fa ارزیابی تغییرات در بیان ژن‌های miR156 و miR172 و ژن‌های هدف آنها (AP2 و SPL3؛ عامل بهاره‌سازی) در دو رقم گندم نان (.Triticum aestivum L) تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">گذر به مرحله گلدهی از طریق بهاره&shy;سازی اثر چشمگیری بر تحمل سرما و صفات زراعی غلات زمستانه دارد. مشخص شده است که در بسیاری از گیاهان، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">RNA</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">های کوچک نقش مهمی را در زمان گلدهی دارند. شواهدی وجود دارند که نشان می&shy;دهند خانواده&shy;های </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">miR156</span></span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">miR172</span></span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> نقش اساسی در گذر به مرحله گلدهی گیاهان را ایفا می&shy;کنند. در این پژوهش بیان دو ژن &shy;با تنظیم زمانی </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">miR156</span></span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">miR172</span></span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> و ژن‌های هدف آن‌ها (</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SPL3</span></span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">AP2</span></span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">) در دو رقم گندم نان بهاره (باژ) و زمستانه (نورستار) در سال زراعی 97-1396 مورد ارزیابی قرار گرفت. بهاره&shy;سازی در معرض تیمار سرمایی چهار درجه سانتی&shy;گراد بمدت دو و 14 روز در مرحله گیاهچه اعمال گردید. زمان گلدهی که بر اساس تعداد برگ نهایی برآورد شد فقط در رقم زمستانه نورستار تحت تیمار بهاره&shy;سازی کاهش معنی‌داری داشت. همچنین نتایج تجزیه واریانس نشان داد که برهمکنش تیمارهای بهاره&shy;سازی و ارقام گندم نیز بر تعداد برگ نهایی معنی&shy;دار بود. مقایسه بیان ژن&shy;ها با استفاده از روش </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">bootstrapping</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> نشان داد که ژن</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">miR172</span></span></span></em></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;در تیمار بهاره‌سازی فقط در رقم نورستار کاهش بیان معنی&shy;داری داشت. بیان ژن </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">miR156</span></span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> نیز تحت تیمار بهاره&shy;سازی دو رقم گندم کاملاً متفاوت بود. افزایش میزان بیان ژن </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">miR156</span></span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> در رقم باژ معنی&shy;دارنبود، ولی تیمار بهاره&shy;سازی باعث کاهش معنی&shy;دار بیان این ژن در رقم نورستار گردید.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">اگرچه القای بیان ژن </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">AP2</span></span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> در بهاره&shy;سازی 14 روزه در هر دو رقم مشاهده شد، با این حال، بیان ژن </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SPL3</span></span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> فقط در رقم نورستار کاهش معنی&shy;داری داشت و این کاهش در بهاره&shy;سازی دو روزه بسیار قابل توجه بود. برخلاف تصور، رابطه معنی‌داری بین افزایش بیان </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">miRNA</span></span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> ها و کاهش بیان ژن&shy;های هدف آنها در</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">دو رقم گندم مورد مطالعه وجود نداشت. این موضوع نشان می&shy;دهد که سازوکار مولکولی زمان گلدهی در گندم پیچیده بوده و اساسا هنوز ناشناخته است.</span></span></strong> Floral transition through vernalization has a large influence on cold tolerance and agronomic traits in winter cereals. It is now apparent that in many plants small RNAs play critical roles in determination of the flowering time. There is evidence suggesting that the <em>miR156</em> and <em>miR172</em> families play a key role in the flowering transition of plants. In this study, the expression of two temporally regulated miRNA (<em>miR156</em> and <em>miR172</em>) and their targeted genes (<em>SPL3</em>, <em>AP2</em>) were investigated in the winter bread wheat cv. Norstar and the spring bread wheat cv. Baj in 2017-2018 cropping season. The vernalization was exposed to the cold treatments (4&deg;C) for 2 and 14 days at seedling stage. Time to flowering was estimated using the final leaf number (FLN), which significantly decreased under vernalization treatments, only in winter cultivar &#39;Norstar&#39;. Moreover, analysis of variance showed that vernalization treatments &times; cultivarsv interaction effect was significant on FLN. Comparison of gene expression using bootstrapping method showed that the expression of <em>miR172</em> was significantly down-regulated only in Norstar under vernalization treatments. Similarly, the expression of <em>miR156</em> was completely different under vernalization treatment in two cultivars. Increased expression of <em>miR156</em> in Baj cultivar was not significant, but vernalization treatment significantly decreased the expression of this gene in cv. Norstar. Although the induction of <em>AP2</em> expression during vernalization (14 days) was observed in both cultivars, but, the expression levels of <em>SPL3</em> were only significantly decreased in cv. Norstar, and this reduction was more in two-day vernalization. Unexpectedly, in this experiment, there was no relationship between up-regulation of both miRNA and down-regulation of their targeted genes in two bread wheat cultivars. These results demonstrated that molecular mechanism of flowering time in bread wheat is complex and still largely unknown. اپی‌ژنتیک, تنش سرما, زمان گلدهی, گندم و microRNA Cold stress, Epigenetic, Flowering time, miRNA and Wheat. 315 327 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-603&slc_lang=fa&sid=1 Nooshin Ashoori نوشین آشوری 10031947532846006927 10031947532846006927 No University of Zanjan, Zanjan, Iran دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان Reza Fotovat رضا فتوت r_fotovat@znu.ac.ir 10031947532846006928 10031947532846006928 Yes University of Zanjan, Zanjan, Iran دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان maryam Mortezaefar مریم مرتضایی‌فر 10031947532846006929 10031947532846006929 No University of Zanjan, Zanjan, Iran دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان Nastaran Mehri نسترن مهری 10031947532846006930 10031947532846006930 No University of Zanjan, Zanjan, Iran دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان