fa مکان یابی ژن‌‌های کنترل کننده ارتفاع بوته، زمان خوشه دهی، دوره رشد و عملکرد دانه در دو جمعیت تلاقی برگشتی پیشرفته برنج تخصصي Special پژوهشي Scientific & Research در این آزمایش از جمعیت‌های نسل BC2F4 برنج تلاقی‌ های، هاشمی/IR67418-110-3222 (هاشمی/IR-22)و هاشمی/ندا، که در آنها هاشمی والد تکرار شونده بود، طی دو سال (1388 و 1389) برای تعیین QTLهای کنترل کننده ارتفاع بوته، روز تا 50درصدخوشه دهی و طول دوره رشد و عملکرد دانه و نقش اپیستازی و اثر متقابل QTL در محیط استفاده گردید. لاین‌های جمعیت هاشمی/ IR-22و هاشمی/ ندا به‌ترتیب با 61 و 65 جفت آغازگرهای ریزماهواره، با توزیع روی کلیه کروموزم‌ها، آزمون و نقشه ژنتیکی به طول 5/1103 و5/1260 سانتی مورگان حاصل شد. برای هریک از صفات مورد بررسی در جمعیت هاشمی/ IR-22در هر سال چهار تا پنج QTL، با تکرار حداقل دو QTL طی دو سال برای هر صفت، و پوشش 6/5 تا 37 درصد از تنوع فنوتیپی شناسایی شدند. در جمعیت هاشمی/ ندا تعداد QTL شناسایی شده در هر سال سه تا چهار، با تکرار حداقل یک QTLطی دو سال برای هر صفت و پوشش 1/5 تا 2/43 درصد از تنوع فنوتیپی صفات بود. مقایسه موقعیت QTL در دو جمعیت نشان داد که به جز QTL ارتفاع بوته در مجاورت نشانگر RM234 روی کروموزم 7 و QTL عملکرد مجاور نشانگر RM3337روی کروموزم شماره 4 ، سایر آنها جایگاه یکسانی نداشتند که نقش عمده زمینه ژنتیکی در بروز اثر QTL را نشان می‌دهد. در هر جمعیت وجود QTLهایی که بطور همزمان یک یا چند تا از صفات ارتفاع بوته، روز تا50 درصد خوشه دهی، دوره رشد و عملکرد را کنترل می کردند، دال بر چند اثری بودن QTL و یا پیوستگی ژن‌های کنترل کننده این صفات بود. در جمعیت هاشمی/ IR-22دو QTL دارای اثر اصلی روی کروموزم‌های 6 و 8 برای طول دوره رشد و یک QTL روی کروموزم 8 برای عملکرد دانه و در جمعیت هاشمی/ ندا یک QTL روی کروموزم 6 برای 50 درصد خوشه دهی و طول دوره رشد و یک QTL روی کروموزم 3 برای عملکرد دانه در اثر متقابل QTL و محیط مشارکت داشتند. در هر جمعیت برای هر یک از صفات، حداقل یک جفت QTL با اثرات اپیستازی شناسایی گردید. Two BC2F4 populations of rice, Hashemi/IR67418-110-3222 (Hashemi/IR-22) and Hashemi/Neda, Hashemi was as recurrent parent, were studied during two years (2009 and 2010) for QTLs detection for plant height, days to 50% heading, growth duration and yield. The role of epistasis and QTL-environment interaction on these traits was also studied. Hashemi/IR-22 and Hashemi/Neda lines were tested with 61 and 65 polymorph SSR primer pairs, respectively, which were distributed on all chromosomes. The total genetic maps lengths of Hashemi/IR-22 and Hashemi/Neda were 1103.45cM and 1260.53cM, respectively. Four to five QTLs were detected for each trait in Hashmi/IR-22 population with at least two QTLs repeated for each trait during two years. These QTLs explained 5.6% to 37% of the traits phenotypic variation. In Hashemi/Neda population three to four QTLs were detected for each trait, with at least one QTL repeated for each trait during two years. These QTLs explained 5.1% to 43.2% of the traits phenotypic variation. From detected QTLs, only a plant height QTL flanked by RM234 marker on chromosome 7 and a yield QTL flanked by RM3337 and were the same in the two populations. This indicated the important role of genetic background effect on controlling these traits. In each population there were QTLs that simultaneously affected two or more of the studied traits, e. g. plant height, days to 50% heading, growth duration and yield, which suggested pleiotropic or linkage gene effects for these traits. Two QTLs on chromosomes 6 and 8 for growth duration and QTL on chromosome 8 for yield in Hashemi/IR-22 population and one QTL on chromosome 6 for days to 50% heading and growth duration and one QTL on chromosome 3 for yield in Hashemi/Neda showed interaction with environment. Also in each population a pair of QTLs was recognized with significant epistatic effect. اپیستازی, برنج, چنداثری, کروموزوم و مکان ژنی. Chromosome, Epistasis, Pleiotropic, Rice and QTLs 235 249 http://agrobreedjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-63&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Hosseini Chaleshtari مریم حسینی چالشتری 100319475328460011288 100319475328460011288 Yes موسسه تحقیقات برنج کشور Sadollah Houshmand سعد الله هوشمند 100319475328460011289 100319475328460011289 No دانشکده کشاورزی دانشگاه شهرکرد Shahram Mohammadi شهرام محمدی 100319475328460011290 100319475328460011290 No دانشکده کشاورزی دانشگاه شهرکرد Alireza Tarang علیرضا ترنگ 100319475328460011291 100319475328460011291 No پژو هشکده بیوتکنولوژی کشاورزی منطقه شمال کشور Mahmoud Khoddambashi محمود خدامباشی 100319475328460011292 100319475328460011292 No دانشکده کشاورزی دانشگاه شهرکرد Hossein Rahim Soroush حسین رحیم سروش 100319475328460011293 100319475328460011293 No موسسه تحقیقات برنج کشور