fa اثر کود دامی، زئولیت و آبیاری بر ویژگی‌های خاک و عملکرد دانه آفتابگردان (Helianthus annuus L. ) تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">تحقیق</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">حاضر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">با</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">هدف</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">بررسی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">اثر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">سطوح</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">کود دامی، زئولیت</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">و</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">آبیاری بر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">ویژگی‌های</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">خاک</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">و</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">عملکرد و روغن دانه آفتابگردان به‌صورت</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">اسپلیت فاکتوریل</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">در</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">قالب</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">طرح بلوک‌های کامل</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">تصادفی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">با</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">سه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">تکرار</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">در</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">سال‌های 1393 و 1394 در مزرعه تحقیقاتی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">دانشکده</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">کشاورزی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">دانشگاه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">تربیت</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">مدرس اجرا شد.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">سطوح آبیاری (آبیاری پس از تخلیه 40، 60 و 80 درصد رطوبت قابل استفاده خاک) به عنوان عامل اصلی و ترکیب تیمارهای کودی (100 درصد کود دامی، 50 درصد کود دامی + 50 درصد کود شیمیایی و 100 درصد کود شیمیایی) و زئولیت (صفر، 5 و 10 تن در هکتار) به عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که استفاده از کود دامی باعث افزایش کربن آلی، نیتروژن، فسفر، پتاسیم، هدایت الکتریکی و کاهش جرم مخصوص ظاهری خاک در پایان دو سال آزمایش شد. کود دامی همراه با سطوح بالاتر زئولیت، میزان کربن آلی خاک را بهبود بخشیده و باعث تولید بالاترین عملکرد دانه آفتابگردان (1781 کیلوگرم در هکتار) و بهره‌وری مصرف آب ( به ترتیب 01/3 و 3/3 کیلوگرم در هکتار بر میلی‌متر در سال اول و دوم) گردید. بیشترین میزان روغن دانه در شرایط آبیاری کامل، با مصرف 10 تن زئولیت و 50 درصد کود دامی + 50 درصد کود شیمیایی (9/37 درصد) در سال اول بدست آمد. در کلیه سطوح آبیاری، تیمارهای حاوی 100 درصد یا 50 درصد کود دامی همراه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">با</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">5 یا 10 تن زئولیت</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">در هکتار،&nbsp; عملکرد دانه و بهره‌وری مصرف آب بالاتری داشتند. نتایج این آزمایش نشان داد که در اکثر تیمارهای آبیاری، مصرف زئولیت و کود دامی با افزایش دسترسی گیاه به آب و عناصر غذایی، باعث افزایش عملکرد، روغن دانه و بهره‌وری آب در آفتابگردان شد. </span></span></strong> In order to investigate the effect of different levels of zeolite and farmyard manure, as environmental friendly fertilizers on soil properties and yield and quality of sunflower, a field experiment was carried out in a split -factorial layout based on completely randomized blocks design in three replications in the faculty of agriculture, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran, during 2014 and 2015. Treatments included irrigation regimes (irrigation after depleting 40, 60 and 80% of soil water content) as main factor and the combinations of nutrition systems (100% organic, 50% organic + 50% chemical and 100% chemical fertilizer) and zeolite (0, 5 and 10 ton.ha^-1 of zeolite) in factorial layout. Results showed that using organic sources increased organic carbon, nitrogen, phosphorus, potassium, and electrical conductivity of soil, while decreased bulk density at the end of the growth season. Due to the high amount of organic carbon, organic sources accompanied with zeolite improved the organic carbon content of the soil and led to the highest seed yield (1781 kg.ha^-1) and water productivity (3.01 and 3.3 kg.ha^-1.mm^-1in the first and second years, respectively). In first year, the highest oil content of seed (37.9%) was obtained in 10 ton.ha^-1 zeolite with 50% farmyard manure + 50% chemical fertilizer under full irrigation treatment. At all irrigation regimes, application of 100% organic sources or combined chemical and organic sources with 5 or 10 ton.ha^-1 of zeolite led to greater seed yield and water productivity. Overall, the results of this experiment revealed that under the most irrigation regimes, application of farmyard manure and zeolite may increase the availability of water and nutrients for plant and may led to increase yield and oil content of seed and water productivity in sunflower. آبیاری, آفتابگردان, اصلاح کننده‌های خاک, روغن دانه, کربن آلی و کود دامی. Farmyard manure, Irrigation, Oil content, Organic carbon, Soil amendments and Sunflower 151 167 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-564&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Ghasem Jami محمد قاسم جامی 10031947532846004756 10031947532846004756 Yes Former PhD Student, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran & Assistant Prof., Harat University, Harat, Afghanestan 2. Professor, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran دانشجوی سابق دکتری، دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس و استادیار گروه کشاورزی دانشگاه هرات افغانستان Amir Ghalavand امیر قلاوند 10031947532846004757 10031947532846004757 No Professor, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran استاد دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس S.alimohamad Modarres-Sanavy سید علی محمد مدرس ثانوی modaresa@modares.ac.ir 10031947532846004758 10031947532846004758 No Professor, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran استاد دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس Ali Mokhtassi Bidgoli علی مختصی بیدگلی 10031947532846004759 10031947532846004759 No Assistant Prof., Payame Noor University, Tehran, Iran دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس Abolfazl Baghbani- Arani ابوالفضل باغبانی آرانی 10031947532846004760 10031947532846004760 No Assistant Prof., Payame Noor University, Tehran, Iran استادیار و عضو هیات علمی گروه کشاورزی دانشگاه پیام نور تهران Amin Namdari امین نامداری 10031947532846004761 10031947532846004761 No Prof., Dryland Agriculture Research Institute, Gachsaran, Iran. Agricultural Research, Education and Extension Organization ( استادیار و عضو هیأت علمی موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، ایستگاه تحقیقات کشاورزی گچساران. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی