fa برآورد عوامل محدودکننده عملکرد گندم (.Triticum aestivum L) با استفاده از روش تحلیل مقایسه کارکرد (CPA) در منطقه خرمشهر تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <strong><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">یکی از راهکارهای افزایش عملکرد در واحد سطح کاهش فاصله بین عملکرد واقعی و عملکرد پتانسیل در نظام‌های زراعی است. این پژوهش به‌منظور مستندسازی عوامل مدیریت زراعی مؤثر بر تولید گندم در منطقه خرمشهر در سال زراعی 98-1397 انجام شد. در این تحقیق 60 مزرعه با تنوع در سطح زیرکشت، عملیات زراعی و میزان عملکرد براساس اطلاعات اخذ شده از مراکز خدمات و پایش مستمر آنها مورد ارزیابی قرار&shy; گرفتند. برای ارزیابی خلاء عملکرد از روش تحلیل مقایسه کارکرد (</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">CPA</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">) استفاده شد. در این روش برای تعیین مدل عملکرد، رابطه بین کلیه متغیرهای کمی و کیفی اندازه‌گیری شده و عملکرد دانه با استفاده از رگرسیون گام به گام مورد بررسی قرار گرفت. پس از تعیین مدل عملکرد، میانگین مشاهده شده متغیرها در مزارع مورد مطالعه، در مدل عملکرد قرار داده&shy; شده و میانگین عملکرد با مدل محاسبه شد. با قرار دادن بیشترین مقدار متغیرها در مدل عملکرد، عملکرد قابل حصول برآورد شد. بر این اساس میانگین عملکرد، عملکرد قابل حصول و خلاء عملکرد گندم در شهرستان خرمشهر به&shy;ترتیب 3740، 5455 و 1715 کیلوگرم در هکتار برآورد شدند. خلاء عملکرد 5/31 درصدی برآورد &shy;شده در این تحقیق نشان&shy;دهنده تاثیرپذیری بالای گندم نسبت به روش&shy;های مدیریت زراعی دارد. مهم&shy;ترین متغیرهای مؤثر در خلاء عملکرد گندم شامل میزان استفاده از علف&shy;کش (579 کیلوگرم در هکتار)، میزان تحصیلات کشاورزان (292 کیلوگرم در هکتار)، تعداد دفعات آبیاری (279 کیلوگرم در هکتار)، میزان مصرف کود پتاسیم (256 کیلوگرم در هکتار) و روش کاشت (179 کیلوگرم در هکتار) بودند. این متغیرها در مجموع 45/87 درصد از خلاء عملکرد محاسبه شده گندم را به خود اختصاص دادند. نتایج این آزمایش حاضر نشان داد که با بهبود مدیریت زراعی می&shy;توان خلاء عملکرد مزارع گندم در خرمشهر را کاهش&shy;داد.&nbsp; </span></span></span></strong> One way to increase crop yield per unit of area is to close the gap between actual and potential yield in cropping systems. This study was conducted to determine the factors that affeced wheat yield gap in Khorramshahr, Iran during 2018-2019 growing season. In this study 60 fields of different areas under cultivation, field management practices and grain yield yield levels were surveyed based on information from agricultural services centers and continuous monitoring. Comparative performance analysis (CPA) method was used to evaluate the grain yield gap. Theaverage grain yield, attainable grain yield and wheat yield gap in Khorramshahr were 3740, 5455 and 1715 kg.ha^-1, respectively. Estimated yield gap (31.5%) in this study indicated that the high importance of appropriate management practices on wheat grain yield. Most important variables affected wheat grain yield gap were included Illoxane herbicide application (579 kg.ha^-1), farmers education level (292 kg.ha^-1), irrigation intervals (279 kg.ha^-1), potassium fertilizer application rate (256 kg.ha^-1) and planting machinery and equipment (179 kg.ha^-1). These factors accounted for 87.45% of the calculated grain yield gap. The results of this study showed that by improving crop management practices, the grain yield gap of wheat fields in Khorramshahr region can be reduced. خلاء عملکرد, عملکرد قابل حصول, عملکرد واقعی, عملکرد پتانسیل و گندم Actual yield, Attainable yield, Potential yield, Wheat and Yield gap 265 277 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1078-2&slc_lang=fa&sid=1 hamid matourian حمید مطوریان hmatoory581@gmail.com 10031947532846009249 10031947532846009249 No MSc graduated, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Ahvaz, Iran دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان Aydin khodaei joghan آیدین خدایی جوقان aydin.khodaei@gmail.com 10031947532846009250 10031947532846009250 Yes Associate Prof., Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Ahvaz, Iran استادیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان mohammadreza moradi telavat محمد رضا مرادی تلاوت moraditelavat@yahoo.com 10031947532846009251 10031947532846009251 No Associate Prof., Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Ahvaz, Iran دانشیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان syed ataollah siadat سید عطالله سیادت seyedatasiadat@yahoo.com 10031947532846009252 10031947532846009252 No Professor, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Ahvaz, Iran استاد دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان benyamin torabi بنیامین ترابی ben_torabi@yahoo.com 10031947532846009253 10031947532846009253 No Associate Prof., Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran دانشیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان