fa ارزیابی عملکرد دانه و شاخص‌های کارایی مصرف نیتروژن ژنوتیپ‌های جو (.Hordeum vulgare L) در شرایط کم نهاده تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:20.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">نیتروژن یکی از عناصر غذایی مهم لازم برای تولید محصولات کشاورزی است، اما مصرف بیش از حد کودهای شیمیایی نیتروژن‌دار و آبشویی آن باعث آلودگی محیط می‌شود. استفاده از ارقام با کارایی بالا در جذب و مصرف نیتروژن، یکی از روش‌های ممکن برای حل این مسئله است. به‌منظور ارزیابی عملکرد دانه و شاخص‌های کارایی مصرف نیتروژن در ژنوتیپ‌های جو در شرایط کم‌ نهاده (بدون مصرف کود)، آزمایشی</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">با استفاده از 36 ژنوتیپ جو خالص‌سازی شده در سال زراعی 96 </span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">&ndash;</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">1395 در قالب طرح آلفا لاتیس ساده با دو تکرار در مزرعه</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">تحقیقاتی دانشکده کشاورزی</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">دانشگاه</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">شاهد- تهران</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">انجام</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">شد. نتایج نشان داد که ژنوتیپ‌های 106، 107 و 68 دارای بیشترین عملکرد دانه (به‌ترتیب 7963، 7920 و 7900 کیلوگرم در هکتار)، بالاترین ﻛﺎراﻳﻲ ﻣﺼﺮف ﻧﻴﺘﺮوژن (به‌ترتیب 58/6، 58/5و 56/9 کیلوگرم بر کیلوگرم) و بالاترین ﻛﺎراﻳﻲ جذب ‌ﻧﻴﺘﺮوژن (به‌ترتیب 2، 2 و 2/25</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">کیلوگرم بر کیلوگرم) بودند. نتایج تجزیه‌‌ رگرسیون چندگانه نشان داد که سه متغیر کارایی مصرف ‌نیتروژن، کارایی جذب ‌نیتروژن و عملکر‌د</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">‌زیست‌توده در مجموع 2/98 درصد از تغییرات عملکرد ‌‌دانه را توجیه کردند. براساس نتایج تجزیه به مؤلفه‌های اصلی ژنوتیپ‌های جو مورد بررسی به چهار‌گروه تقسیم شدند. گروه اول شامل ژنوتیپ‌های 88، 119، 54، 107و 68 از لحاظ شاخص‌های کارایی جذب و مصرف ‌نیتروژن، عملکرد و کیفیت دانه برتر از سایر ژنوتیپ‌ها بودند. نتایج این آزمایش نشان داد که در شرایط کم‌نهاده می‌توان از ژنوتیپ‌های برتر منتخب جهت افزایش کارایی مصرف نیتروژن استفاده کرد.</span></span></span></b></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:18.0pt"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Introduction:</span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Nitrogen is one of the important nutrient elements necessary for the production of agricultural products, but the excessive application of nitrogenous chemical fertilizers and their leaching cause environmental pollution. Crops&rsquo; cultivars with high nitrogen use efficiency is one of the environmental friendly aproaches to mitigate this problem.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:18.0pt"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="EN-GB" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Materials and Methods:</span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">To evaluate grain yield and nitrogen use efficiency in barley genotypes under low input conditions (without fertilizer application), a field experiment was conducted in research field of the agricultural faculty of Shahed University, Tehran, Iran in 2016-2017 cropping season. Thirty six barley genotypes, purified for three cropping seasons, were planted using simple alpha lattice design with two replications.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:18.0pt"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="EN-GB" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Results: </span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The results showed that genotypes; 106, 107, and 68 had the highest grain yield (7963, 7920 and 7900 kg ha^-1, respectively), the highest nitrogen use efficiency (58.6, 58.5 and 56.9 kg.kg^-1, respectively) and the highest nitrogen uptake efficiency (2, 2 and 2.25 kg.kg^-1, respectively).</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The results of multiple regression analysis showed that the three variables of nitrogen use efficiency, nitrogen uptake efficiency, and biomass yield explained 98.2% of variation in grain yield.</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Principle component analysis revealed that barely genotypes divided into four groups. The first group included genotypes; 88, 119, 54, 107, and 68 for nitrogen uptake efficiency and nitrogen use efficiency, grain yield and quality. These genotypes are suitable for low input cropping systems to increase nitrogen use efficiency.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:18.0pt"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="EN-GB" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion:</span></span></b> <span lang="EN-GB" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The results of this experiment indicated that further investigations are required for recommendation of barley genotypes with higher nitrogen efficiency and grain yield for low input cropping systems.</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:18.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; جو, کارایی جذب نیتروژن, کمبود نیتروژن, تجزیه رگرسیون چندگانه و عملکرد زیست توده Barley, Biomass yield, Multiple regression analysis, Nitrogen deficiency and Nitrogen uptake efficiency 405 422 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1450-2&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Attarzadeh محمد عطارزاده attarzadeh@shahed.ac.ir 100319475328460010000 100319475328460010000 No University of Shahed, Tehran, Iran دانشکده کشاورزی دانشگاه شاهد، تهران، ایران Saeideh Maleki Farahani سعیده ملکی فراهانی maleki@shahed.ac.ir 100319475328460010001 100319475328460010001 Yes University of Shahed, Tehran, Iran دانشکده کشاورزی دانشگاه شاهد، تهران، ایران Maryam Mirdoraghi مریم میردورقی maryam.mirdoraghi@shahed.ac.ir 100319475328460010002 100319475328460010002 No University of Shahed, Tehran, Iran دانشکده کشاورزی دانشگاه شاهد، تهران، ایران