش ابرهارت و راسل صورت گرفت. با در نظر گرفتن میزان عملکرد در شرایط تنش و بدون تنش، پایداری نسبی عملکرد و معیارهای ارزیابی تحمل به تنش، به ترتیب ژنوتیپ شماره 11 (Lignee 131/3/4679/105//YEA168.4-1) با عملکرد بالا در هر دو شرایط دیم و آبی، ژنوتیپ شماره 2 (Roho//Alger/Ceres 362-1-1/3/Alpha/Durra ) با عملکرد بالا در هر دو شرایط تنش و بدون تنش، حساسیت کم به تنش خشکی، ژنوتیپ شماره 9 (4679/105//Yea168.4/3/Lignee 131/Arabi Abiad ) با عملکرد بالا در شرایط آبیاری تکمیلی، تحمل به تنش بالا، حساسیت به تنش متوسط، و ژنوتیپ های شماره 12 (Lignee 131/3/4679/105//YEA168.4-2)، 13 (CWB117-77-9-7/3/Roho//Alger/Ceres 362-1-1) ، 21 (شاهد محلی) و 22 (شاهد سرارود-1) با عملکرد بالا در شرایط آبیاری تکمیلی شناسائی و برای شرایط مشابه آزمایش حاضر قابل توصیه می باشند. Twenty advanced barley lines, and two checks (Sararood-1, and local variety) were evaluated under three moisture regimes, i.e. rainfed, one irrigation at sowing, and two irrigations at sowing and flowering time. Three experiments were performed in randomized complete block design with four replications, for three years (2002-2005), at Sararood field station, Kermanshah, Iran. The barley genotypes were evaluated for drought stress tolerance by measuring different stress susceptibility/tolerance indices, using yield performances under rainfed and two irrigations conditions. Screening of tolerant genotypes for drought tolerance was carried out in two steps, first by selecting genotypes with highest sum for ranks of stress tolerance indices, and then eliminating of those with higher stress susceptibility indices. Grain yield stability analysis was also performed using Eberhart and Russel’s method. Considering grain yield under stress and non stress conditions, grain yield stability parameters, and values of stress tolerance/susceptibility indices, genotypes 11, 2, 9, 12, 13 along with the checks showed outstanding performances that could be used in barley breeding programs as well as furher tested in on-farm trials. جو, پایداری عملکرد دانه, تحمل تنش خشکی و عملکرد دانه. Barley, Drought tolerance, Grain yield and Grain yield Stability. 305 317 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-152&slc_lang=fa&sid=1 Mostafa Aghaee-Sarbarzeh مصطفی آقائی سربرزه maghaee@yahoo.com 100319475328460011780 100319475328460011780 Yes موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، کرج Rahman Rajabi رحمن رجبی 100319475328460011781 100319475328460011781 No موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، کرج Yousef Ansari یوسف انصاری 100319475328460011782 100319475328460011782 No موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، کرج