fa اثر مصرف ورمی کمپوست بر عملکرد دانه و کیفیت محصول در کشت مخلوط باقلا (Vicia faba L.) و رازیانه (Foeniculum vulgare L.) تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">به&shy;منظور</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">مقایسه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">الگوهای</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">کشت</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">مخلوط</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">جایگزینی رازیانه و باقلا در سطوح کود ورمی&shy;کمپوست، آزمایشی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">به&shy;صورت</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">فاکتوریل</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">در</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">قالب</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">طرح</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">بلوک&shy;های کامل</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">تصادفی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">با</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">سه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">تکرار در</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">سال</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">زراعی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">1396- 1395 در</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">مزرعه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">تحقیقاتی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">دانشکده کشاورزی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">دانشگاه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">ارومیه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">اجرا</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">شد. تیمار&shy;های آزمایشی شامل شش نسبت مخلوط: کشت خالص رازیانه، کشت خالص باقلا، کشت مخلوط یک ردیف باقلا + یک ردیف رازیانه، دو ردیف باقلا+ دو ردیف رازیانه، سه ردیف باقلا + دو ردیف رازیانه و چهار ردیف باقلا + دو ردیف رازیانه و دو سطح ورمی&shy;کمپوست: صفر و 10 تن در هکتار بودند. نتایج نشان داد که بیش‌ترین عمکرد دانه رازیانه (3/2568 کیلوگرم در هکتار) مربوط به کشت خالص و کم‌ترین مقدار (6/1396 کیلوگرم در هکتار) مربوط به تیمار یک ردیف باقلا + یک ردیف رازیانه بود. میزان اسانس و روغن دانه رازیانه در</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">کلیه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">تیمارهای</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">کشت</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">مخلوط</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">بالاتر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">از</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">کشت</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">خالص</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">بود. مصرف ورمی کمپوست باعث افزایش عملکرد دانه، میزان اسانس، عملکرد اسانس، میزان روغن و عملکرد روغن رازیانه (به&shy;ترتیب 48/20، 5/14، 7/32، 1/11 و 37/29 درصد)، نسبت به عدم مصرف شد.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">بیشترین میزان آنتول اسانس رازیانه (9/79 درصد) و اسید چرب اولئیک (1/83 درصد) از تیمار سه ردیف باقلا+ دو ردیف رازیانه با مصرف ورمی&shy;کمپوست به&shy;دست آمد. نتایج این آزمایش نشان داد که کشت مخلوط سه ردیف باقلا + دو ردیف رازیانه با مصرف ورمی&shy;کمپوست، بالاترین نسبت برابری زمین (42/1) را داشت که معادل 42 درصد افزایش در بهره&shy;وری استفاده از زمین (نسبت به کشت خالص دو گونه) بود. به</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">نظر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">می&shy;رسد</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">که</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">این</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">الگو</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">می&shy;تواند در</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">بهبود بهره&shy;وری</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">استفاده</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">از</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">زمین&shy;های</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">کشاورزی،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">به</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">ویژه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">در</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;نظام&shy;های</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">تولید</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">گیاهان</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">دارویی،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">مناسب‌تر باشد.</span></span></strong> To compare the replacement intercropping patterns of fennel (<em>Foeniculum vulgare</em> Mill.) and faba bean (<em>Vicia faba </em>L.) at different levels of vermicompost, a field experiment was conducted as factorial arrangement in randomized complete block design with three replications at the research field of the Faculty of Agriculture, Urmia University, Iran, in growing season of 2018. Experimental treatments included six planting ratios: sole cropping of fennel and faba bean, one row of fennel + one row of faba bean, two rows fennel + two rows faba bean, three rows faba bean + two rows fennel, four rows faba bean + two rows fennel, and two levels of vermicompost: 0 and 10 t.ha^-1. The results showed that the highest seed yield (2568.33 kg.ha^-1) of fennel was obtained in the sole cropping and the lowest seed yield (1396.67 kg.ha^-1) was belonged to the one row of fennel + one row of faba bean, respectively. Essential oil and oil content (%) of fennel were higher in all intercropping system than in sole cropping. Application of vermicompost could increase seed yield, essential oil content, essential oil yield, oil conten (%) and fennel oil yield by 20.48%, 14.52%, 32.72%, 11.12% and 29.37, &nbsp;in comparison with control (no application of vermicompost), respectively. The highest amount of <em>E</em>-anethole of essential oil (79.9%) and oleic fatty acid (83.1%) of fennel were obtained from three rows of faba bean + two rows of fennel with vermicompost consumption. The highest land equivalent ratio (1.42) was obtained in the&nbsp; three rows faba bean + two rows fennel intercropping system fertilized with vermicompost, indicating that intercropping improved land use efficiency by 42%, when compared to sole cropping. This cropping system was identified more suitable for increasing land use efficiency particularly in the medicinal plants production systems. آنتول, اسانس, اسید اولئیک, رازیانه و کشت مخلوط Anethole, Essential oil, Fennel, Intercropping and Oleic acid. 139 154 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-590&slc_lang=fa&sid=1 Hakimeh Mohammadii حکیمه محمدی 10031947532846006888 10031947532846006888 No MSc Graduate, Urmia University, Urmia, Iran دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه Smaeil Rezaei-Chiyaneh اسماعیل رضائی چیانه e.rezaeichiyaneh@urmia.ac.ir 10031947532846006889 10031947532846006889 Yes Assistant Prof., Urmia University, Urmia, Iran استادیار دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه