fa اثر پرایمینگ بذر بر محتوای رنگیزه‌های فتوسنتزی، عملکرد دانه و اجزای عملکرد ارقام گلرنگ(Carthamus tinctorius L.) در شرایط تنش خشکی تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">پرایمینگ</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">بذر یکی از روش‌های موثر برای مقابله با تنش خشکی و بهبود</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">عملکرد گیاهان زراعی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">به‌شمار می‌رود. به منظور بررسی اثر پرایمینگ</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">بذر بر رنگیزه‌های فتوسنتزی، عملکرد دانه و اجزای عملکرد ارقام گلرنگ در شرایط تنش خشکی، آزمایشی به صورت کرت‌های خرد شده فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار طی دو سال (1394 و 1395) در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌ طبیعی شاهرود انجام شد. کرت‌های اصلی شامل آبیاری در سه سطح (بر اساس میزان تبخیر از تشتک تبخیرکلاس </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">A</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">) شامل: بدون تنش خشکی(آبیاری پس از 60 میلی‌متر تبخیر)(شاهد)، تنش خشکی ملایم (آبیاری پس از 120 میلی‌متر تبخیر) و تنش خشکی شدید (آبیاری پس از 180 میلی‌متر تبخیر) و کرت‌های فرعی ترکیبی از دو فاکتور (سه رقم گلرنگ گلدشت، سینا و صفه) و پرایمینگ</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">بذر (تیمار بذر با اسید ‌سالیسیلیک و عدم تیمار بذر) بودند. نتایج تجزیه مرکب داده‌ها نشان دهنده افزایش معنی‌دار عملکرد دانه و اجزای آن در تیمار</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">پرایمینگ نسبت به بذرهای پرایم نشده در هر دو سال آزمایش بود. به طوری که با اعمال پرایمینگ عملکرد دانه و عملکرد روغن به ترتیب 8 و 14 درصد افزایش یافت. رقم گلدشت بالاترین میزان کلروفیل در شرایط بدون تنش (29/6 میلی‌گرم بر گرم وزن تر برگ) و تنش ملایم را داشت که نتیجه آن بالاتر بودن عملکرد دانه و اجزای عملکرد در این رقم بود. بالاترین عملکرد دانه در ترکیب تیماری رقم گلدشت تیمار شده با اسید سالیسیلیک در شرایط بدون تنش، 3800 کیلوگرم در هکتار بود. بیشترین عملکرد روغن در این تحقیق مربوط به رقم صفه به میزان 886 کیلوگرم در هکتار بود. با افزایش شدت تنش، صفات مورد اندازه‌گیری در همه ارقام گلرنگ مورد بررسی کاهش معنی‌داری یافتند. به طوری که در تنش شدید عملکرد دانه (2257 کیلوگرم در هکتار) عملکرد روغن (604 کیلوگرم در هکتار) و میزان کلروفیل کل (72/4 میلی‌گرم بر گرم وزن تر برگ) به‌ترتیب 29، 36 و 32 درصد کاهش یافت. ﻧﺘﺎﻳﺞ این آزمایش ﻧﺸﺎن داد که پرایمینگ بذر با اسید سالیسیلیک باعث افزایش توان تحمل گلرنگ به تنش خشکی و بهبود عملکرد دانه آن شد. </span></span></strong> Seed priming is an effective method for mitigating water stress effect and improving crop yields. To study the effect of seed priming on photosynthetic pigments, seed yield and yield components of safflower cultivars under water stress conditions a field experiment was conducted as split plot factorial arrangement using randomized complete block design with three replications at Shahrood Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Iran for two years (2015 and 2016). The main plot consisted of irrigation at three levels based on the evaporation from class A evaporation pan including; non water stress (60 mm evaporation), mild water stress (120 mm evaporation) and severe water deficit stress (180 mm evaporation) and subplots consisted of factorial of two factors including; safflower cultivars (Goldasht, Sina and Soffeh) and seed priming (Treated seeds with salicylic acid and non treated seeds). Results showed significant increase in seed yield and its components in priming treatment compared to control both years. Therefore, by applying priming, seed yield and oil yield increased by 8 and 14 percent, respectively. Goldasht cultivar had the highest chlorophyll content under non stress (6.29 mg.g^-1FW) and mild stress conditions which resulted in high seed yield and yield components in this cultivar. &nbsp;The highest seed yield (3800 kg.ha^-1) was obtained from Goldasht cultivar primed with salicylic acid under non-stressed conditions. However, the highest oil yield (886 kg.ha^-1) was obtained from Soffeh cultivar. Results showed that severe stress significantly reduced all measured traits in all cultivars. Under&nbsp;&nbsp; severe stress seed yield (2257 kg.ha^-1), oil yield (604 kg.ha^-1) and total chlorophyll content (4.72 mg.g^-1FW) decreased by 29, 36 and 32 percent, respectively. It can be conluded that application of seed priming with salicylic acid increased seed yield and improved tolerance of safflower cultivars under water stress conditions. اسید سالیسیلیک, شاخص برداشت, عملکرد زیستی, گلرنگ و کلروفیل Biological yield, Chlorophyll, Harvest index, Safflower and Salicylic acid 30 44 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-556&slc_lang=fa&sid=1 Shahram Taheri شهرام طاهری 100319475328460010659 100319475328460010659 Yes دانشگاه صنعتی شاهرود Ahmad Gholami احمد غلامی 100319475328460010660 100319475328460010660 No دانشگاه صنعتی شاهرود Hamid Abbasdokht حمید عباس دخت 100319475328460010661 100319475328460010661 No دانشگاه صنعتی شاهرود Hassan Makarian حسن مکاریان 100319475328460010662 100319475328460010662 No دانشگاه صنعتی شاهرود