fa ارزیابی سازگاری و پایداری عملکرد دانه ژنوتیپ‌های منتخب کینوا (.Chenopodium quinoa Willd) در نظام‌های کشت بهاره در مناطق سرد و معتدل تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">این تحقیق با هدف ارزیابی سازگاری و پایداری عملکرد دانه ژنوتیپ‌های کینوا در نظام کشت بهاره در مناطق سرد و معتدل کشور اجرا شد. در این تحقیق ده ژنوتیپ کینوا (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Red Carina, Titicaca, Giza1, Q12, Q18, Q21, Q22, Q26, Q29</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Q31</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> در چهار مکان کرج، شهرکرد، کاشمر و ارومیه طی سال&rlm;های 1396 تا 1398 در قالب طرح بلوک&rlm;های کامل تصادفی با سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که ژنوتیپ&rlm;های کینوا از نظر اغلب صفات مورد مطالعه دارای تفاوت معنـی&rlm;داری بودند. ژنوتیپ </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Q26</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> در شهرکرد با میانگین عملکرد دانه 2007 کیلوگرم در هکتار، رتبه اول را داشته و کمترین عملکرد دانه نیز مربوط به ژنوتیپ </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Q21</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> در کرج (3/338 کیلوگرم در هکتار) بود. نتایج تجزیه پایداری به‌روش </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">AMMI</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> نشان داد که ژنوتیپ </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Q29</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> با کمترین فاصله از مرکز نمودار بای‌پلات، بالاترین میزان پایداری را داشته و ژنوتیپ‌های </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Giza1</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Red Carina</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Q31</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Q26</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> نیز به‌ترتیب رتبه&rlm;های بعدی را داشتند. ژنوتیپ&rlm;های </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Q12</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Red Carina</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Q22</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> در مناطق کرج و کاشمر سازگاری خصوصی داشته و ژنوتیپ&rlm;های </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Giza1</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Q18</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> نیز با ارومیه بیشترین سازگاری خصوصی را داشتند. نتایج این تحقیق نشان داد که کلیه ژنوتیپ&rlm;های کینوای مورد ارزیابی برای کشت بهاره در مکان‌های اجرای آزمایش سازگاری دارند. </span></span></strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span> <strong>cultivation areas</strong><br> To study the adaptability and seed yield stability, in this experiment, ten quinoa genotypes including; Red Carina, Titicaca, Giza1, Q12, Q18, Q21, Q22, Q26, Q29, Q29 and Q31 were evaluated using randomized complete block design with three replications in 2017 and 2018 in four locations; Karaj, Shahr-e-Kord, Kashmar and Urmia for their adaptability and grain yield stability. The results showed that quinoa genotypes had significant differences for most of the studied traits. However, genotype &times; location &times; year interaction effects on plant height, inflorescence length and days to flowering was not significant. Q26 genotype had the highest grain yield (2007 kg.ha^-1) in Shahr-e-Kord. The lowest yield (338.33 kg.ha^-1) was related to Q21 genotype in Karaj. The results of AMMI stability analysis showed that Q29 genotype had the highedt grain yiled stability with the shortest distance from the center of the graph. Cv. Giza1, cv. Red Carina, Q31 and Q26 genotypes also ranked next in terms of grain yield stability. Also, Q12, Red Carina and Q22 genotypes had specific adaptation in Karaj and Kashmar, and Giza1 and Q18 genotypes showed high specific adaptation in Urmia. In general, the results of this experiment showed that all quinoa genotypes were compatible with spring cultivation in experimental sites. <div> <hr align="left" size="1" width="33%" > <div> <div id="_com_1" uage="JavaScript"><a name="_msocom_1"></a><span dir="LTR">&nbsp;<a href="#_msoanchor_1">[Z1]</a></span><span dir="LTR">This shows 3 years?? You had 2 years testing data and result?!1</span><br> <span dir="LTR">Was corrected</span></div> </div> </div> تجزیه AMMI, سازگاری, عملکرد دانه, کینوا و مولفه‌های اصلی. Adaptability, AMMI Analysis, Compatibility, Principle components and Quinoa. 376 387 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1080-2&slc_lang=fa&sid=1 Mahmoud Bagheri محمود باقری m-bagheri@areeo.ac.ir 10031947532846007407 10031947532846007407 Yes Assistant Prof., Seed and Plant Improvement Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Karaj, Iran موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران Zeynab Anafjeh زینب عنافجه anafjeh_z@yahoo.com 10031947532846007408 10031947532846007408 No Researcher, Khuzestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization, Ahvaz, Iran مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران Majid Taherian مجید طاهریان majidtaherian1@gmail.com 10031947532846007409 10031947532846007409 No Assistant Prof., Khorasan-e-Razavi Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization, Mashhad, Iran مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران Aliyeh Emami عالیه امامی aliehemami1@gmail.com 10031947532846007410 10031947532846007410 No Researcher, West Azarbaijan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization, Urmia, Iran مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران Alireza Molaie علیرضا مولائی armolaei2000@yahoo.com 10031947532846007411 10031947532846007411 No Faculty member, Chaharmahal and Bakhtiari Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization, Shahr-e-Kord, Iran مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران Sasan Keshavarz6 ساسان کشاورز sasan51k@yahoo.com 10031947532846007412 10031947532846007412 No Researcher, Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research Education and Extension Organization, Karaj, Iran موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران