fa اثر تاریخ کاشت بر رشد، عملکرد دانه و کیفیت روغن کاملینا (Camelina sativa L. Crantz) تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:20.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.05pt">کاملینا از جمله گیاهانی است که عملکرد آن به&shy;شدت وابسته به تاریخ کاشت است. این آزمایش با هدف ارزیابی اثر تاریخ‌های کاشت بر رشد، عملکرد و ترکیب اسیدهای چرب کاملینا در قالب طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی در سه تکرار با استفاده از لاین 131 کاملینا در سال&shy;های زراعی 98-1397 و 99-1398 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد فسا انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل تاریخ&shy;های کاشت پاییزه (10، 20 و 30 آبان) و زمستانه (اول، 10 و 20 اسفند) بودند. نتایج نشان داد که در تاریخ کاشت 10 آبان (1550 روز-درجه رشد) بیشترین عملکرد دانه (2373 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد روغن (621 کیلوگرم در هکتار) به&shy;دست آمد. در کشت پاییزه شاخص برداشت 34/4 درصد بیشتر از کشت زمستانه بود. تاریخ کاشت بر وزن هزار دانه تحت تاثیر نداشت. بیشترین مقدار بهره‌وری آب (18/0 کیلوگرم روغن در هکتار بر متر مکعب آب) در تاریخ کاشت اول اسفند حاصل شد. در ترکیب روغن کاملینا اسیدهای چرب لینولئیک (</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.05pt">C18:2</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.05pt">) و اولئیک (</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.05pt">C18:1</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.05pt">) بیشترین مقدار (هر یک حدود 30 درصد) را داشتند. اسیدهای چرب اروسیک (</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.05pt">C22:1</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.05pt">)، ایکوزانوئیک (</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.05pt">C20:1</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.05pt">)</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.05pt">و</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.05pt">استئاریک (</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.05pt">C18:0</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.05pt">) با درجه حرارت&shy;های پایین محیط متأثر از تاریخ کاشت پاییزه نسبت به کشت زمستانه افزایش داشتند. با توجه به نتایج آزمایش، کشت پاییزه کاملینا عملکرد دانه بیشتر و کیفیت روغن بهتری نسبت به کشت زمستانه داشته و تأخیر در کاشت، به ویژه در کشت زمستانه، باعث مصادف شدن مرحله پر شدن دانه&shy;ها با گرمای انتهای فصل و کاهش عملکرد روغن دانه شد، در عین حال کشت زودهنگام زمستانه بیشترین بهره‌وری آب را داشت.</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.05pt"></span></span></span></b></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:20.0pt"><span calibri="" style="font-family:"><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">Camelina is one of the plants </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">that it seed</span></span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt"> yield is highly dependent on planting date.</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt"> This </span></span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">experiment was conducted using randomized complete blocks design with three replications in research farm of Fasa Branch, Islamic Azad University, Fasa, Iran </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">in 2018 and 2019 cropping seasons</span></span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">.</span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">Planting dates at six levels;</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt"> November 1, 11, 21 (autumn sowing)</span></span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">and February 20, March 1 and 11 (winter sowing). </span></span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">The results showed that the autumn planting on November 1 (with 1550 </span></span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">GDD</span></span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">) had the highest seed yield (2373 kg.ha^-1) and oil yield (621.kg ha^-1). Harvest index of autumn planting was 4.34% higher than winter planting. Thousand</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt"> seed weight</span></span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt"> was not affected by planting date. The highest water productivity of 0.18 kg oil ha^-1.m^-3 was obtained in February 1 planting date. Analyisis of&nbsp; camellia seed oil revealed that </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">linoleic</span></span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt"> acids (C18: 2) and oleic (C18: 1) had the highest proportion (30.2%) </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">of </span></span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">fatty acids. the proportion of erucic (C22: 1), </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">e</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">icosenoic</span></span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt"> (C20: 1) and </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">stearic</span></span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt"> (C18:0) acids which were affedted by&nbsp; low environmental temperatures in autumn planting dates increased compared to winter planting dates. According to results of this experiment, autumn planting of camellia had higher seed yield with higher oil quality</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:13.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.1pt">.</span></span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt"> With delaying planting date, especially in winter, seed developmental stage coinicded with terminal heat that reduced seed yield and seed oil content. However, early winter planing had the highest water productivity.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; اسیدهای چرب, بهره‌وری آب, دمای تجمعی, عملکرد روغن و کاملینا Camelina, Cumulative temperature, Fatty acids, Oil yield and Water productivity 19 33 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1075-3&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Esmaeel ahmadian Kooshkghazi محمد اسماعیل احمدیان کوشکقاضی me.ahmadian@gmail.com 10031947532846009191 10031947532846009191 No PhD Graduate in Agronomy, Fasa Branch, Islamic Azad University, Fasa, Iran دانش آموخته دکتری زراعت واحد فسا، دانشگاه آزاد اسلامی، فسا، ایران Mehdi Madandoust مهدی مدن دوست mehdimadandoust@yahoo.com 10031947532846009192 10031947532846009192 Yes Associate Prof., Dep. Agronomy, Fasa Branch, Islamic Azad University, Fasa, Iran دانشیار گروه زراعت واحد فسا، دانشگاه آزاد اسلامی، فسا، ایران