fa اثر تنش خشکی با استفاده از پلی اتیلن گلیکول (PEG 6000) در محیط کشت جامد روی خصوصیات گیاهچه ژنوتیپ‌های چغندرقند تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research در پژوهش حاضر از پلی اتیلن گلیکول 6000 در محیط کشت جامد به منظور ایجاد سطوح مختلف تنش خشکی با هدف بررسی واکنش خصوصیات گیاهچه 20 ژنوتیپ مختلف چغندرقند استفاده شد. تعداد 15 ژنوتیپ جدید (O-Type) همراه با 5 ژنوتیپ شاهد شامل سه متحمل، یک نیمه متحمل و یک حساس و چهار سطح تنش خشکی با پتانسیل اسمزی صفر، 6/0-، 7/0- و 8/0- مگاپاسکال (به ترتیب از ترکیب صفر، 15، 20 و 25 درصد وزن در حجم PEG 6000) به صورت آزمایش فاکتوریل (20&times;4) بر پایه طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در شرایط آزمایشگاه مورد ارزیابی قرار گرفت. پس از اعمال تیمار های تنش خشکی و حدود 30 روز پس از رشد گیاهچه‌ها، صفات طول اندام هوایی و ریشه چه، وزن تر اندام هوایی و ریشه چه، وزن خشک اندام هوایی و ریشه چه، اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد که اثر تنش خشکی، ژنوتیپ و اثر متقابل تنش در ژنوتیپ برای صفات وزن تر اندام هوایی و ریشه چه معنی‌دار (P<0.01) بود. اثر ژنوتیپ نیز برای طول اندام هوایی و ریشه چه معنی دار (P<0.01) بود. اثر متقابل ژنوتیپ در تنش برای طول اندام هوایی (P<0.01) و طول ریشه چه (P<0.05) معنی دار شد. نتایج نشان داد که بین ژنوتیپ‌های چغندرقند از لحاظ تحمل به خشکی تنوع ژنتیکی بالایی وجود داشت، به طوریکه ژنوتیپ‌های G18 و G16در بین شاهدها و ژنوتیپ‌های G10، G4، G7 و G5 در بین لاین های نگهدارنده (O-Type) در سطوح مختلف تنش خشکی برای اکثر صفات مورد بررسی نسبت به میانگین ژنوتیپ‌های شاهد، برتری داشتند. به نظر می‌رسد که جهت بررسی تنوع ژنتیکی چغندرقند تحت شرایط تنش خشکی با استفاده از محیط کشت جامد PEG، استفاده از صفت طول ریشه چه و وزن تر ریشه چه گیاهچه چغندرقند و اعمال تنش خشکی تا 6/0- مگاپاسکال مناسب تر می‌باشد. Solid medium of poly ethylene glycol (PEG 6000) was used to induce various levels of water stress for evaluating the reaction of seedlings of 20 different genotypes of sugar beet under water stress conditions. Fifteen restorer lines (O-Types) are tolerant of drought and five genotypes (control) with three of them tolerant, one moderately-tolerant and one sensitive to drought as well as four drought stress levels of osmosis potentials: 0, -0.6, -0.7 and -0.8 MPa (from combination of 0, 15, 20 and 25% PEG, respectively). A factorial arrangements (4&times;20) in CRD with three replications was employed in the tissue culture environment. In each experimental units shoot and root length, shoot fresh weight and dry weight of shoots and roots in all seedlings were determined following growth of sugar beet genotypes in the solid media of PEG for 30 days. The ANOVA showed that the main effects of water stress, genotype and their interactions were significant (P<0.01) on shoot and root fresh weights. Effect of genotype was significant (P<0.01) for shoot and root lengths. There was significant interatction for shoot length (P<0.01) and root length (P<0.05). Results confirmed that there was high genetic variation among sugar beet genotypes under water stress conditions. Genotypes G16 and G18 among checks and genotypes G10, G4, G7 and G5 among O-types showed the least reduction in all traits as compared with to the other genotypes. It could be concluded that under water stress condition (up to 0.6 MPa in PEG medium), root length and root fresh weigth seems to be suitable traits in sugar beet seedlings genetic diversity assessment. : پلی اتیلن گلیکول 6000, تنش خشکی, چغندرقند, ژنوتیپ, گیاهچه و لاین نگهدارنده. : Genotype, PEG 6000, Restorer line, Sugar beet and Water stress 279 290 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-150&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Radaei Alamoli زهرا ردائی الاملی 100319475328460011788 100319475328460011788 No پردیس ابوریحان دانشگاه تهران Mohammad Abdollahian-Noghabi محمد عبداللهیان نوقابی noghabi@yahoo.com 100319475328460011789 100319475328460011789 Yes موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند کرج Gholamabbas Akbari غلامعباس اکبری 100319475328460011790 100319475328460011790 No پردیس ابوریحان دانشگاه تهران Faranak Roozbeh فرانک روزبه 100319475328460011791 100319475328460011791 No موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند Seyyed Ahmad Sadat Noori سید احمد سادات نوری 100319475328460011792 100319475328460011792 No پردیس ابوریحان دانشگاه تهران