fa مقایسه روش‌ها و زمان آماده سازی بستر در کشت زودهنگام چغندرقند (Beta vulgaris L.) تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">این تحقیق با هدف بررسی اثر روش‌های خاک‌ورزی به‌منظور کشت زود هنگام در دو مکان با شرایط آب و هوایی متفاوت؛ ایستگاه مهندس مطهری کرج طی سه سال زراعی (92-1391، 93-1392 و 94-1393) و ایستگاه میاندوآب در آذربایجان‌غربی طی دو سال زراعی (92-1391 و 93-1392) اجرا شد. آزمایش با نه‌ روش آماده سازی خاک شامل؛ دو روش آماده سازی کامل بستر کاشت در پاییز (بدون و همراه با کشت جو)، سه روش کشت انتظاری (همراه با کشت جو، بدون کشت جو و بدون کشت جو همراه با ایجاد ردیف‌های کاشت بعد از تنک)، دو روش آماده سازی بستر کاشت در دو مرحله (بدون استفاده و با استفاده از خاک‌ورز مرکب)، یک روش حداقل شخم و یک روش آماده سازی بستر کاشت در بهار در کرج و هفت روش از روش‌های خاک‌ورزی فوق (به‌جز دو تیماری که از خا‌ک‌ورز مرکب در آن استفاده شده بود) در میاندوآب، در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی اجرا شد. نتایج نشان داد که عملکرد چغندرقند در تیمارهای کشت انتظاری (در پاییز) در سال‌های آزمایش، در مقایسه با کشت بهاره، از روند ثابتی برخوردار نبود و نشان داد که موفقیت در کشت انتظاری از ریسک بالایی برخوردار است. در شرایط کرج در بین تیمارهای آزمایشی در مجموع یکی از تیمارهای آماده سازی بستر کاشت در دو مرحله شامل شخم عمیق با گاوآهن برگردان‌دار در پاییزه+ خاک‌ورزی مرکب در بهار به دلیل اثر مثبت آن بر خصوصیات کمی و کیفی ریشه و همچنین پایداری بالاتر این خصوصیات طی سه سال آزمایش، در مقایسه با سایر تیمارهای آزمایش بعنوان تیمار برتر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">)</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">با میانگین عملکرد ریشه و قند به ترتیب حدود 66 و 12 تن در هکتار) شناخته شد. نتایج نشان داد که در صورت نیاز به تسطیح زمین، می‌توان از تیمار دیگر این روش (شخم عمیق با گاوآهن برگردان‌دار، دیسک، لولر و گاوآهن پنجه غازی در پاییز+ دیسک در بهار) (با میانگین عملکرد ریشه و قند به ترتیب حدود 67 و 11 تن در هکتار) استفاده کرد. در شرایط میاندوآب تیمار روش آماده سازی بستر کاشت در پاییز شامل شخم عمیق با گاوآهن برگردان‌دار، دیسک، لولر و دیسک در پاییز (با میانگین عملکرد&nbsp; ریشه و قند به ترتیب حدود 57 و 9 تن در هکتار) بعنوان تیمار برتر شناخته شد. با استفاده از این روش علاوه بر امکان آماده سازی مطلوب بستر کشت، امکان کشت زود هنگام چغندرقند در منطقه فراهم می‌باشد. </span></span></strong> To investigate the effect of different tillage systems in early seeding of sugar beet, a field experiment was conducted under two climatic conditions: Karaj, Motthari field station, in three years (2012-2013, 2013-2014 and 2014-2015) and Mian-do-Ab, Iran in two years (2012-2013 and 2013-2014). Nine seedbed preparation methods were examined including: two methods for fully preparing the seedbed in the fall (without and along with barley seeding), three methods for dormant seeding (along with barley seeding, without barley seeding and without barley seeding along with creating furrows after thinning in spring), two methods of preparing of seed bed in two season: fall and spring (without and using combined tillage), a minimum plowing method and a method for fully preparing of seed bed in the spring using randomized complete block design. Soil texture and organic matter content were also determined in each treatment in advance. The results showed that regarding to climate change, the dormant seeding in Karaj and Mian-do-ab would be at high risk. In Karaj conditions, one of the treatments of the seedbed preparation in two stages, including: deep Moldboard plowing in fall+ combined tillage in the spring, due to its desirable quantitative and quality characteristics of root during three years of experiment (in average 66 and 12 t.ha^-1 root and sugar yield, respectively), was dtermined as a superior treatment. Where the planting is done on falt seedbed , other deep moldboard plowing, disc, leveler and chisel plow in the autumn + disk in the spring (in average 67 and 11 t.ha^-1 root and sugar yield, respectively) can be used. In Mian-do-Ab conditions, seedbed preparation in autumn including; deep moldboard plowing, disk, leveler and disk in autumn (in average 9 and 57 t.ha^-1 root and sugar yield, respectively) was identified as superior treatment. Using this method, in addition to the possibility of optimal seedbed preparation, it would be possible to practice early seeding. خاک‌ورزی, شخم حداقل, چغندرقند, کشت انتظاری و وزن مخصوص ظاهری خاک Dormant seeding, Minimum tillage, Seedbed preparing, Soil bulk density and Sugar beet 77 92 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-559&slc_lang=fa&sid=1 Rahim Mohammadian رحیم محمدیان r_mohammadian@hotmail.com 100319475328460010674 100319475328460010674 Yes موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج Adel Pedram عادل پدرام 100319475328460010675 100319475328460010675 No بخش تحقیقات چغندرقند مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه